Cân nhắc mở rộng danh mục tội danh mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội.

Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 6, sáng 25/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an trình bày tóm tắt báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Theo đó, một số ý kiến đề nghị cần rà soát, cân nhắc khi mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại đối với từng tội danh.

Tiếp thu ý kiến của Quốc hội, cơ quan soạn thảo đã rà soát các tội danh mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân, đảm bảo xử lý những trường hợp lợi dụng tư cách pháp nhân, cơ cấu tổ chức và nguồn lực của pháp nhân để thực hiện tội phạm. Qua đó bảo vệ môi trường đầu tư kinh doanh bình đẳng, lành mạnh và chính các doanh nghiệp hoạt động chân chính.

Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an trình bày tóm tắt báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội.

Đối với các quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, một số ý kiến cho rằng phạm vi về các điều kiện còn rộng, định tính, có thể dẫn đến không thống nhất khi triển khai thực hiện.

Giải trình về vấn đề này, cơ quan chủ trì soạn thảo cho rằng các quy định tại dự thảo Bộ luật Hình sự được xây dựng trên cơ sở các quan điểm chỉ đạo của Đảng, cấp có thẩm quyền như Nghị quyết 57, Nghị quyết 68, Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị. Nội dung này cũng đã được thể chế tại Nghị quyết số 29, Nghị quyết 37 của Quốc hội. Do đó, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ nguyên như dự thảo của bộ luật.

Cơ quan soạn thảo cũng đề nghị giữ nguyên như dự thảo về quy định loại trừ trách nhiệm hình sự đối với rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng khoa học công nghệ mới, trường hợp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, phòng, chống tội phạm.

Đối với các quy định bổ sung tội danh mới, hành vi phạm tội mới, nhiều ý kiến đề nghị cần rà soát, đánh giá kỹ lưỡng sự cần thiết, tránh hình sự hóa quá rộng, tránh sự chồng chéo trong các tội danh trong Bộ luật Hình sự và chồng chéo với các pháp luật khác.

Tiếp thu ý kiến của Quốc hội, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát từng tội danh, hành vi mới, bảo đảm căn cứ rõ ràng về tính nguy hiểm cho xã hội.

Việc bổ sung tội danh mới, hành vi mới phải xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, chỉ hình sự hóa những hành vi có tính nguy hiểm đáng kể cho xã hội. Đồng thời bảo đảm căn cứ pháp lý rõ ràng, cấu thành tội phạm chặt chẽ và phân định được ranh giới giữa tội phạm với vi phạm hành chính. Trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông, dự thảo đã chỉnh lý theo hướng sắp xếp cấu trúc lại thành các tội phạm xâm phạm an ninh mạng.

Các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với nhiều nội dung trong báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát để thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách của Đảng ban hành trong thời gian gần đây.

Rà soát kỹ quy định trong dự thảo, đối chiếu với các quy định liên quan để bảo đảm tính đồng bộ, tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Đồng thời có phương án để sửa đổi, bổ sung các luật có liên quan như Luật Thi hành án hình sự, Luật Đặc xá để phù hợp với các quy định của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi)…

Cũng trong sáng nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).

Điểm mới của Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) là không tổ chức cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

Do đó, dự thảo luật bổ sung quy định về thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an; thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng.