Cân nhắc phạm vi áp dụng trưng dụng đối với nhóm tài sản là cơ sở hạ tầng số, tài sản số

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành Phiên họp. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội.

Tiếp tục Phiên họp thứ 6, chiều 22/9, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi).

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết dự thảo Luật sửa đổi quy định về xác định giá trưng mua tài sản, bồi thường khi trưng dụng tài sản để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người có tài sản trưng mua, trưng dụng.

Bên cạnh đó, bổ sung quy định công khai trách nhiệm giải trình và giám sát khi trưng mua, trưng dụng tài sản để đảm bảo tính công khai, minh bạch, kiểm soát quyền lực khi đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi). Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội.

Đồng thời, bổ sung cơ chế xem xét miễn, giảm trách nhiệm cho người ra quyết định và người trực tiếp tổ chức thực hiện trưng mua, trưng dụng tài sản để đảm bảo cho cán bộ dám nghĩ, dám làm, vì lợi ích chung.

Ngoài ra, cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính và phân cấp, phân quyền; sửa đổi quy định để cắt giảm thời gian thanh toán để trưng mua, ấn định rõ thời gian bồi thường;

Đẩy mạnh phân cấp cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định trưng mua, trưng dụng trong một số trường hợp và cho phép người có thẩm quyền được ủy quyền, phân công cấp phó ký thay để đáp ứng tính kịp thời khi tình huống cấp bách xảy ra mà cấp Trung ương, cấp tỉnh không tiếp cận được hoặc người có thẩm quyền đi công tác, vắng mặt.

Tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu lưu ý về quy định đối với tài sản thuộc đối tượng trưng dụng.

Theo đó, dự thảo luật bổ sung nhóm tài sản trưng dụng là cơ sở hạ tầng viễn thông, cơ sở hạ tầng thông tin, hạ tầng số và tài sản số.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ dự án Luật. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nhấn mạnh đây là nhóm tài sản chưa được trưng dụng tại Việt Nam, vì vậy, đề nghị tiếp tục đánh giá kỹ, cân nhắc phạm vi áp dụng phù hợp với đặc tính kỹ thuật của từng loại tài sản.

Đồng thời bổ sung cơ chế bảo đảm an toàn dữ liệu, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bên thứ ba khi hạ tầng bị trưng dụng, hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến môi trường đầu tư, kinh doanh.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất sau khi tiếp thu ý kiến, dự án Luật đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026).

Về điều kiện trưng mua, trưng dụng tài sản, đề nghị trong tờ trình và hồ sơ cũng làm rõ hơn thứ tự ưu tiên áp dụng giữa trưng dụng tài sản và các biện pháp huy động bắt buộc khác theo quy định của pháp luật có liên quan.

Về vấn đề tài sản thuộc đối tượng trưng dụng, đề nghị tiếp tục đánh giá kỹ hơn, cân nhắc phạm vi áp dụng trưng dụng tài sản là cơ sở hạ tầng viễn thông, cơ sở hạ tầng thông tin, hạ tầng số và tài sản số phù hợp với đặc tính kỹ thuật của từng loại tài sản.

Đồng thời, bổ sung cơ chế bảo đảm an toàn dữ liệu, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bên thứ ba khi các loại hạ tầng này rất mới bị trưng dụng hoặc được trưng dụng. Hạn chế tác động tối đa đến đối tượng có chủ hạ tầng và đến môi trường đầu tư kinh doanh. Do đó, chỉ trưng dụng vì lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia và trong trường hợp là các biện pháp khác không thực hiện được.

Bên cạnh đó, trưng dụng trong điều kiện đặc biệt cần thiết và khi Nhà nước không đáp ứng được và phải có bồi thường, bồi hoàn tương xứng và không làm ảnh hưởng đến quyền sở hữu, quyền sử dụng của người có tài sản cũng như quyền kinh doanh hay nghiên cứu khoa học.

Về các nội dung khác, đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp này cũng như ý kiến thẩm định của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan Quốc hội để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật.