Cần hiểu đúng về truyền thông chính sách

Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày 21/3/2023 về việc “tăng cường công tác truyền thông chính sách” của Thủ tướng Chính phủ là sự tiếp nối, đốc thúc việc triển khai Nghị định số 60/2021 về quy định cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập nhanh hơn, thuận lợi hơn. Qua đó, cũng làm rõ hơn về truyền thông chính sách; về chuyện đặt hàng, giao nhiệm vụ cho các cơ quan báo chí. Thực tế diễn ra tại Lâm Đồng cho thấy nhiều vấn đề cần phải bàn…

Phường Phan Thiết đã ký hợp đồng tuyên truyền năm 2026 trước Tết Nguyên đán với Báo và PTTH Lâm Đồng

Trong bối cảnh nguồn lực còn nhiều khó khăn, việc chủ động bố trí kinh phí truyền thông chính sách cho thấy tầm nhìn của chính quyền cơ sở, góp phần để báo chí phát huy vai trò cầu nối, tạo dựng niềm tin và sự đồng thuận xã hội.

Vì muốn nên tìm giải pháp

Giữa bộn bề những điều phải lo sớm cho an sinh để các tầng lớp Nhân dân đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ đủ đầy, nhiều lãnh đạo xã, phường ở phía Đông Nam tỉnh cũng đã sắp xếp, tính toán và đồng ý mức kinh phí truyền thông năm 2026 với Báo và Phát thanh, Truyền hình (PTTH) Lâm Đồng. Đây là động thái mới, thể hiện sự hỗ trợ, phối hợp của các xã, phường với báo chí tỉnh nhà trong quyết tâm thực sự, khi mà các chương trình mục tiêu quốc gia chưa phân bổ vốn rõ ràng, cụ thể; khi nguồn thu ngân sách cũng chỉ mới chớm đầu năm.

“Chắc chỉ có thể lấy từ nguồn vượt thu ngân sách của phường”, “Lấy từ nguồn thu quyền sử dụng đất. Tạm vậy, trình xin ý kiến HĐND xã sau”, “Giờ làm gói tuyên truyền từ nguồn thu ngân sách. Khi có kinh phí tuyên truyền phân bổ từ các chương trình mục tiêu quốc gia thì ký các gói ấy sau”, “Xã được giao thu ngân sách năm nay rất cao nên khi triển khai các chương trình như nông thôn mới, giảm nghèo đa chiều, giảm nghèo thông tin… xã sẽ ưu tiên cơ quan báo chí của tỉnh”… Những câu nói trên ít nhiều cho thấy các xã, phường sau sáp nhập như Phan Thiết, Phú Thủy, Bình Thuận, Hàm Kiệm, La Gi, Phước Hội, Bắc Ruộng, Đơn Dương… đã và đang tính toán, dành kinh phí từ nguồn thu nào để triển khai truyền thông chính sách trên địa bàn. Và tinh thần chung mà xã, phường tính đến vẫn là nguồn vượt thu. Vì theo suy nghĩ thông thường và an toàn, nguồn vượt thu là xã, phường sẽ có quyền quyết định chi vào đâu.

Đó là hướng giải quyết cho thấy vì muốn đồng hành với báo chí tỉnh nhà, các đơn vị này đã tìm giải pháp để triển khai. Thật ra đó cũng là thực hiện theo quy định đã ban hành, cụ thể là Chỉ thị số 07/2023 của Thủ tướng Chính phủ. Chỉ thị số 07 nêu rõ: Bộ Tài chính bố trí kinh phí chi thường xuyên ngân sách nhà nước để thực hiện công tác truyền thông chính sách… Sau đó, qua báo chí, lãnh đạo bộ này thông tin rằng, việc bố trí trên khó khăn, bộ đang trong quá trình nghiên cứu sửa đổi Luật Ngân sách nhà nước và sẽ tiếp thu kiến nghị về chi ngân sách cho truyền thông chính sách.

Đã 2 năm trôi qua và khó khăn trên vẫn còn để đó. Thế nên, quyết định trên của lãnh đạo một số xã, phường trong tỉnh trước thềm năm mới cho thấy, họ đánh giá cao tầm quan trọng truyền thông chính sách của báo chí với kết quả tác động quyết định đến quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Bởi mục đích cuối cùng của truyền thông mà báo chí thực hiện là cầu nối cho sự đồng thuận xã hội.

Lãnh đạo Báo và PTTH Lâm Đồng và các xã, phường, đặc khu ký kết chương trình phối hợp công tác thông tin tuyên truyền

Hiệu quả và sự bỏ ngỏ

Có thể nói, kế hoạch triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia hằng năm là thể hiện rõ nhất việc đánh giá vai trò quan trọng của truyền thông chính sách mang tính hệ thống từ Trung ương đến cơ sở. Vì trong các dự án của xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo, dân tộc thiểu số đều có hạng mục truyền thông với kinh phí phân khai cụ thể. Tương tự, các chương trình khuyến công, khuyến nông cũng thế, có xác định mức kinh phí cho truyền thông rất rõ. Theo đó, các sở, ngành liên quan, những xã, phường sau sáp nhập có cán bộ am hiểu về công tác truyền thông chính sách đều liên hệ hoặc tham mưu cho lãnh đạo kết nối với báo chí của tỉnh để triển khai...

Câu chuyện sử dụng kinh phí từ hạng mục truyền thông của các chương trình mục tiêu quốc gia vào 6 tháng cuối năm 2025 trên địa bàn tỉnh phản ánh rõ bức tranh trên. Sau sáp nhập, khi đã ổn định tổ chức, các xã, phường phần lớn nằm ở khu vực Lâm Đồng biển xanh đã liên hệ Báo và PTTH Lâm Đồng thực hiện các tác phẩm trên 4 loại hình báo chí: báo in, báo điện tử, phát thanh và truyền hình để giải ngân nguồn tiền ở hạng mục có truyền thông. Trong đó có đơn vị dành hết nguồn kinh phí trên cho báo chí trong tỉnh nhưng cũng có đơn vị đã dành cho việc trang trí panô, áp phích..., số ít kinh phí còn lại mới nhờ đến báo chí viết bài, giải ngân nốt.

Dù có vậy, tất cả cũng đã góp phần tạo ra một điều rất đặc biệt trong bối cảnh mà ai ai cũng lo ngại sự chơi vơi, sự bỏ quên, khi Lâm Đồng sau sáp nhập quá rộng. Đó là được kết nối, được xướng tên, được có không gian để nói, để bộc lộ niềm vui, nỗi buồn, những lo toan của cơ sở thông qua những trang viết trên báo in, báo điện tử; qua những hình ảnh, quang cảnh trên truyền hình, tiếng nói trên phát thanh. Đáng chú ý, trong đó những đối tượng yếu thế cũng được thể hiện, qua hành trình thoát nghèo từ những phát hiện, ghi nhận của báo chí. Qua đó đã động viên, khích lệ không chỉ cho những người trong cuộc mà còn cho chính quyền địa phương, nơi quyết định để không ai bị bỏ lại phía sau.

Không chỉ thế, việc thông tin về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và việc triển khai thực hiện ở cơ sở qua báo chí dưới nhiều góc nhìn, những tương tác khác nhau, người dân nơi ấy có thêm thông tin, hiểu nhiều hơn về sự nỗ lực của chính quyền cơ sở và sự đồng thuận chắc chắn cao hơn. Song song đó, những nơi khác và lãnh đạo tỉnh qua báo chí có thể biết nơi ấy đã làm tốt, làm đúng hay còn yếu mặt nào để có hướng học tập hay chỉ đạo khắc phục. Đó là hiệu quả của truyền thông chính sách mà chỉ báo chí với đặc trưng vốn có mới có thể mang lại được.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều xã, phường trong tỉnh không triển khai bất cứ hoạt động nào với cơ quan báo chí trong tỉnh nhưng các khoản kinh phí dành cho truyền thông, cụ thể như trong các chương trình mục tiêu quốc gia vẫn dùng hết. Đáng lo, thực tế này xuất phát từ suy nghĩ của các lãnh đạo xã, phường là báo chí trong tỉnh phải truyền thông chính sách là đương nhiên, sao phải có kinh phí?

(Bài 2: Những cách hiểu chưa đúng quy định)

Bích Nghị .