Cần ban hành Nghị định mới nhằm bảo đảm giải ngân thông suốt cho Chương trình mục tiêu quốc gia 2026
Bộ Tài chính đề xuất quy định cụ thể về xử lý chuyển tiếp dự toán, kế hoạch vốn các dự án, nhiệm vụ thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 – 2025 nhằm bảo đảm theo dõi, hạch toán và giải ngân liên tục, thông suốt, không làm gián đoạn tiến độ thực hiện dự án...
Việc xây dựng dự thảo Nghị định trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp, giảm khâu trung gian, tăng phân cấp gắn với kiểm tra và trách nhiệm giải trình.. Ảnh minh họa: VGP.
Bộ Tài chính đang xây dựng hồ sơ dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026.
Hiện hồ sơ được chuyển sang Bộ Tư pháp để thẩm định và sớm trình Chính phủ để kịp thời tổ chức thực hiện chương trình và chuẩn bị kế hoạch, dự toán năm 2027.
TÍNH CẤP THIẾT BAN HÀNH NGHỊ ĐỊNH MỚI
Theo Bộ Tài chính, việc thống nhất 04 Chương trình mục tiêu quốc gia thành 01 Chương trình tổng thể làm thay đổi căn bản phạm vi nhiệm vụ, mô hình quản lý, cơ chế phân bổ nguồn lực và trách nhiệm của các cơ quan.
Chương trình mới được tổ chức theo mục tiêu, ngành, lĩnh vực. Bộ Tài chính tổng hợp nguồn lực; các bộ quản lý ngành chịu trách nhiệm về mục tiêu, tiêu chuẩn, chỉ tiêu và kết quả chuyên ngành; địa phương được tăng quyền chủ động trong phân bổ, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả.
Việc xây dựng dự thảo Nghị định trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp, giảm khâu trung gian, tăng phân cấp gắn với kiểm tra và trách nhiệm giải trình; chuẩn hóa dữ liệu; bảo đảm nguồn lực được sử dụng tập trung, đúng mục tiêu, đúng đối tượng, không trùng lặp, thất thoát hoặc lãng phí.
Đặc biệt, các nhiệm vụ, dự án, dự toán, hợp đồng và chính sách đã được phê duyệt trong năm 2026 phải được tiếp tục thực hiện, thanh toán và quyết toán không gián đoạn. Đồng thời, việc chuẩn bị kế hoạch, dự toán năm 2027 phải có căn cứ pháp lý thống nhất. Vì vậy, việc ban hành Nghị định trong tháng 9 năm 2026 là cần thiết và cấp bách.
BẢO ĐẢM KHÔNG LÀM GIÁN ĐOẠN TIẾN ĐỘ CÁC DỰ ÁN
Dự thảo Nghị định gồm 07 Chương, 54 Điều và 08 Phụ lục. Đặc biệt, điều 53 dự thảo quy định về xử lý chuyển tiếp dự toán, kế hoạch vốn các dự án, nhiệm vụ thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 – 2025. Quy định này nhằm bảo đảm theo dõi, hạch toán và giải ngân liên tục, thông suốt, không làm gián đoạn tiến độ thực hiện dự án.
Theo đó, trong thời hạn 90 ngày làm việc kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương hoàn thành việc rà soát, phân loại, xác định nhiệm vụ thực hiện trong Chương trình, xác định nhu cầu ngân sách trung ương, dự kiến bố trí ngân sách địa phương, gửi Bộ Tài chính tổng hợp.
Trong thời hạn 120 ngày kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực, Bộ Tài chính tổng hợp nhu cầu, đề xuất giải pháp điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 (nếu có) bảo đảm phù hợp với nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ tại Phụ lục IV, báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định.
Để tránh việc địa phương phải ban hành lại văn bản, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn đề nghị làm rõ nội dung chuyển tiếp đối với các văn bản quy phạm pháp luật của địa phương (Nghị quyết HĐND cấp tỉnh) quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ nguồn vốn ngân sách nhà nước thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia đã được ban hành trước thời điểm Nghị quyết mới có hiệu lực.
Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Đắk Lắk đề nghị làm rõ cơ chế chuyển tiếp đối với dự toán, kế hoạch vốn, nhiệm vụ, dự án năm 2026 và năm 2027; các trường hợp đang hoàn thiện thủ tục, nhiệm vụ kéo dài sang năm 2027 và chuyển đổi giữa cơ chế cũ, cơ chế mới. Cần bảo đảm không phải thực hiện lại thủ tục đã hoàn thành hợp pháp.
Đồng thời rà soát thời hạn 90 ngày làm việc và 120 ngày trong mối quan hệ với thời điểm xây dựng, phân bổ, giao dự toán ngân sách và kế hoạch đầu tư công năm 2027.
Bộ Tài chính cho biết dự thảo đã tách rõ xử lý kế hoạch, dự toán, nhiệm vụ, dự án, hợp đồng và đối tượng đã được phê duyệt năm 2026 với việc phân bổ, giao kế hoạch, dự toán năm 2027.
“Nguyên tắc là tiếp tục thực hiện, không làm lại thủ tục đã hoàn thành hợp pháp và không làm gián đoạn giải ngân”, Bộ Tài chính nêu rõ.
Còn các mốc thời gian chuyển tiếp được tiếp tục rà soát theo tiến độ lập, giao dự toán và kế hoạch đầu tư công năm 2027.
Về tiêu chí, hệ số phân bổ ngân sách Trung ương, tiếp thu ý kiến góp ý của các bộ, ngành, địa phương, Bộ Tài chính đã tăng trọng số đối với xã đặc biệt khó khăn, xã khu vực III, xã biên giới, xã đảo, an toàn khu. Đồng thời có tiêu chí tỷ lệ hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số và tiêu chí chuyên ngành; qua đó bảo đảm mức độ ưu tiên đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.