Cận cảnh ngôi chùa nằm dưới chân núi Chương Sơn ở Ninh Bình còn lưu giữ báu vật 1.000 năm tuổi

Theo tìm hiểu của PV, cụm di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia đình - chùa Ngô Xá, chùa Nề (hay còn gọi chùa Phi Lai) tọa lạc tại chân núi Chương Sơn, thôn Ngô Xá, xã Tân Minh, tỉnh Nam Định một ngọn núi đã gắn liền với lịch sử và sự phát triển của ngôi chùa giữa nơi vùng quê yên ấm và thanh bình.

Cụm di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia đình - chùa Ngô Xá, chùa Nề được khởi dựng từ thời nhà Lý, dưới triều vua Lý Nhân Tông (1072-1127). Ban đầu, chùa nằm trên đỉnh núi. Theo văn bia niên đại Cảnh Trị thứ 8 (1670) tại chùa Ngô Xá cho biết: “Đầu triều Lý có ba bà Hoàng hậu xây chùa thờ Phật, xung quanh có 8 tòa nằm ở trên đỉnh núi. Trung tuần tháng 2 năm Đinh Hợi (1107) nhà vua ngự tới thăm chùa này”.

Tuy nhiên, sau nhiều năm hoạt động, cụm di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia đình - chùa Ngô Xá, chùa Nề những năm trước đó đã xuống cấp. Vào tháng 10/2024, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nam Định cũ (nay là Ninh Bình) tổ chức lễ khởi công dự án bảo quản, tu bổ, tôn tạo cụm Di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia đình - chùa Ngô Xá, chùa Nề. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 60 tỷ đồng.

Hơn 1 năm tu bổ, hiện cụm di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia đình - chùa Ngô Xá, chùa Nề về cơ bản đã hoàn thiện.

Chiều ngày 18/1, theo ghi nhận của PV, cụm di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia đình - chùa Ngô Xá, chùa Nề được dựng bằng gỗ lim.

Mái sau tu bổ vẫn giữ ngói cổ.

Những bộ vì kèo, xà ngang được làm bằng gỗ lớn, chạm trổ rồng, mây, hoa lá mềm mại. Dấu tích thời gian in hằn trên từng thớ gỗ, tạo nên chiều sâu lịch sử mà công trình mới khó có thể có được.

Hình tượng rồng uốn lượn trên các đầu dư, bẩy hiên mang phong cách cổ, đường nét khỏe khoắn nhưng tinh tế. Đây là minh chứng sinh động cho trình độ mỹ thuật dân gian và tư duy thẩm mỹ của cha ông.

Hệ thống cửa bức bàn được phục dựng đúng chất liệu, hoa văn truyền thống. Màu gỗ trầm ấm, không sơn son lòe loẹt, góp phần giữ lại vẻ mộc mạc, tĩnh tại của không gian thờ tự.

Những vết nứt tự nhiên, lớp gỗ sẫm màu theo năm tháng không bị che lấp, mà được giữ lại như một phần ký ức của di tích, nơi thời gian không bị xóa nhòa sau tu bổ.

Đường cong mái vừa uy nghi vừa mềm mại, tạo nên nét đặc trưng không thể trộn lẫn với kiến trúc hiện đại. Các hạng mục xuống cấp được gia cố chắc chắn nhưng không can thiệp thô bạo, hạn chế bê tông hóa, thể hiện sự tôn trọng giá trị gốc của di tích.

Ngoài những kiến trúc cổ và gắn liền với những giai thoại lịch sử, nơi đây còn lưu giữ một số báu vật ngàn năm vô cùng quý hiếm mang giá trị lịch sử, văn hóa thời nhà Lý.

Một trong những bảo vật quý hiếm thời nhà Lý, có thể kể đến pho tượng Phật A Di Đà bằng đá xanh. Tượng cao tổng thể khoảng 2m. Trong đó, phần tượng cao 0,92m, hai đầu gối khuỳnh rộng 0,72m, phần bệ cao 1,08m, bệ sen có đường kính 0,76m. Đầu tượng và thân tượng ghép với nhau bằng mộng có thể tháo rời.

Thân tượng liền khối với cổ bệ. Cổ bệ hình tròn dẹt, 2 mặt trên dưới phẳng, xung quanh chạm nổi 2 con sư tử trong tư thế nhìn nghiêng, miệng cùng ngậm chung một viên ngọc, đuôi chụm nâng hình lá đề.

Trên mặt các cánh sen chạm nổi hình một đôi rồng chầu, thân hình mềm mại, đầu hướng lên trên, với các chi tiết hoa văn dày đặc được chạm đục tinh tế. Báu vật có nét chạm trổ tinh tế thấm đượm tinh thần dân tộc. Đây là một trong những tượng phật bằng đá có niên đại sớm nhất, thời Lý, hiện còn lưu giữ được ở Bắc Bộ.

Video ngôi chùa nằm dưới chân núi Chương Sơn ở Ninh Bình còn lưu giữ báu vật 1.000 năm tuổi: