Campuchia liên kết với Malaysia để tiến nhanh trong nền kinh tế Halal

Campuchia đang đa dạng hóa nền kinh tế bằng cách chú trọng khai thác các lĩnh vực thực phẩm Halal và du lịch thân thiện với người Hồi giáo. (Nguồn: adventuretravelcambodia)

Đại sứ Shaharuddin Onn cho biết, Malaysia từ lâu đã được công nhận là mô hình toàn cầu về phát triển kinh tế Halal và trong 12 năm liên tiếp đứng đầu Chỉ số kinh tế Hồi giáo toàn cầu (Global Islamic Economy Indicator). Malaysia đã dành nhiều năm để xây dựng hệ sinh thái Halal của mình, từ các tiêu chuẩn và chứng nhận cho đến phát triển ngành, xúc tiến thương mại, tài chính và tiếp cận thị trường quốc tế.

Tham vọng của Campuchia và kinh nghiệm của Malaysia

“Tôi tin rằng, chúng ta có thể hợp tác, kết hợp tham vọng của Campuchia với kinh nghiệm của Malaysia để xây dựng một chuỗi giá trị Halal khu vực có tính cạnh tranh cao“, Đại sứ Shaharuddin Onn phát biểu tại Diễn đàn Halal Malaysia-Campuchia với chủ đề ”Cùng khai phá cơ hội trong nền kinh tế Halal toàn cầu" được tổ chức mới đây.

Nền kinh tế Halal thế giới hiện nay là một thị trường tiêu dùng trị giá ước tính 3,5 nghìn tỷ USD (14.000 tỷ RM) và được dự báo sẽ đạt con số khổng lồ 5.000 tỷ USD (20 nghìn tỷ RM) vào năm 2030.

Với lợi thế về đất nông nghiệp, Campuchia đang đa dạng hóa nền kinh tế bằng cách khai thác các lĩnh vực thực phẩm Halal và du lịch thân thiện với người Hồi giáo, nhằm giành lấy thị phần trong một thị trường đang tăng trưởng nhanh chóng.

Campuchia sở hữu nguồn nguyên liệu thô dồi dào. Các loại nông sản như hạt điều, sắn, chuối, đường thốt nốt, gạo và xoài hiện đang vươn ra thị trường toàn cầu dưới dạng thực phẩm đóng gói và đồ ăn nhẹ.

Các công ty địa phương như Lyly Food Industry Co Ltd và Leang Leng Sauce Co Ltd đã nhận thấy những cơ hội này và đang mở rộng các dòng sản phẩm Halal của mình nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng tại thị trường trong nước.

Đại sứ Malaysia tại Campuchia Shaharuddin cho biết: “Diễn đàn Halal Malaysia-Campuchia là một phần trong nỗ lực của chúng tôi nhằm tăng cường hơn nữa sự hợp tác với Campuchia với mục tiêu là chia sẻ kinh nghiệm và tư vấn chuyên môn trong phát triển nền kinh tế Halal”.

Ông Tan Khee Meng, Chủ tịch Phòng Thương mại Malaysia tại Campuchia (MBCC) đánh giá, Campuchia là đối tác lý tưởng đối với các nhà sản xuất Malaysia nhờ vào các chính sách thương mại và cơ sở hạ tầng trọng yếu. “Campuchia là lựa chọn phù hợp cho các doanh nghiệp Malaysia, đặc biệt là các nhà sản xuất sản phẩm Halal của Malaysia”, Chủ tịch MBCC chia sẻ.

Theo ông Tan, các doanh nghiệp có thể phát triển sản xuất tại Campuchia rồi xuất khẩu sang các thị trường khác. Campuchia sở hữu lực lượng lao động trẻ với chi phí thấp, đồng thời tầng lớp thu nhập trung bình tại quốc gia này cũng đang trên đà phát triển”.

Cục Phát triển Hồi giáo Malaysia (JAKIM), cơ quan cấp Chứng nhận Halal của Malaysia đang đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực phát triển lĩnh vực Halal tại Campuchia.

Chia sẻ với hãng thông tấn Bernama, bà Siti Ayisah Surif, Trợ lý cấp cao tại Bộ phận quản lý Halal thuộc JAKIM khẳng định, cơ quan này cam kết hỗ trợ các tổ chức cấp chứng nhận Halal nước ngoài thông qua việc cung cấp thông tin, hướng dẫn hay bằng các hình thức hỗ trợ khác.

“Trong những năm qua, Jakim đã tích cực tổ chức các chương trình đào tạo và tham gia nhiều cuộc hội họp với phía Campuchia”, bà Surif cho biết thêm.

Năm ngoái, tổng kim ngạch thương mại song phương giữa Malaysia và Campuchia đã lần đầu tiên vượt mốc 1 tỷ USD, cho thấy đà phát triển thương mại mạnh mẽ.

Trong nửa đầu năm 2026, kim ngạch thương mại song phương đã tăng vọt 51,1%, đạt 833 triệu USD (tương đương 3,4 tỷ RM), so với mức 501 triệu USD (tương đương 2,05 tỷ RM) cùng kỳ năm trước.

Chứng nhận Halal của Campuchia tăng mạnh

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Campuchia đã cấp 110 chứng nhận Halal cho khoảng 1.000 sản phẩm, tăng 92,98% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này có thêm động lực từ cam kết hỗ trợ của Malaysia về chuyên môn kỹ thuật và điều kiện tiếp cận thị trường. Ông Ngoun Sophearum, Cục trưởng Cục Các vấn đề Halal thuộc Bộ Thương mại Campuchia đã chính thức công bố các số liệu này tại Diễn đàn Halal Malaysia-Campuchia.

Ông Sophearum cho biết thêm, Campuchia đang thúc đẩy một Thỏa thuận công nhận lẫn nhau giữa Ủy ban chỉ đạo Halal Campuchia (do Bộ trưởng Bộ Thương mại Cham Nimul đứng đầu) và JAKIM nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu. Campuchia cần đáp ứng các tiêu chí của JAKIM trước khi có thể yêu cầu sự công nhận chính thức.

Trong hợp tác giữa hai nước, các cải cách gần đây theo Thông tư liên bộ số 070 đã rút ngắn thời gian xử lý cấp chứng nhận từ 90 ngày xuống còn 60 ngày làm việc, đồng thời kéo dài thời hạn hiệu lực của chứng nhận từ 1 năm lên 2 năm (riêng đối với các cơ sở giết mổ, chứng nhận vẫn phải được gia hạn hàng năm). Các doanh nghiệp cũng có thể mở rộng danh mục sản phẩm và nộp đơn gia hạn trước thời điểm hết hạn lên đến 90 ngày.

Bộ Thương mại Campuchia hiện đang triển khai các chương trình đào tạo về Halal tại Phnom Penh và 5 tỉnh khác, kéo dài đến hết tháng 12.

Đại sứ Shaharuddin Onn nhắc lại việc hợp tác trong lĩnh vực Halal đã được ưu tiên thảo luận trong chuyến thăm Malaysia của Thủ tướng Campuchia Hun Manet vào tháng 2/2024. Ông cũng khuyến khích các doanh nghiệp trong ngành dịch vụ khách sạn tại Campuchia áp dụng các tiêu chuẩn thực phẩm dành cho người Hồi giáo nhằm thúc đẩy du lịch.

Trong khi đó, Chủ tịch MBCC Tan Khee Meng đã đề xuất mô hình “Malaysia + 1”, trong đó kết hợp mạng lưới của Malaysia với các thế mạnh nông nghiệp của Campuchia như gạo, sắn, thủy hải sản và chăn nuôi.

Trang halalpractitioner.com của Singapore bình luận, khi nhắc đến thị trường Halal trong khối ASEAN, Campuchia có thể không phải là cái tên đầu tiên xuất hiện, nhưng điều đó đang thay đổi nhanh chóng.

Theo đó, “những thay đổi trên toàn cầu hiện nay, áp lực thương mại từ phương Tây đang buộc các nhà xuất khẩu châu Á phải đa dạng hóa thị trường. Những gián đoạn trong chuỗi cung ứng cũng thúc đẩy các quốc gia phải xem xét lại chiến lược an ninh lương thực. Đối với Campuchia, những áp lực này lại mở ra các cơ hội mới, đó là xây dựng những liên minh mới, khai mở các hành lang thương mại mới và thâm nhập vào các thị trường Halal đầy lợi nhuận nhưng vẫn chưa được khai thác đúng mức”.

Việc tiêu dùng các sản phẩm Halal hiện không còn giới hạn trong cộng đồng người Hồi giáo. Những người không theo đạo Hồi giờ đây cũng gắn khái niệm Halal với sự an toàn, đảm bảo, chất lượng và tính bền vững về mặt đạo đức. Trong thời đại mà các mối lo ngại về an toàn thực phẩm và ý thức bảo vệ khí hậu ngày càng gia tăng, Halal đã trở thành một “từ khóa” đại diện cho sự tin cậy.

Sự gia tăng nhu cầu này cũng đi đôi với sự đa dạng hóa các ngành nghề. Halal không còn chỉ đồng nghĩa với thực phẩm. Các lĩnh vực như dược phẩm, mỹ phẩm, du lịch, logistics, tài chính và thậm chí là thời trang hiện đều đã trở thành một phần trong chuỗi giá trị Halal.

Với hơn 2 tỷ người Hồi giáo trên toàn thế giới, cùng một lượng lớn người tiêu dùng không theo đạo Hồi nhưng có ý thức cao về lựa chọn sản phẩm, quỹ đạo tăng trưởng của nền kinh tế Halal chắc chắn sẽ tiếp tục đi lên.