Cần quy định rõ các giao dịch đất đai phải công chứng

Quy định rõ các giao dịch bắt buộc công chứng

Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh), cho rằng việc giao Chính phủ quy định các giao dịch quyền sử dụng đất phải công chứng tại khoản 4 Điều 21 dự thảo chưa bảo đảm tính thống nhất với Bộ luật Dân sự, Luật Công chứng, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.

Đại biểu đề nghị quy định ngay trong Luật Đất đai những giao dịch bắt buộc công chứng, gồm chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp và góp vốn bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất. Đây là các giao dịch quan trọng, cần điều kiện pháp lý chặt chẽ để bảo vệ người sử dụng đất và hạn chế tranh chấp.

Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh).

Theo đại biểu, công chứng không nhất thiết là rào cản cải cách hành chính. Khi cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện, thông tin về người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản và tình trạng pháp lý có thể được xác thực thuận lợi hơn.

Đồng quan điểm, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (Đoàn ĐBQH TP HCM) đề nghị đưa quy định về giao dịch bắt buộc công chứng, chứng thực vào luật. Đại biểu dẫn kết quả lấy ý kiến qua hệ thống VNeID cho thấy hơn 67% người có ý kiến trong nhóm nội dung này ủng hộ phương án bắt buộc công chứng. Tại các phiên thảo luận tổ, có 37/39 ý kiến đồng tình với việc quy định trực tiếp trong luật.

Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng việc giao Chính phủ quy định chi tiết chưa tạo được sự yên tâm, bởi hai dự thảo nghị định kèm theo tài liệu, với tổng cộng 411 điều, chưa có điều khoản quy định cụ thể các giao dịch phải công chứng, chứng thực.

Đề cập đến quản trị dữ liệu, đại biểu Tạ Đình Thi (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) đề nghị quy định rõ mọi giao dịch và thủ tục hành chính về đất đai phải được thực hiện trên nền tảng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Người dân không nên phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.

Đại biểu cũng kiến nghị dữ liệu đất đai cần được cập nhật theo thời gian thực, kết nối với dữ liệu dân cư, thuế, công chứng và ngân hàng. Cơ quan quản lý dữ liệu phải chịu trách nhiệm bảo đảm chất lượng thông tin trước khi chia sẻ, tránh tình trạng dữ liệu thiếu chính xác ảnh hưởng đến việc quản lý và giao dịch.

Về Giấy chứng nhận điện tử, đại biểu đề nghị làm rõ giá trị pháp lý khi sử dụng trong giao dịch dân sự, thế chấp ngân hàng và giải quyết tranh chấp tại tòa án. Đồng thời, cần bổ sung quy định về chữ ký số, xác thực điện tử để tạo điều kiện thực hiện thủ tục đất đai trực tuyến.

Hoàn thiện quy định, bảo đảm thống nhất pháp luật

Giải trình tại hội trường, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, phương án Chính phủ đề xuất là giao Chính phủ quy định các loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực, phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và kết nối dữ liệu quản lý đất đai.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng giải trình tại Quốc hội.

Theo Bộ trưởng, cách tiếp cận này nhằm bảo đảm tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị, tạo sự chủ động, linh hoạt và giảm thủ tục tuân thủ cho người dân, đồng thời không làm mất quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và đồng bộ với các dự án Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi. Việc xây dựng quy định cần nhận diện nguy cơ bất bình đẳng trong tiếp cận đất đai, trục lợi chính sách, lợi ích nhóm, thất thu ngân sách và lãng phí nguồn lực.

Sau phiên họp, Tổng Thư ký Quốc hội được đề nghị phối hợp với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tổng hợp đầy đủ ý kiến đại biểu, gửi Chính phủ tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo, bảo đảm tiến độ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trước khi Quốc hội thảo luận, thông qua vào cuối kỳ họp.