'Cám' trong 'cám ơn' có nghĩa là gì?

Nhiều người cho rằng 'cảm ơn' chuẩn mực hơn, còn 'cám ơn' chỉ là cách nói dân dã, văn nói. Theo học giả An Chi, hai cách dùng này thực chất có cùng nguồn gốc và ý nghĩa.

Không ít người đặt câu hỏi về việc nên dùng "cám ơn" hay "cảm ơn", đồng thời thắc mắc từ "cám" trong "cám ơn" có nghĩa gì.

Trong Chuyện đông chuyện tây của học giả An Chi, nhiều từ điển tiếng Việt ghi nhận cả hai cách viết đều được sử dụng. Có từ điển xem "cám ơn" và "cảm ơn" là tương đương, trong khi một số tài liệu khác cho rằng "cám ơn" mang tính khẩu ngữ hơn.

Ông cho biết "cám" thực chất là một dạng đọc khác của "cảm". Cả hai đều mang nghĩa rung động, xúc động hoặc ghi nhận tình cảm, sự giúp đỡ từ người khác. Dấu vết của cách đọc "cám" còn xuất hiện trong một số từ ngữ quen thuộc như "cám cảnh", "cám dỗ".

Chữ đầu tiên trong câu 1076 trong Truyện Kiều cũng đã được Bùi Kỷ và Trần Trọng Kim, Nguyễn Thạch Giang, Đào Duy Anh, Nguyễn Quảng Tuân phiên thành cám: "Cám lòng chua xót, lạt tình bơ vơ".

Theo An Chi, việc tồn tại song song hai cách đọc này là hiện tượng không hiếm trong tiếng Việt. Nhiều từ gốc Hán cũng từng có những biến thể tương tự trước khi một cách đọc dần trở nên phổ biến hơn.

Ông cho rằng sự khác biệt về vị thế giữa "cám ơn" và "cảm ơn" chủ yếu xuất phát từ yếu tố lịch sử ngôn ngữ. Theo thời gian, "cảm" được gắn với cách đọc Hán Việt quen thuộc nên thường được xem là trang trọng hơn, trong khi "cám" ngày càng mang sắc thái gần gũi, đời thường.

Tuy vậy, xét về nghĩa, hai cách nói này không có sự khác biệt. Vì thế, việc sử dụng "cám ơn" hay "cảm ơn" không làm thay đổi nội dung lời cảm tạ mà người nói muốn gửi gắm.

Ở phần viết bổ sung cho lần tái bản năm 2018, An Chi cho biết ông vẫn duy trì cách viết "cám ơn" trong giao tiếp hàng ngày, bởi đây là hình thức từng được sử dụng từ lâu trong tiếng Việt.

Đức An

Ảnh: Phương Lâm

Nguồn Znews: https://znews.vn/cam-trong-cam-on-co-nghia-la-gi-post1656870.html