Cần 38,5 triệu tỉ đồng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số 5 năm tới

Thông điệp này được bà Phạm Thị Thanh Tâm, Phó vụ trưởng, Vụ Các định chế tài chính (Bộ Tài chính), nêu tại một hội thảo về huy động hiệu quả nguồn vốn, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số chiều 12-3.

Việt Nam hướng tới tăng trưởng GDP hai chữ số giai đoạn 2026-2030. Ảnh minh họa: TL

Theo bà Tâm, việc đặt đồng thời yêu cầu tăng trưởng cao, cùng bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, duy trì an toàn nợ công và các cân đối lớn của nền kinh tế, đặt ra áp lực rất lớn với chính sách tài chính.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội cần đạt khoảng 38,5 triệu tỉ đồng, để duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hai chữ số trong giai đoạn 2026-2030.

Con số này cao hơn hai lần so với giai đoạn 2021-2025, đồng nghĩa với việc vốn đầu tư toàn xã hội phải tăng bình quân khoảng 16%/năm và lệ đầu tư/GDP cần nâng từ khoảng 33% trong giai đoạn trước lên khoảng 40% trong giai đoạn tới.

Xét theo cơ cấu vốn đầu tư, vốn đầu tư từ khu vực Nhà nước, ngoài Nhà nước và nước ngoài dự kiến tăng bình quân khoảng 22%, 20% và 18% mỗi năm.

Bên cạnh việc gia tăng quy mô vốn đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cũng là một yếu tố tạo tác động mang tính quyết định tới tốc độ tăng trưởng kinh tế. Theo đó, Chính phủ đặt mục tiêu giảm hệ số ICOR từ mức bình quân khoảng 6,3 giai đoạn 2021-2025 xuống còn khoảng 4,8 giai đoạn 2026-2030 - tức chỉ cần 4,8 đồng vốn đầu tư để tạo ra một đồng GDP tăng thêm, thay vì 6,3 đồng như trước đây.

Để đạt được những mục tiêu trên, nhất là trong bối cảnh quy mô thị trường vốn trong nước còn khiêm tốn, hệ thống nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp chưa đa dạng về loại hình và năng lực tài chính, ông Dương Thanh Tùng, Phó tổng giám đốc, phụ trách dịch vụ tư vấn chiến lược, rủi ro và giao dịch của Deloitte Việt Nam, cho rằng Việt Nam cần thiếu một hệ sinh thái thị trường vốn đủ sâu và tin cậy, để nâng định giá và kéo dài kỳ hạn vốn.

Giải pháp được đại diện Deloitte Việt Nam đưa ra là xác định lại vai trò của Trung tâm tài chính quốc tế với tư cách một “hệ điều hành” cho thị trường vốn quốc tế, thay vì chỉ là một “điểm đến”.

“Việc một trung tâm tài chính quốc tế vận hành tốt sẽ giúp gây dựng niềm tin, nâng cao sự hiện diện của Việt Nam trong cấu trúc giao dịch quốc tế, đồng thời quản trị rủi ro tỷ giá, pháp lý, thuế và hội nhập từng bước phù hợp”, ông Tùng nói.

Với đề xuất trên, ông Tùng khuyến nghị xây dựng lộ trình phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam (gọi tắt là VIFC) với ba giai đoạn.

Giai đoạn một – khả thi cơ bản (MVP), cần ưu tiên xây dựng cơ chế cấp phép, giám sát rõ ràng, cũng như cơ chế giải quyết tranh chấp đáng tin cậy. Cơ quan quản lý đồng thời xây dựng chuẩn tuân thủ phòng chống rửa tiền, nền tảng dữ liệu và an ninh mạng. Cũng trong giai đoạn này, cần thu hút và tổ chức các đối tác “hạt giống” có năng lực vốn, hiểu biết thị trường và kinh nghiệm quốc tế làm điểm tựa kết nối thị trường.

Giai đoạn hai – nền tảng, VIFC tiếp tục phát triển với kế hoạch mở rộng sản phẩm thị trường vốn, chuẩn hóa thị trường trái phiếu, quỹ và các công cụ bảo hiểm/đánh giá, hướng tới gia tăng độ rộng, độ sâu và khả năng chuyển đổi tự do của thị trường vốn.

Giai đoạn ba – tăng tốc, VIFC sẽ có thể mở rộng kết nối sâu hơn với khu vực, thu hút định chế toàn cầu, song song với việc đa dạng hóa sản phẩm quản trị rủi ro và quản lý tài sản.

“Tăng trưởng cao cần vốn dài hạn, vốn dài hạn cần niềm tin. Trong đó, trung tâm tài chính quốc tế là cách để ‘đóng gói’ niềm tin thành luật chơi thể chế hóa, hạ tầng và kỷ luật thực thi, trong đó việc xây dựng những nền tảng cơ bản luôn cần được quan tâm và tập trung đầu tư”, ông Tùng nói.

Vân Phong