Căn bệnh ung thư hàng đầu ở phụ nữ Việt với hơn 4.000 người tử vong một năm
Ung thư cổ tử cung là nguyên nhân gây tử vong thứ hai do ung thư ở phụ nữ Việt Nam với hơn 4.000 trường hợp tử vong một năm nhưng chỉ hơn 28,2% chị em được khám sàng lọc.
Nguy cơ thầm lặng từ virus HPV
Trong cộng đồng, có những tác nhân gây bệnh hiện diện phổ biến nhưng không phải lúc nào cũng dễ nhận biết, bởi phần lớn trường hợp nhiễm không biểu hiện triệu chứng.
Virus gây u nhú ở người, HPV (Human Papillomavirus), là một trong số đó. Đáng ngại là, trong số các bệnh ung thư liên quan đến HPV, ung thư cổ tử cung gây ra gánh nặng đáng kể, dù đây không phải là loại ung thư duy nhất liên quan đến virus này.

Khám tầm soát, tiêm phòng là cách dự phòng HPV hiệu quả nhất. Ảnh: Science Visuals
Tại Việt Nam, theo dữ liệu GLOBOCAN, năm 2024 ước tính có 8.274 phụ nữ được chẩn đoán mắc mới ung thư cổ tử cung và 4.110 trường hợp tử vong do căn bệnh này.
Đây là một trong những ung thư hay gặp ở nữ giới và là nguyên nhân gây tử vong thứ hai sau ung thư vú. Tuổi trung bình phụ nữ bị ung thư cổ tử cung từ 48-52 tuổi.
Trong khi đó, tỷ lệ phụ nữ được sàng lọc ung thư cổ tử cung vẫn còn khoảng cách so với nhu cầu, với mức 28,2% được ghi nhận trong các tài liệu triển khai kế hoạch hành động quốc gia.
Ung thư cổ tử cung diễn ra âm thầm, không có dấu hiệu cụ thể để nhận biết, chỉ đến khi có những triệu chứng trên lâm sàng như ra máu bất thường không liên quan đến kỳ kinh hay sau khi giao hợp, ra khí hư, hôi, đau bụng vùng chậu, tiểu buốt,… Lúc này, phần lớn người bệnh đi khám và điều trị thì bệnh đã ở giai đoạn muộn.
Lá chắn bảo vệ từ xa
Trước những mối đe dọa trực tiếp từ loại virus này, việc chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa từ sớm là điều vô cùng cấp bách.
Bác sĩ Lê Thị Kim Dung, nguyên Phó Giám đốc Viện Sức khỏe sinh sản (RAFH) cho rằng tiêm phòng là cách dự phòng tốt nhất để bảo vệ cơ thể trước nguy cơ nhiễm virus. Hiện, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo việc tiêm phòng HPV không chỉ dành riêng cho trẻ em gái hay phụ nữ, mà ngay cả nam giới cũng được khuyến cáo nên tiêm chủng đầy đủ.
Trong đó, nhóm được WHO khuyến cáo dự phòng sớm là trẻ em trai và gái từ 9 đến 14 tuổi. Tại Việt Nam, vắc-xin phòng HPV hiện được phê duyệt với phác đồ 2 liều đối với trẻ từ 9-14 tuổi và 3 liều đối với người từ 15 tuổi.
Hiện vắc-xin phòng bệnh do HPV đã được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng, dự kiến triển khai trước cho trẻ em gái 11 tuổi tại một số khu vực khó khăn thuộc 4 tỉnh: Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long.
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng việc chủ động tiêm vắc-xin sẽ tạo ra lá chắn miễn dịch cộng đồng vững chắc hơn, hạn chế tối đa tỷ lệ lây nhiễm và những biến chứng ác tính do virus HPV gây ra trong tương lai.
