Căn bệnh gây đau đớn dày vò Kasim Hoàng Vũ trước khi mất

Sáng 5/3, tin ca sĩ rock Kasim Hoàng Vũ qua đời khiến nhiều người hâm mộ bàng hoàng. Đằng sau sự ra đi ấy là cuộc chiến kéo dài nhiều năm với bệnh lý xương hàm, buộc anh phải trải qua nhiều ca phẫu thuật lớn, thậm chí cắt bỏ phần xương hàm tổn thương và thay bằng quai hàm nhân tạo.

Trong những năm cuối đời, tình trạng viêm khớp thái dương hàm của Kasim diễn tiến nặng. Anh liên tiếp bước vào phòng mổ để xử lý tổn thương ở khớp hàm và vùng cổ. Sau những ca mổ kéo dài, gương mặt từng quen thuộc với khán giả dần thay đổi, một bên cằm anh biến dạng, khuôn mặt lệch đi so với trước. Những hình ảnh hiếm hoi được chia sẻ sau đó cho thấy một Kasim gầy gò, kiệt sức sau hành trình dài chống chọi với bệnh tật.

Sự ra đi của nam ca sĩ khiến nhiều người hâm mộ xót xa.

Căn bệnh khó xác định nguyên nhân

Khớp thái dương hàm (temporomandibular joint - TMJ) là cặp khớp nối giữa xương hàm dưới và hộp sọ, nằm ngay phía trước mỗi tai. Đây là khớp giúp hàm vừa xoay vừa trượt khi cử động, cho phép con người thực hiện các hoạt động quen thuộc như nhai, nói, nuốt hay ngáp. Cấu trúc của khớp gồm xương hàm dưới (mandible) và xương thái dương, phần xương tạo nên mặt bên và đáy của hộp sọ.

Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), trong một số trường hợp, khớp này có thể bị viêm hoặc thoái hóa, gây nên tình trạng viêm khớp thái dương hàm. Bệnh lý này thường liên quan đến các dạng viêm khớp như viêm xương khớp (osteoarthritis) hoặc viêm khớp dạng thấp, khiến lớp sụn khớp bị tổn thương, làm giảm khả năng vận động trơn tru của khớp hàm.

Nam ca sĩ liên tục nhập viện vào thời điểm mắc bệnh.

Nguyên nhân chính xác của viêm khớp thái dương hàm không phải lúc nào cũng dễ xác định. Một yếu tố thường gặp là áp lực kéo dài lên khớp và các nhóm cơ điều khiển hoạt động nhai, nuốt và nói. Áp lực này có thể xuất phát từ thói quen nghiến răng hoặc siết chặt răng vô thức. Ngoài ra, chấn thương vùng hàm, đầu hoặc cổ cũng có thể làm tổn thương khớp và dẫn đến viêm. Một số trường hợp khác liên quan đến tình trạng đĩa khớp bị lệch, làm thay đổi cơ chế vận động bình thường của khớp hàm.

Đôi khi, cơn đau do viêm khớp thái dương hàm còn trở nên phức tạp hơn khi người bệnh đồng thời mắc các tình trạng đau mạn tính khác như đau cơ xơ hóa hoặc hội chứng ruột kích thích. Một số nghiên cứu cho thấy các yếu tố như căng thẳng tâm lý, đặc điểm thần kinh, yếu tố di truyền hoặc các rối loạn cảm giác cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ phát triển bệnh.

Triệu chứng của viêm khớp thái dương hàm khá đa dạng. Người bệnh thường cảm thấy đau hoặc ê vùng hàm, đặc biệt rõ vào buổi sáng hoặc cuối ngày. Đau đầu là biểu hiện phổ biến, và cơn đau đôi khi có thể lan ra phía sau mắt, xuống mặt, cổ, vai hoặc lưng. Một số người còn có cảm giác đau tai hoặc ù tai dù không có nhiễm trùng tai.

Ngoài ra, khớp hàm có thể phát ra tiếng “lục cục” hoặc “lách tách” khi cử động. Người bệnh cũng có thể gặp tình trạng kẹt hàm, khó há miệng hoặc phạm vi cử động của hàm bị hạn chế. Thói quen nghiến răng, siết chặt răng cũng thường xuất hiện. Một số trường hợp còn bị chóng mặt, răng trở nên nhạy cảm dù không có bệnh lý răng miệng, tê hoặc ngứa ran ở các ngón tay, hoặc nhận thấy khớp cắn giữa hàm trên và hàm dưới thay đổi.

Hình ảnh Kasim Hoàng Vũ năm 2023.

Năm 2023, ca sĩ Kasim Hoàng Vũ gây chú ý khi đăng tải hình ảnh với gương mặt thay đổi rõ rệt. Trước những nghi vấn về việc phẫu thuật thẩm mỹ, nam ca sĩ cho biết mình vừa trải qua ca phẫu thuật xử lý nang xương hàm và vùng cổ do mắc viêm khớp xương hàm.

Tuy nhiên, theo TS.BS Tống Thanh Hải, Chủ nhiệm Khoa Vi phẫu và Tái tạo, Bệnh viện Bỏng Quốc gia, viêm khớp xương hàm thông thường hiếm khi gây ra những tổn thương nặng nề như các hình ảnh lan truyền trên truyền thông thời gian qua. Việc bệnh nhân phải trải qua phẫu thuật lớn, để lại nhiều di chứng và tổn thương, thậm chí phải cắt bỏ nhiều mô và xương, có thể gợi ý đến những bệnh lý phức tạp hơn như các bệnh thuộc nhóm ung bướu, hoặc tổn thương sau chấn thương hay tình trạng viêm nhiễm ác tính.

Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) cho biết u và nang xương hàm là những khối bất thường hình thành trong xương hàm hoặc các mô mềm trong khoang miệng. Về bản chất, u xương hàm là khối mô đặc, trong khi nang xương hàm là một túi chứa dịch hoặc chất bán đặc.

Việc điều trị rối loạn cơ - khớp thái dương hàm sẽ được lựa chọn tùy theo nguyên nhân gây bệnh ở từng bệnh nhân. Ảnh: Shutterstock.

Dễ bỏ qua các dấu hiệu

TS.BS Tống Thanh Hải, Chủ nhiệm Khoa Vi phẫu và Tái tạo, Bệnh viện Bỏng Quốc gia, cho biết viêm khớp thái dương hàm nhìn chung không phải là bệnh lý quá nguy hiểm. Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng nguyên nhân, chức năng của khớp có thể phục hồi và trở lại gần như bình thường.

Tuy vậy, bệnh thường tiến triển âm thầm, các triệu chứng ban đầu dễ nhầm lẫn với những vấn đề khác ở vùng hàm - mặt nên nhiều trường hợp bị bỏ qua trong thời gian dài. Khi phát hiện muộn, người bệnh có thể gặp các biến chứng nặng hơn như viêm khớp kéo dài, thoái hóa khớp, gãy hoặc cứng khớp. Ở giai đoạn này, phẫu thuật thường trở thành lựa chọn bắt buộc để xử lý tổn thương.

Theo bác sĩ Hải, phẫu thuật điều trị viêm khớp thái dương hàm cũng có thể tiềm ẩn một số rủi ro như chảy máu, nhiễm trùng hoặc tổn thương hàm vĩnh viễn. Ngoài ra, các cấu trúc lân cận như tuyến nước bọt mang tai hoặc dây thần kinh số 7 cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng, có thể dẫn đến liệt nửa mặt, xệ một bên mặt, khó ăn uống, khó đánh răng hoặc chảy nước dãi.

Việc điều trị rối loạn cơ - khớp thái dương hàm sẽ được lựa chọn tùy theo nguyên nhân gây bệnh ở từng bệnh nhân. Bên cạnh điều trị nguyên nhân, các biện pháp thường được áp dụng nhằm giảm đau, giãn cơ và cải thiện chức năng khớp như vật lý trị liệu (xoa bóp, chiếu tia hồng ngoại), các bài tập vận động hàm dưới hoặc sử dụng máng nhai.

Ngoài ra, người bệnh cũng được hướng dẫn thực hiện một số biện pháp đơn giản tại nhà. Trong 2-4 tuần đầu, nên ưu tiên chế độ ăn mềm như cháo, súp, các món hầm, sữa hoặc sinh tố để giảm áp lực lên khớp hàm. Đồng thời, cần tránh các cử động mạnh của hàm như ngáp quá rộng, nhai kẹo cao su, đưa hàm sang hai bên hoặc ăn những thực phẩm quá cứng, quá dai hay có kích thước lớn.

Khi tập các bài tập tại nhà, người bệnh cần thực hiện nhẹ nhàng, tránh làm tổn thương thêm các cơ hàm. Nếu xuất hiện tình trạng đau tăng lên hoặc khớp hàm khó cử động hơn, nên đi khám chuyên khoa sớm để được kiểm tra và điều chỉnh phương pháp điều trị.

Kỳ Duyên