Cán bộ nữ ở Nghệ An:Từ nguồn quy hoạch đến vị trí lãnh đạo

Công tác xây dựng đội ngũ cán bộ nữ ở Nghệ An những năm qua được quan tâm thông qua các khâu quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và bố trí, sử dụng. Tuy nhiên, để phụ nữ có cơ hội tham gia sâu hơn vào các vị trí lãnh đạo, quản lý, không chỉ cần sự nỗ lực của mỗi cá nhân mà còn đòi hỏi những chuyển biến thực chất trong nhận thức, cơ chế và cách tổ chức thực hiện...

Chủ trương mở đường, chính sách tạo nguồn

Các nữ đại biểu Quốc hội thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An tham gia thảo luận, chất vấn tại các kỳ họp của Quốc hội khoá XV. Ảnh tư liệu: Nam An - Nghĩa Đức

Các nữ đại biểu Quốc hội thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An tham gia thảo luận, chất vấn tại các kỳ họp của Quốc hội khoá XV. Ảnh tư liệu: Nam An - Nghĩa Đức

Bình đẳng giới trong lĩnh vực chính trị không chỉ thể hiện ở việc có bao nhiêu phụ nữ tham gia các cơ quan lãnh đạo, quản lý, mà quan trọng hơn là họ có được phát hiện, đào tạo, rèn luyện, giao nhiệm vụ và sử dụng đúng năng lực hay không. Đây vừa là yêu cầu về bình đẳng, vừa là đòi hỏi khách quan trong xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, cơ cấu hợp lý. Nhìn ở góc độ đó, công tác cán bộ nữ không thể tách rời chiến lược cán bộ chung, mà phải được chuẩn bị từ sớm, từ nguồn quy hoạch đến quá trình thử thách trong thực tiễn.

Nền tảng cho quá trình này đã được hình thành qua nhiều chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về bình đẳng giới, công tác phụ nữ và xây dựng đội ngũ cán bộ nữ. Luật Bình đẳng giới, Nghị quyết số 11-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 21-CT/TW của Ban Bí thư, Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030 và Chương trình hành động “Tăng cường sự tham gia bình đẳng của phụ nữ trong các vị trí lãnh đạo và quản lý ở các cấp hoạch định chính sách giai đoạn 2021-2030” đã tạo hành lang để phụ nữ có cơ hội bình đẳng hơn trong quá trình tham gia lãnh đạo, quản lý. Nghị quyết số 43-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nữ.

Nữ đại biểu HĐND tỉnh tham gia hoạt động giám sát tại cơ sở. Ảnh tư liệu

Nữ đại biểu HĐND tỉnh tham gia hoạt động giám sát tại cơ sở. Ảnh tư liệu

Trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ nữ càng đặt ra rõ hơn, nhất là cán bộ nữ trẻ, cán bộ dân tộc thiểu số và cán bộ công tác ở địa bàn khó khăn. Kết luận số 210-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII cũng nhấn mạnh việc quan tâm xây dựng đội ngũ này. Với Nghệ An, điều đó có nghĩa là công tác cán bộ nữ không chỉ dừng ở việc tạo nguồn, mà phải gắn với yêu cầu thực tế của từng địa bàn, từng vị trí và từng lĩnh vực. Một cán bộ được đưa vào quy hoạch nhưng không được đào tạo, rèn luyện, giao việc và kiểm nghiệm qua thực tiễn thì rất khó hình thành năng lực lãnh đạo thực chất.

Định hướng này cũng được Nghệ An cụ thể hóa trong công tác cán bộ. Tại Đại hội đại biểu Phụ nữ tỉnh Nghệ An lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2025-2030, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận đề nghị các cấp ủy Đảng, chính quyền, sở, ban, ngành và đoàn thể tiếp tục nhận thức sâu sắc hơn về vai trò, vị trí của phụ nữ và công tác phụ nữ; quan tâm cơ chế, chính sách và nguồn lực, thực hiện tốt công tác bình đẳng giới và vì sự tiến bộ của phụ nữ. Trong công tác cán bộ, tinh thần ấy đòi hỏi phải chủ động phát hiện nữ cán bộ trẻ, có triển vọng, đưa vào quy hoạch, đồng thời tạo điều kiện để họ được giao nhiệm vụ, được thử thách và tích lũy kinh nghiệm.

Nhiều lớp bồi dưỡng cán bộ nữ được tổ chức, góp phần nâng cao năng lực, tạo nguồn cán bộ nữ cho các vị trí lãnh đạo, quản lý. Ảnh: T.P

Nhiều lớp bồi dưỡng cán bộ nữ được tổ chức, góp phần nâng cao năng lực, tạo nguồn cán bộ nữ cho các vị trí lãnh đạo, quản lý. Ảnh: T.P

Theo số liệu từ Ban tổ chức Tỉnh ủy, hiện nay, toàn tỉnh có 1.619 lượt cán bộ được quy hoạch, trong đó, cán bộ nữ chiếm 24,8%. Đội ngũ trong diện quy hoạch cơ bản có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, tinh thần trách nhiệm; 100% có trình độ đại học trở lên và 96,7% có trình độ cao cấp, cử nhân lý luận chính trị. Cùng với quy hoạch, Nghệ An tiếp tục chú trọng đào tạo, bồi dưỡng và rèn luyện cán bộ qua thực tiễn.

Tháo gỡ rào cản, tạo cơ hội thực chất

Chủ tịch UBND xã Thành Bình Thọ Ngô Thị Huyền xuống cơ sở nắm tình hình sản xuất của bà con. Ảnh: T.P

Chủ tịch UBND xã Thành Bình Thọ Ngô Thị Huyền xuống cơ sở nắm tình hình sản xuất của bà con. Ảnh: T.P

Nếu chủ trương, chính sách mở đường cho cán bộ nữ thì thực tiễn công tác lại là nơi quyết định cơ hội ấy có trở thành hiện thực hay không. Bởi phía sau một cán bộ nữ được quy hoạch, được đào tạo là cả quá trình thử thách bằng công việc cụ thể. Trong khi đó, sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu đối với cán bộ cơ sở ngày càng cao: Địa bàn rộng hơn, công việc nhiều hơn, những vấn đề phát sinh từ cơ sở đòi hỏi xử lý nhanh và trực tiếp hơn. Với cán bộ nữ, áp lực ấy thường đi cùng một “phần việc” khác vẫn đặt nặng trên vai: Trách nhiệm gia đình.

Chủ tịch UBND xã Thành Bình Thọ Ngô Thị Huyền nhìn nhận, áp lực đối với cán bộ nữ trước hết đến từ “sức bền” trước khối lượng công việc lớn. Việc liên tục xuống xóm nắm tình hình, họp chi bộ ban đêm, xử lý những “điểm nóng” sau sáp nhập xã là thách thức không nhỏ về thể lực và thời gian. Nhưng điều khiến áp lực trở nên nặng hơn là cán bộ nữ vẫn phải đồng thời đảm đương công việc gia đình. Chị cho rằng đây chính là sức ép “kép”, khiến phụ nữ làm lãnh đạo, quản lý nhiều khi phải nỗ lực gấp đôi, thậm chí gấp ba để hoàn thành nhiệm vụ.

Đồng chí Trần Thị Bình - Bí thư Đảng ủy xã Yên Thành trao quà cho hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Ảnh tư liệu: Văn Trường

Đồng chí Trần Thị Bình - Bí thư Đảng ủy xã Yên Thành trao quà cho hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Ảnh tư liệu: Văn Trường

Ở một góc độ khác, rào cản lại đến từ cách nhìn nhận và đánh giá cán bộ nữ. Chị Trần Thị Bình - Bí thư Đảng ủy xã Yên Thành chia sẻ rằng, nữ lãnh đạo đôi khi bị soi xét khắt khe hơn; một sai sót nhỏ của nam giới có thể được nhìn nhận như hạn chế cá nhân, nhưng với phụ nữ lại dễ bị quy thành biểu hiện của “năng lực hạn chế của phụ nữ”. Khi được phân công từ vị trí bí thư huyện ủy về làm bí thư xã trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chị còn phải đối diện với kỳ vọng rất lớn của cấp ủy, cán bộ và nhân dân, cùng áp lực từ trách nhiệm gia đình.

Sự khắc nghiệt của công việc cũng được chị Nguyễn Thị Hoài Ân -Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nghĩa Mai, kiêm Bí thư Chi bộ làng Mai Thái, cảm nhận rõ trong công việc hằng ngày. Công việc ở trung tâm phục vụ hành chính công nhiều khi không có khái niệm ngày nghỉ, việc chưa hết phải mang về nhà làm; trong khi đó, chi bộ nơi chị phụ trách cách nhà hàng chục cây số, sinh hoạt chủ yếu vào ban đêm, đảng viên phần lớn cao tuổi, trình độ dân trí còn hạn chế nên người bí thư phải gánh thêm nhiều phần việc. Câu chuyện ấy cho thấy cùng một nhiệm vụ lãnh đạo, cán bộ nữ có thể phải đảm nhận nhiều vai trò cùng lúc; nếu thiếu sự chia sẻ và hỗ trợ, áp lực công việc rất dễ trở thành rào cản đối với quá trình cống hiến và trưởng thành.

Chị Nguyễn Thị Hoài Ân chia sẻ áp lực khi vừa đảm nhiệm công việc hành chính, vừa làm Bí thư Chi bộ làng Mai Thái. Ảnh: T.P

Chị Nguyễn Thị Hoài Ân chia sẻ áp lực khi vừa đảm nhiệm công việc hành chính, vừa làm Bí thư Chi bộ làng Mai Thái. Ảnh: T.P

Những câu chuyện từ cơ sở cho thấy, hành trình trưởng thành của cán bộ nữ không chỉ cần năng lực, ý chí của mỗi cá nhân, mà còn cần một môi trường đủ thuận lợi để họ được rèn luyện, thử thách và phát huy. Vì thế, công tác cán bộ nữ không thể chỉ được xem là một nội dung của công tác phụ nữ, mà phải trở thành trách nhiệm chung của cấp ủy, chính quyền và cả hệ thống chính trị. Từ khâu phát hiện nguồn, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đến giao việc, luân chuyển và bố trí, sử dụng, nếu được thực hiện đồng bộ, mỗi bước đi sẽ mở thêm cơ hội để cán bộ nữ khẳng định năng lực bằng chính kết quả công việc.

Thực tế tham gia của phụ nữ trong hệ thống chính trị cho thấy những chuyển động theo hướng tích cực. Ở cấp tỉnh, nữ tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh chiếm 14,7%, Ban Thường vụ Tỉnh ủy 11,8%. Ở cấp xã, tỷ lệ nữ tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ cấp xã đạt 26,5%, Ban Thường vụ cấp ủy cấp xã 16,6%; có 113/130 xã, phường có tỷ lệ cấp ủy viên nữ từ 15% trở lên, trong đó 10 nữ Bí thư Đảng ủy xã, phường.

Trong các cơ quan dân cử, nữ chiếm 37,5% đại biểu Quốc hội khóa XVI của tỉnh, 28,24% đại biểu HĐND cấp tỉnh và 30,85% đại biểu HĐND cấp xã. Đằng sau những con số ấy là sự hiện diện ngày càng rõ hơn của phụ nữ trong các vị trí tham gia lãnh đạo, quản lý và quyết định những vấn đề quan trọng ở địa phương.

Các địa phương rất quan tâm đến công tác cán bộ nữ. Ảnh: CSCC

Các địa phương rất quan tâm đến công tác cán bộ nữ. Ảnh: CSCC

Phát triển đội ngũ cán bộ nữ, vì vậy, không phải là tạo ra một sự ưu tiên mang tính hình thức, cũng không chỉ nhằm đạt một tỷ lệ cơ cấu. Cốt lõi là tạo dựng một quy trình phát hiện, đào tạo, thử thách và sử dụng đủ công bằng để người có năng lực có cơ hội tiến lên. Khi những rào cản từ định kiến, cơ chế và môi trường công tác từng bước được tháo gỡ; khi áp lực giữa công việc và gia đình được chia sẻ; khi trách nhiệm phát triển cán bộ nữ được đặt đúng vào toàn bộ hệ thống chính trị, thì nguồn quy hoạch mới có thể thực sự trở thành nguồn lãnh đạo. Đó cũng là cách để công tác cán bộ nữ đi vào chiều sâu, thực chất hơn.

Thanh Phúc

Nguồn Nghệ An: https://baonghean.vn/can-bo-nu-o-nghe-an-tu-nguon-quy-hoach-den-vi-tri-lanh-dao-10356169.html