Cần nghiêm trị các đối tượng cắt dây trạm sạc, đập phá tủ đổi pin

Hành vi phá hoại cần lên án

Thời gian gần đây, trên địa bàn một số tỉnh, thành phố liên tiếp ghi nhận các vụ cắt trộm dây cáp, súng sạc tại các trạm sạc ôtô điện, với thủ đoạn lợi dụng đêm tối, khu vực vắng người qua lại và sơ hở trong công tác quản lý, trông coi để tiếp cận trụ sạc, cắt rời dây sạc, súng sạc rồi nhanh chóng rời khỏi hiện trường. Những trạm sạc đặt ngoài trời, tại bãi đỗ xe, khu dân cư, tuyến đường ít người qua lại hoặc không có lực lượng bảo vệ thường trực là mục tiêu thường bị nhắm tới. Thời điểm gây án chủ yếu vào ban đêm hoặc rạng sáng, khi lưu lượng phương tiện thấp và cả chủ trạm sạc lẫn người dân đều mất cảnh giác. Một số đối tượng còn chuẩn bị sẵn kìm cộng lực, dao cắt, dụng cụ tháo lắp để hành động. Đây là dạng tội phạm mới cần sớm được ngăn chặn, vì hành vi này gây hậu quả rất lớn, vượt xa giá trị tài sản bị hư hại.

Một vụ cắt trộm cáp sạc ở Allego (Anh) bị camera ghi hình

Mới đây nhất là vụ hủy hoại 2 tủ đổi pin của Công ty Cổ phần Phát triển Trạm sạc Toàn cầu (V-Green - thuộc Tập đoàn Vingroup) xảy ra tại Thôn Mát, xã Quảng Bị, TP.Hà Nội. Ngày 21/7, cơ quan Công an đã làm rõ và nhanh chóng bắt giữ thủ phạm là Nguyễn Văn Quảng (1973). Tại cơ quan Công an, Nguyễn Văn Quảng khai nhận, trước đó vào tối 18/7, sau khi uống bia say là ngà, Quảng đã dùng bật lửa đốt hai tủ đổi pin của trạm sạc nêu trên.

Trước đó vào tối 12/6, trong lúc tuần tra bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn, Công an phường Long Trường (TPHCM) tiếp nhận tin báo của đại diện Công ty Cổ phần Phát triển Trạm sạc Toàn cầu (V-Green - thuộc Tập đoàn Vingroup) về việc nhiều thiết bị tại trạm sạc xe điện đặt trên đường Võ Chí Công bị kẻ gian cắt trộm. Kiểm tra hiện trường, đơn vị quản lý phát hiện 13 dây sạc cùng đầu súng sạc đã bị cắt rời khỏi các trụ sạc và lấy đi, tổng giá trị tài sản thiệt hại ước tính khoảng 270 triệu đồng. Chỉ trong thời gian ngắn, Công an phường Long Trường phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự Công an TPHCM đã xác định và bắt giữ Hồ Cầm (46 tuổi, quê Quảng Ngãi) và Trương Quốc Huy (39 tuổi, ngụ TPHCM). Tại cơ quan Công an, hai đối tượng Huy và Cầm khai nhận bản thân nghiện rượu, hằng ngày tụ tập uống rượu ngoài đường, thấy trạm sạc trên đường Võ Chí Công nên bàn bạc với một người khác rồi ra tay cắt trộm, sau đó đem 3 trong số 13 dây sạc đi đốt lấy đồng bán ve chai để lấy tiền mua rượu.

Trên địa bàn TPHCM, trước đó cũng đã ghi nhận một chuỗi vụ phá hoại tủ đổi pin xe điện kéo dài nhiều tuần. Theo trình báo của V-Green, doanh nghiệp phát hiện hàng loạt tủ đổi pin xe điện lắp đặt trên các tuyến đường tại TPHCM bị kẻ xấu cố ý đập phá, gây hư hỏng nghiêm trọng màn hình và thiết bị kỹ thuật, xảy ra tại nhiều địa bàn như phường Sài Gòn, phường Thủ Đức. Chiều 30/5/2026, đại diện V-Green tiếp tục phát hiện thêm 3 tủ đổi pin trên đường Phạm Văn Đồng (phường Linh Xuân) bị đập phá và lập tức trình báo Công an. Đến 19 giờ ngày 01/6/2026, lực lượng phối hợp xác định và bắt giữ nghi phạm Nguyễn Công Nam (41 tuổi, ngụ phường Bình Thạnh). Tại Cơ quan điều tra, Nam thừa nhận đã dùng đá nhặt ven đường đập vỡ màn hình khoảng 10 tủ đổi pin trên địa bàn TPHCM.

Hình ảnh trụ sạc bị cắt trộm dây và súng sạc

Cần hình phạt đủ mạnh

Các hành vi nói trên tuy giá trị phần kim loại thu được không lớn, nhưng hậu quả gây ra rất nghiêm trọng, làm hư hỏng hệ thống trụ sạc, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, vận hành trạm sạc, gây thiệt hại lớn về tài sản và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn về điện, có thể dẫn đến chập điện, rò rỉ điện, cháy nổ, đe dọa an toàn tính mạng và tài sản của cộng đồng nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời.

Về mặt pháp lý, hành vi cắt trộm dây sạc, súng sạc để bán phế liệu và hành vi đập phá tủ đổi pin tuy cùng nhắm vào hạ tầng xe điện, nhưng bị xử lý theo hai tội danh khác nhau trong Bộ luật Hình sự 2015. Hành vi cắt, lấy dây sạc thuộc tội "Trộm cắp tài sản", quy định tại Điều 173. Khung 1 của điều luật này áp dụng khi tài sản trộm cắp trị giá từ 2 triệu đến dưới 50 triệu đồng, hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng có tình tiết như tái phạm, đã bị xử phạt hành chính, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự, với mức phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm; điều luật có 4 khung hình phạt tăng dần theo giá trị tài sản và tình tiết định khung, khung cao nhất lên đến 20 năm tù, kèm hình phạt bổ sung phạt tiền từ 5 triệu đến 50 triệu đồng.

Trong khi đó, hành vi đập phá tủ đổi pin - làm hư hỏng nhưng không lấy đi tài sản - thuộc tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, quy định tại Điều 178. Khung 1 áp dụng khi tài sản bị hủy hoại hoặc làm hư hỏng trị giá từ 2 triệu đến dưới 50 triệu đồng, mức phạt tiền từ 10 triệu đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm; điều luật cũng có nhiều khung tăng nặng theo giá trị thiệt hại và tình tiết. So với mức thiệt hại thực tế của doanh nghiệp lên đến hàng trăm triệu đồng, giá trị phần dây cáp đồng mà thủ phạm thu được thường chỉ đáng giá tiền mua vài chai rượu, cho thấy khoảng cách giữa động cơ phạm tội và hậu quả gây ra cho hạ tầng công cộng.

Tủ đổi pin ở TPHCM bị đập phá và hình ảnh thủ phạm do camera ghi lại

Hạ tầng xanh cần lớp bảo vệ tương xứng

Tình trạng cắt trộm cáp sạc lấy đồng không chỉ diễn ra tại Việt Nam. Tại Anh, dữ liệu cho thấy hơn 200 vụ trộm cắp và phá hoại tại các trạm sạc xe điện được ghi nhận từ năm 2022 đến giữa năm 2025. Trong đó, nhà vận hành InstaVolt từng báo cáo khoảng 100 vụ trộm hoặc phá hoại chỉ riêng năm 2023 - 2024, gây thiệt hại khoảng 410.000 bảng Anh, dù mỗi bộ cáp chỉ chứa lượng đồng trị giá khoảng 20 bảng. Tại Đức, nhà vận hành EnBW ghi nhận hàng trăm vụ cắt cáp trong năm 2025 tại hơn 130 trạm sạc nhanh, thiệt hại vài triệu euro. Tại Úc, giá đồng tăng đã kéo theo các vụ cắt cáp tại nhiều bang. Để đối phó, các nhà cung cấp quốc tế đã triển khai nhiều giải pháp: ChargePoint (Mỹ) phát triển cáp sạc bọc thép chống cắt kết hợp phần mềm báo động tự động; InstaVolt (Anh) hợp tác dùng lớp vỏ khó cắt kèm chất lỏng đánh dấu pháp y phát hiện dưới tia cực tím, đồng thời lắp camera tích hợp AI và tổ chức tuần tra tại các điểm sạc. Một số nhà vận hành tại Úc chuyển sang dùng cáp nhôm thay đồng để giảm giá trị phế liệu.

V-Green cho biết đã hợp tác cùng Vietnam Post triển khai hơn 16.000 tủ đổi pin và 2.000 trụ sạc xe điện trên toàn quốc, một mạng lưới đang mở rộng nhanh nhưng phần lớn đặt ngoài trời, tại các khu vực công cộng khó kiểm soát 24/24 giờ. Các vụ việc tại TPHCM và nhiều địa phương khác cho thấy khoảng trống giữa tốc độ phát triển hạ tầng và mức độ bảo vệ tại chỗ đang là điều cần được nhìn nhận nghiêm túc, trước khi thủ đoạn cắt trộm dây sạc, đập phá tủ đổi pin trở thành một dạng tội phạm phổ biến như từng xảy ra với nạn trộm cắp điện hay trộm cắp tài sản công cộng khác.