Cách gỡ vướng khi giấy tờ hộ tịch sai tên, lệch họ

Bỗng dưng mang tên người lạ

Cầm trên tay tờ trích lục khai sinh (bản sao) vừa được trả tại bộ phận một cửa của UBND phường Minh Phụng, ông Ôn Chi Ban (ngụ phường Minh Phụng, TPHCM) giật mình khi thấy tên của ông bị đổi thành Ôn Chí Bân.

Bà Nghệ Tài Trân và con trai gặp vướng mắc khi làm thủ tục tặng cho tài sản vì giấy tờ hộ tịch có sai sót. Ảnh: PHƯƠNG LOAN

Đưa cho chúng tôi xem tờ Trích lục bộ khai sanh từ năm 1970 còn nguyên tem “Niêm thuế” màu vàng, ông Ban cho biết, hai ngày sau khi ông sinh ra, cha mẹ ông đã làm khai sinh. Cẩn thận hơn, họ còn sao 30 bản để dành sử dụng dần. Nhiều năm qua, trong các giao dịch, ông đều sử dụng những giấy khai sinh này với cái tên Ôn Chi Ban mà cha mẹ đặt.

“Các loại giấy tờ gồm bản Trích lục bộ khai sanh từ năm 1970, bảo hiểm, bằng cấp, khai sinh cho các con, giấy thành lập doanh nghiệp, giấy kết hôn, giấy tờ xe, bằng lái xe, mã số thuế, hồ sơ thuế nhà đất, sổ hộ tịch…, tôi đều tên là Ôn Chi Ban, không hiểu sao giờ lại bị sai tên khai sinh”, ông Ban thắc mắc.

Tương tự, bà Nghệ Tài Trân (ngụ phường Bình Thới, TPHCM) nay đã 83 tuổi, có ý định tặng tài sản là nhà đất cho con mình. Tuy nhiên, khi bà Trân đi làm thủ tục tặng cho thì giấy tờ khai sinh của các con thể hiện họ của bà không đúng với giấy tờ gốc.

Giấy khai sinh 1 người con ghi họ của bà là Nghê, trong khi của 1 người con khác thì lại ghi họ bà là Nghe. Do không chứng minh được quan hệ nhân thân nên thủ tục tặng cho tài sản của bà chưa thể thực hiện.

Theo bà Trân, việc không thống nhất họ của bà trên giấy khai sinh các con là do trước đây bà nhờ người đi làm giùm giấy khai sinh cho các con. Trong bản trích lục các giấy khai sinh cũng thể hiện tên người đi khai giùm khác nhau.

“Tôi nay tuổi cao, sức khỏe kém, đi lại khó khăn. Mong rằng khai sinh của con tôi sớm được chỉnh sửa, mà tôi nghe nói thủ tục khó khăn lắm”, bà Trân lo lắng.

Các phương án điều chỉnh sai sót

Trao đổi với phóng viên Báo SGGP, bà Trần Thị Thúy Hường, Trưởng Phòng Hộ tịch - Quốc tịch, Sở Tư pháp TPHCM, thông tin, sau khi số hóa, Sở Tư pháp TPHCM đã hướng dẫn cơ quan đăng ký hộ tịch địa phương phối hợp cơ quan công an cùng cấp xử lý các trường hợp sai lệch giữa Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Việc này thực hiện theo hướng dẫn tại Quy trình số 1050/HTQTCT-QLHC ngày 9-11-2022 giữa Cục Hành chính tư pháp (Bộ Tư pháp) với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an). Việc rà soát là nhiệm vụ thường xuyên của cơ quan đăng ký và quản lý hộ tịch.

Theo bà Thúy Hường, Luật Hộ tịch 2014, Nghị định số 123/2015/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn cho phép cải chính hộ tịch khi có đủ căn cứ xác định có sai sót do lỗi của công chức làm công tác hộ tịch hoặc lỗi của người yêu cầu đăng ký hộ tịch. Không cải chính nội dung trên giấy tờ hộ tịch đã được cấp hợp lệ nhằm hợp thức hóa thông tin trên hồ sơ, giấy tờ cá nhân khác.

Ngoài ra, điểm b, khoản 1, Điều 12 Thông tư số 01/2022/TT-BTP của Bộ Tư pháp cho phép điều chỉnh thông tin hộ tịch của cá nhân nếu thông tin trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử có sai lệch với hồ sơ đăng ký hộ tịch.

Khi đó, cơ quan đăng ký hộ tịch báo cho cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử cấp trên thông qua phần mềm đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử dùng chung và chỉ được điều chỉnh khi cơ quan quản lý cấp trên cho phép.

Tiến sĩ - Luật sư Huỳnh Tấn Đạt (Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật, Hội Luật gia TPHCM), cho biết, hiện nay Luật Hộ tịch và các quy định về đăng ký và quản lý hộ tịch quy định khá chặt chẽ để phòng ngừa sai sót.

Cụ thể, nếu người đi khai sinh không phải người thân thì phải có giấy ủy quyền và phải ghi rõ ý chí đặt tên cho con khi có sự thống nhất của cha, mẹ; phải có các giấy tờ chứng minh họ của cha, mẹ...