Hợp tác Mekong-Lan Thương: Tăng cường kết nối, quản lý bền vững nguồn nước

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh ba thông điệp: Tin cậy và minh bạch là nền tảng hợp tác; người dân phải là trung tâm; các cam kết cần được chuyển hóa thành hành động cụ thể.

Sáu trưởng đoàn chứng kiến lễ ký Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn lưu vực sông Mekong-Lan Thương. (Ảnh: Đình Trung)

Sáu trưởng đoàn chứng kiến lễ ký Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn lưu vực sông Mekong-Lan Thương. (Ảnh: Đình Trung)

Ngày 19/11, Hội nghị Bộ trưởng Hợp tác tài nguyên nước Mekong-Lan Thương lần thứ hai với chủ đề “Thúc đẩy hợp tác toàn lưu vực hướng tới phát triển bền vững tài nguyên nước lưu vực Mekong-Lan Thương” đã diễn ra tại thành phố Hà Nội, với sự tham dự của sáu quốc gia thành viên (gồm Việt Nam, Trung Quốc, Campuchia, Lào, Myanmar và Thái Lan).

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Thứ trưởng Bộ Thủy lợi Trung Quốc Lưu Đông Thuận đồng chủ trì Hội nghị. Sự kiện diễn ra nhân dịp kỷ niệm 10 năm hình thành cơ chế Hợp tác Mekong-Lan Thương.

Mở rộng chia sẻ dữ liệu thủy văn toàn lưu vực

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đánh giá cao kết quả hợp tác trong 10 năm qua. Cơ chế phối hợp ngày càng ổn định, chia sẻ thông tin thủy văn được mở rộng, năng lực quản lý tài nguyên nước của các quốc gia thành viên từng bước được nâng cao.

Đáng chú ý, hơn 70 dự án thuộc Quỹ Đặc biệt Hợp tác Mekong-Lan Thương đã được triển khai trong các lĩnh vực cấp nước nông thôn, quản lý lưu vực, giám sát an toàn đập và quan trắc thủy văn.

Việc thông báo kịp thời, phối hợp vận hành trong các đợt thiên tai lớn cũng đã góp phần giảm áp lực phòng, chống lũ lụt và hạn hán ở hạ du.

Tuy vậy, theo lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các quốc gia vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức từ nhu cầu sử dụng nước, năng lượng ngày càng tăng, biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan và ô nhiễm môi trường nước.

Điểm nhấn của hội nghị là lễ ký Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn lưu vực sông Mekong-Lan Thương. Theo đó, sáu quốc gia thống nhất chia sẻ thông tin thời gian thực tại 24 trạm thủy văn trọng điểm. Trong số đó, có 2 trạm tại Trung Quốc, Campuchia 7 trạm, Lào 6 trạm, Myanmar 1 trạm, Thái Lan 6 trạm và Việt Nam 2 trạm (tại Tân Châu, Châu Đốc). Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đây là bước tiến quan trọng trong mở rộng cơ sở dữ liệu với sự tham gia của cả sáu quốc gia, hỗ trợ theo dõi, quản lý nguồn nước và phòng, chống thiên tai trên toàn lưu vực.

Đối với Việt Nam, dữ liệu thượng nguồn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong theo dõi, dự báo dòng chảy về Đồng bằng sông Cửu Long. Với khoảng 17 triệu người sinh sống, đây là vùng sản xuất trọng điểm về lúa gạo, thủy sản và trái cây, đang chịu tác động của nước biển dâng, xâm nhập mặn, hạn hán, thiếu nước, sạt lở và suy giảm phù sa. Thông tin kịp thời, tin cậy sẽ hỗ trợ dự báo, cảnh báo, điều hành sản xuất và bảo vệ sinh kế người dân.

 Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu. (Ảnh: Đình Trung).

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu. (Ảnh: Đình Trung).

Tại Hội nghị, đại diện các quốc gia cũng chia sẻ nhiều định hướng hợp tác. Trong đó, phía Trung Quốc đề xuất tăng cường trao đổi chính sách, chia sẻ dữ liệu, ứng dụng công nghệ số trong dự báo thủy văn và triển khai các dự án dân sinh về nước sạch, phòng chống thiên tai, an toàn đập. Phía Thái Lan nhấn mạnh kiểm soát ô nhiễm từ nguồn phát sinh, tăng cường quan trắc và chia sẻ thông tin chất lượng nước.

Trong khi đó, phía Campuchia đề cao việc duy trì dòng chảy tự nhiên theo mùa, bảo vệ hệ sinh thái Biển Hồ Tonle Sap, nguồn lợi thủy sản và sinh kế người dân. Phía Lào đề xuất củng cố hệ thống thông tin thủy văn, khí tượng, thúc đẩy quản lý tài nguyên nước thích ứng với biến đổi khí hậu và lấy người dân làm trung tâm. Myanmar nhấn mạnh vai trò của hợp tác Mekong - Lan Thương trong bảo đảm an ninh nguồn nước, an ninh lương thực và phát triển kinh tế - xã hội khu vực.

Chuyển cam kết thành hành động thiết thực

Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trên cơ sở những thách thức chung, Việt Nam đề xuất ba hướng ưu tiên hợp tác. Thứ nhất là tăng cường chia sẻ thông tin khí tượng thủy văn, đặc biệt là số liệu vận hành hồ chứa; thông báo sớm trước khi xả lũ hoặc tích nước để các quốc gia hạ lưu chủ động ứng phó với lũ, hạn và bố trí sản xuất phù hợp.

Thứ hai, tăng cường kết nối giữa các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mekong, tối ưu nguồn lực, đẩy mạnh nghiên cứu chung và ứng dụng công nghệ mới phục vụ thích ứng biến đổi khí hậu, quản lý rủi ro thiên tai, xây dựng hệ thống quản trị nước thông minh.

Cùng với đó là tiếp tục phát huy vai trò Quỹ Đặc biệt Hợp tác Mekong-Lan Thương trong hỗ trợ các dự án cải thiện sinh kế, nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng trước lũ, hạn và xâm nhập mặn; đồng thời phát triển hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu hiện đại phục vụ dự báo, cảnh báo sớm.

Bế mạc hội nghị, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh ba thông điệp: Tin cậy và minh bạch là nền tảng hợp tác; người dân phải là trung tâm; các cam kết cần được chuyển hóa thành hành động cụ thể.

Các Trưởng đoàn cũng đã thông qua Tuyên bố chung, tái khẳng định cam kết tăng cường quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên nước, gắn phát triển kinh tế - xã hội với bảo vệ môi trường.

Các đại biểu chụp ảnh tại hội nghị. (Ảnh: Đình Trung)

Các đại biểu chụp ảnh tại hội nghị. (Ảnh: Đình Trung)

Tuyên bố nhấn mạnh việc tiếp tục thực hiện Kế hoạch hành động 2023-2027, triển khai Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn và chuẩn bị kế hoạch hợp tác giai đoạn tiếp theo. Các nước cũng nhất trí tăng cường phối hợp giữa cơ chế Hợp tác Mekong-Lan Thương với Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC), ASEAN và các cơ chế hợp tác tiểu vùng khác.

Trưởng đoàn các nước đề nghị Nhóm công tác về hợp tác tài nguyên nước Mekong - Lan Thương sớm xây dựng kế hoạch triển khai kết quả Hội nghị, tiếp tục thực hiện Kế hoạch hành động 2023–2027 và chuẩn bị kế hoạch 5 năm tiếp theo.

Hội nghị tạo thêm động lực để sáu quốc gia cụ thể hóa các cam kết thành hành động thiết thực, tăng cường phối hợp quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên nước, hướng tới lợi ích chung và cải thiện đời sống cộng đồng trên toàn lưu vực./.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus: https://www.vietnamplus.vn/hop-tac-mekong-lan-thuong-tang-cuong-ket-noi-quan-ly-ben-vung-nguon-nuoc-post1149385.vnp