Cần chấm dứt tình trạng xâm hại cây xanh

Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải siết chặt quản lý và thay đổi nhận thức để bảo vệ hệ thống cây xanh đô thị của thành phố.

Cây xanh trước cửa quán ăn ở số 199 phố Nguyễn Văn Cừ (phường Bồ Đề) bị quấn kín dây đèn từ gốc lên thân.

Hệ lụy từ việc xâm hại cây xanh

Trên những tuyến phố quen thuộc của thành phố Hà Nội như phố: Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Ngô Quyền, Nguyễn Hữu Huân, Ngọc Lâm, Nguyễn Văn Cừ…, không khó bắt gặp tình trạng nhiều cửa hàng, quán ăn tận dụng cây xanh ven đường để quấn đèn trang trí. Từ gốc lên thân cây, các dây đèn được lắp dày đặc, ôm sát lớp vỏ và phát sáng liên tục mỗi khi đêm xuống, tạo nên vẻ ngoài rực rỡ, thu hút ánh nhìn của người qua lại. Thế nhưng, đằng sau vẻ đẹp tưởng chừng vô hại ấy lại là một thực trạng đáng lo ngại, cây xanh đô thị đang bị “bức tử” từng ngày bởi chính những tác động từ con người.

Tại khu vực trước cửa quán ăn ở số 199 phố Nguyễn Văn Cừ (phường Bồ Đề), 4 cây xanh dọc vỉa hè bị quấn kín dây đèn từ gốc lên thân. Các dây đèn nhỏ được lắp dày, ôm sát lớp vỏ, phát sáng liên tục suốt buổi tối nhằm tạo điểm nhấn thu hút khách.

Cũng trên cùng tuyến phố này, tình trạng treo biển quảng cáo trực tiếp lên thân cây cũng diễn ra phổ biến. Cụ thể, cửa hàng tạp hóa tại số 114 phố Nguyễn Văn Cừ đã tận dụng cây xanh trước cửa để treo biển hiệu. Cây xanh bị quấn chằng chịt dây điện cùng một bảng hiệu được gắn bằng các thanh sắt cắm xuyên qua lớp vỏ cây.

Không chỉ diễn ra trên các tuyến phố kinh doanh, buôn bán, trong khuôn viên Vườn hoa 19-8 (phường Cửa Nam), cây xanh cũng bị xâm hại. Có những cây xanh bị gắn trực tiếp hộp điện, thiết bị kỹ thuật lên thân, thậm chí dây điện được quấn chặt quanh thân và tán cây… Những can thiệp tưởng như nhỏ lẻ này lại âm thầm làm suy yếu cấu trúc và sức sống của cây.

Theo bà Đặng Thị Mẫn, nguyên giáo viên bộ môn sinh học, Trường Trung học phổ thông Ngọc Lâm, việc quấn đèn trang trí trong thời gian dài có thể làm tăng nhiệt độ cục bộ, khiến vỏ cây bị khô, ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và sinh trưởng. Trong khi đó, dây buộc hoặc vật liệu treo siết chặt quanh thân cây sẽ cản trở sự phát triển tự nhiên, lâu dần gây biến dạng hoặc làm cây suy yếu. Đặc biệt, việc đóng đinh, treo biển quảng cáo trực tiếp lên thân cây còn tạo ra các vết thương hở khiến cây dễ bị sâu bệnh tấn công, rút ngắn tuổi thọ.

Cần giải pháp đồng bộ và quyết liệt

Trước thực trạng cây xanh đô thị bị xâm hại trên nhiều tuyến phố, yêu cầu bảo vệ và quản lý hệ thống cây xanh tại Hà Nội đang trở nên cấp thiết. Theo Giám đốc Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội (Sở Xây dựng Hà Nội) Nguyễn Đức Hưng, cây xanh Hà Nội không chỉ mang giá trị sinh thái mà còn gắn bó mật thiết với ký ức, niềm tự hào của người dân Thủ đô. Do đó, việc quản lý và phát triển hệ thống này cần được nhìn nhận như một nhiệm vụ chiến lược lâu dài.

TS Phạm Hoàng Phi, Trung tâm Giống và Lâm nghiệp công nghệ cao (Trường Đại học Lâm nghiệp) cũng nhấn mạnh, thành phố Hà Nội cần coi phát triển cây xanh là một phần thiết yếu trong chiến lược phát triển bền vững, nhằm xây dựng đô thị xanh - sạch - đẹp, nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo vệ môi trường cho các thế hệ tương lai. Để đạt hiệu quả cao cần có sự phối hợp giữa cơ quan chức năng, giới khoa học và cộng đồng trong việc lập kế hoạch, triển khai và bảo vệ hệ thống cây xanh.

Mới đây, UBND thành phố Hà Nội đã tổ chức lấy ý kiến người dân về dự thảo Quyết định ban hành quy định về quản lý công viên, cây xanh, mặt nước trên địa bàn thành phố Hà Nội. Một trong những điểm đáng chú ý là dự thảo đưa ra nhiều nhóm hành vi bị cấm nhằm bảo vệ cây xanh đô thị. Theo đó, các hành vi như: Đóng đinh, đục khoét thân cây, lột vỏ cây, treo biển quảng cáo hoặc gắn các vật dụng lên cây xanh đều bị nghiêm cấm. Bên cạnh đó, việc giăng dây, treo đèn trang trí lên cây xanh khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép cũng nằm trong danh mục bị cấm. Điều này đồng nghĩa với việc các tổ chức, cá nhân muốn trang trí cây xanh trên phố phải được sự chấp thuận của cơ quan quản lý.

Dự thảo này được kỳ vọng sẽ góp phần siết chặt công tác quản lý và bảo vệ cây xanh đô thị. Theo luật sư Lê Cao, Giám đốc Công ty Luật hợp danh FDVN, để các quy định thực sự phát huy hiệu quả còn cần sự vào cuộc quyết liệt trong tổ chức thực thi, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Trước hết, cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi xâm hại cây xanh, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rằng, cây xanh không phải là “giá treo” miễn phí mà là tài sản chung cần được bảo vệ.

Chấm dứt tình trạng “bức tử” cây xanh không chỉ là câu chuyện quản lý mà còn là thước đo cho mức độ văn minh đô thị. Khi mỗi người dân đều có ý thức gìn giữ màu xanh, mục tiêu “Rừng trong thành phố - Thành phố trong rừng” mới có thể trở thành hiện thực.