Cận cảnh hồ nước ngọt 50 ha sau 2 năm vẫn chưa thể cấp cho dân ở Cần Thơ

Hồ nước ngọt Hậu Giang đặt tại xã Vĩnh Tường, TP. Cần Thơ.

Công trình có tổng diện tích 50 ha, trong đó mặt hồ khoảng 21 ha. Dung tích tối đa đạt trên 982.200 m³, dung tích hiệu dụng hơn 717.000 m³.

Dự án có vốn đầu tư gần 200 tỷ đồng, hoàn thành bàn giao cho Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP. Cần Thơ quản lý cách đây 2 năm, nhưng do chưa có quy trình vận hành, khai thác, hệ thống đấu nối đưa nước về nhà máy xử lý, nên đến nay vẫn chưa hoạt động theo chức năng là cấp nước ngọt cho người dân.

Công trình đủ khả năng cấp nước thô cho các nhà máy nước phục vụ hơn 204.200 người dân thuộc 6 xã, phường lân cận, khu vực rộng hơn xung quanh.

Hồ trang bị cống lấy/xả nước kết hợp trạm bơm gồm 2 máy, công suất 2.500 m³/h/máy.

Trang thiết bị quan trắc được đầu tư năm 2025, gồm cảm biến đo pH, độ mặn, mực nước, nhiệt độ tích hợp, cảm biến mưa, hướng và tốc độ gió…

Nhiệm vụ chính của hồ là cấp nước thô cho các nhà máy nước sinh hoạt, đặc biệt trong mùa khô, hỗ trợ cấp nước cho các khu, cụm công nghiệp lân cận. Tuy nhiên, cần đầu tư trạm bơm, hệ thống đường ống đấu nối, liên kết với các nhà máy nước...

Theo đại diện Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP. Cần Thơ, Đề án quản lý, khai thác, vận hành công trình hồ nước ngọt Hậu Giang hiện đã được trình UBND thành phố phê duyệt. Trong đó, ưu tiên đầu tư các hạng mục cấp bách như trạm bơm, tuyến ống cấp nước thô kết nối nhà máy nước, công trình bổ sung nguồn nước cho hồ và hệ thống giao thông kết nối nhằm sớm đưa nguồn nước vào phục vụ người dân.

Thực hiện Chỉ thị mới đây của UBND TP Cần Thơ về bảo đảm an ninh nguồn nước và ứng phó hạn mặn thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố yêu cầu đơn vị quản lý chủ động tích nước sớm và vận hành linh hoạt khi dự báo có nguy cơ cao xảy ra hạn hán, thiếu nước…

Theo ông Nguyễn Thanh Tú (ấp Vĩnh Phú, xã Vĩnh Tường), khu vực xung quanh hồ những năm hạn hán, mùa khô cũng ảnh hưởng do kênh rạch cạn, nhiễm phèn... Người dân hiện phụ thuộc vào trạm nước Nàng Mau, nước mưa hoặc nước sông vốn không ổn định. Bà con mong muốn hồ chứa sớm chính thức đi vào vận hành đồng bộ để giải quyết triệt để bài toán nước sạch sinh hoạt, phục vụ sản xuất và thúc đẩy du lịch địa phương.

Ông Mai Thế Linh - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp Cần Thơ, cho biết, đơn vị phân công lực lượng trực 24/24 với 7 nhân sự luân phiên nhằm đảm bảo an ninh trật tự, bảo vệ tài sản, phòng ngừa rủi ro cho người dân (đặc biệt là trẻ em) và thực hiện duy tu, bảo dưỡng công trình.

Hồ cũng có vai trò giúp điều hòa không khí, cân bằng hệ sinh thái, đã thu hút các loài chim về đây trú ngụ. Các phần đất xung quanh hồ (trước đây là bãi chứa bùn nạo vét) đang được đề xuất quy hoạch thành trang trại thực nghiệm nông nghiệp công nghệ cao, nhà lưới, lai tạo giống. Nơi đây cũng định hướng phát triển thành điểm du lịch sinh thái, quảng bá nông sản.

Theo lãnh đạo UBND TP. Cần Thơ, công tác quản lý, vận hành hồ nước ngọt Hậu Giang cần được tiếp cận với tư duy mới, xem đây là tài sản công đặc biệt và phải khai thác tối đa các mục tiêu mà công trình có thể mang lại. Quan trọng hơn, trong các tình huống thiên tai, hạn hán hoặc xâm nhập mặn gây thiếu nước sinh hoạt, hồ phải phát huy ngay vai trò là nguồn cấp nước dự phòng cho người dân.

Lãnh đạo thành phố yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương phối hợp rà soát quy hoạch, sớm đầu tư các hạng mục ưu tiên, đặc biệt là hệ thống giao thông kết nối, trạm bơm và tuyến cấp nước. Mục tiêu đưa công trình vào khai thác sớm hơn để chủ động ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn…