Vỉa hè, ghế nghỉ: Những chi tiết nhỏ định hình đô thị thân thiện ở Hà Nội

Vỉa hè: Bảo đảm đồng bộ, thuận tiện cho người đi bộ

Những năm gần đây, nhiều tuyến phố tại Hà Nội được chỉnh trang vỉa hè, góp phần cải thiện cảnh quan và điều kiện đi bộ. Tuy nhiên, tại một số khu vực, vỉa hè vẫn chưa bảo đảm tính liên thông; mặt hè không đồng đều, lối lên xuống thiếu thuận tiện hoặc bị cản trở bởi vật dụng, phương tiện. Những bất cập này khiến người đi bộ phải đổi hướng, thậm chí xuống lòng đường, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Vỉa hè thông thoáng tạo điều kiện để người đi bộ di chuyển thuận tiện, an toàn, góp phần nâng cao chất lượng không gian công cộng tại Hà Nội. Ảnh: PV

Chị Trần Thu Minh (phường Cửa Nam) chia sẻ: “Việc đẩy xe cho trẻ trên vỉa hè phụ thuộc rất nhiều vào độ thông suốt của tuyến đường. Chỉ cần một đoạn bị chắn hoặc không có lối lên xuống phù hợp là phải đi xuống lòng đường, rất bất tiện. Nếu vỉa hè được làm đồng bộ, liên tục thì việc di chuyển sẽ thuận lợi hơn nhiều”.

Với người cao tuổi, những gián đoạn trên vỉa hè cũng gây ra không ít trở ngại. Ông Ngô Ngọc Tùng (phường Hoàn Kiếm) cho biết: “Những năm gần đây, nhiều đoạn vỉa hè tại Hà Nội đã được chỉnh trang, đi lại thuận tiện hơn trước. Tuy nhiên, vẫn còn những chỗ bị gián đoạn, buộc người đi bộ phải xuống lòng đường. Với người lớn tuổi, việc này không chỉ bất tiện mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn”.

Từ những phản ánh trên, yêu cầu đặt ra đối với công tác chỉnh trang vỉa hè không dừng ở chất lượng vật liệu hay mỹ quan từng đoạn phố. Các tuyến hè cần được tổ chức đồng bộ, hạn chế chênh lệch cao độ, bảo đảm lối lên xuống phù hợp và xử lý những vị trí bị chia cắt. Việc sắp xếp các hoạt động trên hè cũng cần tính đến nhu cầu đi bộ, tránh để vật cản thu hẹp không gian lưu thông.

Hiệu quả chỉnh trang vì thế cần được nhìn nhận trên toàn tuyến, từ khả năng kết nối giữa các đoạn vỉa hè đến mức độ thuận tiện khi người dân thực tế sử dụng. Một đoạn hè được lát mới có thể cải thiện diện mạo đường phố, nhưng chỉ khi lối đi liên tục, an toàn, người đi bộ mới thực sự được hưởng lợi từ việc đầu tư hạ tầng.

Ghế nghỉ: Bổ sung tiện ích cho không gian công cộng

Nếu vỉa hè bảo đảm điều kiện di chuyển thì ghế nghỉ đáp ứng nhu cầu dừng chân trong hành trình hằng ngày. Đây là tiện ích thiết thực với người cao tuổi, người hạn chế khả năng vận động, phụ huynh đưa trẻ nhỏ ra ngoài và người thường xuyên sử dụng phương tiện công cộng. Tuy nhiên, ghế nghỉ chỉ phát huy hiệu quả khi được bố trí đúng vị trí, thuận tiện tiếp cận và phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Điểm dừng xe buýt được bố trí ghế ngồi và mái che, tạo thuận lợi cho người dân nghỉ chân, chờ phương tiện, nhất là người cao tuổi. Ảnh: PV

Các điểm dừng xe buýt, khu vực gần khu dân cư, cơ sở y tế, trường học, công viên và những không gian công cộng tập trung đông người là những vị trí cần được quan tâm. Chỗ ngồi phù hợp giúp người dân nghỉ ngơi trong lúc chờ phương tiện hoặc sau khi đi bộ, đặc biệt hỗ trợ người cao tuổi giảm mệt mỏi trong quá trình di chuyển.

Chị Hoàng Thị Phượng (phường Hoàng Liệt) thường xuyên sử dụng phương tiện công cộng chia sẻ: “Tại một số điểm dừng xe buýt đã được bố trí ghế ngồi, người dân, đặc biệt là người lớn tuổi đỡ vất vả hơn khi phải đứng chờ. Tuy nhiên, nhiều khu vực khác vẫn chưa có ghế, hoặc có nhưng đặt chưa hợp lý, thiếu bóng mát nên ít người sử dụng. Nếu được bố trí thêm ở những vị trí phù hợp như gần khu dân cư, trạm chờ, có mái che hoặc bóng cây thì sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn”.

Từ nhu cầu thực tế, việc bổ sung ghế nghỉ cần gắn với tổ chức không gian công cộng. Ghế nên được đặt tại nơi dễ tiếp cận, có mái che hoặc điều kiện tránh nắng phù hợp khi có thể, đồng thời không cản trở lối đi bộ. Tại các điểm dừng xe buýt, vị trí ghế cần thuận tiện cho việc chờ xe, quan sát thông tin tuyến và lên xuống phương tiện.

Một điểm chờ xe buýt trên Quốc lộ 1A chưa có mái che và ghế ngồi, khiến người dân thiếu chỗ nghỉ khi chờ phương tiện giữa khu vực có mật độ giao thông đông đúc. Ảnh: PV

Bên cạnh vị trí, thiết kế và công tác bảo trì cũng cần được chú trọng. Ghế nghỉ phải có độ bền, bảo đảm an toàn và phù hợp với điều kiện sử dụng ngoài trời; khu vực xung quanh cần sạch sẽ, thông thoáng và thuận tiện cho nhiều nhóm người sử dụng. Nếu được bố trí hợp lý, ghế nghỉ sẽ trở thành điểm dừng chân hữu ích, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận không gian công cộng.

Hà Nội hướng tới xây dựng đô thị văn minh, đáng sống cần bắt đầu từ những thay đổi thiết thực trong đời sống hằng ngày: người dân đi bộ an toàn hơn, không phải liên tục đổi hướng vì vỉa hè bị gián đoạn và có chỗ nghỉ khi cần. Khi người cao tuổi có thể đi bộ an toàn, thuận tiện trên suốt tuyến vỉa hè, có thể dừng chân tại một vị trí thuận tiện, giá trị của đô thị thân thiện sẽ được thể hiện rõ nét hơn.