Cải cách thủ tục hành chính tạo tiền đề để công tác PCCC đi vào chiều sâu

Mở khóa cơ chế

Để cơ chế này vận hành hiệu quả, trên tinh thần đơn giản hóa thủ tục nhưng không đơn giản hóa các yêu cầu về an toàn, khi chuyển mạnh từ tiền kiểm sang tự chịu trách nhiệm gắn với hậu kiểm chặt chẽ trong công tác PCCC, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH đã khẩn trương ban hành tài liệu hướng dẫn việc tự tổ chức nghiệm thu về PCCC đối với dự án, công trình. Trong đó, nhấn mạnh 3 nội dung trọng tâm: Quy định của pháp luật về thẩm định thiết kế, nghiệm thu về PCCC; Nội dung nghiệm thu về PCCC của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình; Trách nhiệm của chủ đầu tư, người đứng đầu cơ sở sau nghiệm thu.

Tất cả hướng tới sự bình an của người dân. Ảnh: Đức Tuấn

Cục Cảnh sát PCCC và CNCH thông tin, từ ngày 1-7-2026, Bộ Công an đã cắt giảm 27/36 thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH. Trong 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục cắt giảm 3 thủ tục liên quan đến nghiệm thu và phục hồi hoạt động. Quyết định số 4118/QĐ-BCA-C07 ngày 29-6-2026 của Bộ trưởng Bộ Công an đã công bố, chuẩn hóa hồ sơ, thẩm quyền, thời hạn và phương thức giải quyết các thủ tục hành chính mới.

Thiếu tướng Dương Đức Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Bộ Công an) khẳng định, điểm cốt lõi không chỉ là giảm hồ sơ, rút ngắn thời gian, mà là chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ kiểm soát chủ yếu bằng thủ tục sang quản lý dựa trên rủi ro và trách nhiệm của các chủ thể. Cơ quan quản lý tập trung hoàn thiện thể chế, hướng dẫn, hậu kiểm có trọng tâm; chủ đầu tư, chủ cơ sở, đơn vị tư vấn, thi công phải chủ động tuân thủ và chịu trách nhiệm trong suốt quá trình hoạt động. Thủ tục hành chính phải lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; được công khai, thực hiện mạnh trên môi trường điện tử và khai thác dữ liệu để không yêu cầu cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.

Bộ Công an đã cắt giảm 27/36 thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH. Ảnh: Đức Tuấn

“Cần khẳng định rõ, cắt giảm thủ tục hành chính không đồng nghĩa với nới lỏng yêu cầu an toàn; giảm tiền kiểm không có nghĩa là giảm trách nhiệm quản lý. Trách nhiệm của từng chủ thể và khả năng tự kiểm soát rủi ro phải cao hơn; hậu kiểm phải đúng trọng tâm, dựa trên dữ liệu. Mục tiêu là giảm chi phí tuân thủ không cần thiết nhưng vẫn bảo đảm an toàn thực chất”, Thiếu tướng Dương Đức Hải nhấn mạnh.

Chắp cánh hiện đại hóa

Một vấn đề đang tồn tại hiện nay là còn nhiều công trình thi công không đúng thiết kế về PCCC đã được cơ quan Công an thẩm định nhưng vẫn cố tình đưa vào sử dụng, tạo ra tình trạng “sự đã rồi”. Việc đổi mới cơ chế, giảm thiểu thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý.

Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cho biết, đã có hướng dẫn xử lý đối với trường hợp thi công sai thiết kế hoặc chưa hoàn thành nghiệm thu PCCC nhưng vẫn cố ý đưa công trình vào sử dụng. Theo đó, các trường hợp vi phạm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính. Ngoài xử phạt, tùy tính chất, mức độ vi phạm, nếu việc đưa công trình vào sử dụng dẫn đến cháy, nổ nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.

Cải cách hành chính tạo động lực để phát triển toàn diện công tác PCCC và CNCH. Ảnh: Đức Tuấn

Lãnh đạo Cục Cảnh sát PCCC và CNCH khẳng định, việc đơn giản hóa thành phần hồ sơ, tiếp nhận và giải quyết toàn trình trên môi trường điện tử đã góp phần cắt giảm số lần đi lại, giảm thời gian chờ đợi nộp và nhận kết quả giải quyết thủ tục hành chính; đồng thời giảm nguồn lực dành cho việc hoàn thiện thủ tục để tập trung vào những công việc cốt lõi khác như hoàn thiện thiết kế, tổ chức thi công, nghiệm thu và sớm đưa công trình vào hoạt động.

Cải cách thủ tục hành chính cũng tạo động lực để doanh nghiệp trong lĩnh vực PCCC và CNCH phát triển. Việt Nam hiện đã tự chủ nghiên cứu, sản xuất nhiều trang thiết bị PCCC và CNCH hiện đại. Tại Triển lãm quốc tế về kỹ thuật, phương tiện PCCC, CNCH, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và thiết bị an ninh, an toàn, bảo vệ năm 2026 (SECUTECH Vietnam 2026) vừa qua, nhiều trang thiết bị từ xe máy chữa cháy phù hợp với đô thị, làng nghề đến các phương tiện, thiết bị hiện đại đã để lại dấu ấn với các đoàn khách quốc tế.

Ông Trần Văn Ba, Giám đốc Công ty TNHH Phòng cháy và chữa cháy Hà Nội tại SECUTECH Vietnam 2026. Ảnh: Đức Tuấn

Ông Trần Văn Ba, Giám đốc Công ty TNHH Phòng cháy và chữa cháy Hà Nội cho biết, nhờ cải cách thủ tục hành chính liên quan đến lĩnh vực PCCC và CNCH, các doanh nghiệp trong lĩnh vực này đang có thêm điều kiện để nâng cao năng lực, mở rộng thị trường.

Điển hình như sản phẩm robot chữa cháy do Việt Nam nghiên cứu, sản xuất, có khả năng tiếp cận sâu vào đám cháy, phun nước, hút khói và làm loãng không khí, qua đó hỗ trợ xử lý tại những khu vực khó tiếp cận. Bên cạnh đó, Việt Nam đang là đối tác phân phối độc quyền một số sản phẩm chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ hiện đại như xe chọc phá, được thiết kế theo tiêu chuẩn kỹ thuật cao, hỗ trợ xử lý nhanh các nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ phức tạp như tai nạn giao thông, sập đổ công trình, cứu hộ trong không gian hẹp.

Hà Nội là một trong những địa phương tiên phong trong đơn giản hóa thủ tục PCCC. Ngày 22-7, UBND thành phố Hà Nội ban hành Công văn số 3655/UBND-NC yêu cầu triển khai đầy đủ các nội dung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP. Trong đó, không thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC; không thực hiện thủ tục phục hồi hoạt động của cơ sở, phương tiện giao thông cơ giới, hộ gia đình và cá nhân…

Rô bốt chữa cháy hiện đại do Việt Nam nghiên cứu sản xuất. Ảnh: Đức Tuấn

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Đỗ Anh Tuấn, sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thành phố đã bám sát chỉ đạo của Trung ương, ban hành đầy đủ các nghị quyết, chương trình, kế hoạch và văn bản hướng dẫn về PCCC và CNCH. Công an thành phố đã chủ động tham mưu nhiều cơ chế, chính sách quan trọng để triển khai Luật PCCC và CNCH, Luật Thủ đô năm 2026, góp phần giảm số vụ cháy và thiệt hại do cháy, nổ.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, trong đó tập trung cải cách hành chính các thủ tục liên quan đến PCCC và CNCH, tình hình cháy, nổ trên địa bàn Thủ đô bước đầu được kiềm chế; số vụ cháy và thiệt hại về người giảm so với cùng kỳ. Năng lực của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH tiếp tục được nâng cao. Việc bố trí lực lượng, phương tiện theo hướng bám sát địa bàn giúp rút ngắn thời gian tiếp cận, xử lý hiệu quả các vụ cháy, nổ, sự cố, tai nạn.