Cần thay đổi cách cảnh báo tác hại trên bao bì thuốc lá

Trong quá trình sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá, đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến cho rằng cần chuyển mạnh từ khắc phục hậu quả sang chủ động phòng ngừa, đồng thời đổi mới cảnh báo sức khỏe trên bao bì, kiểm soát khả năng tiếp cận thuốc lá.

Phòng ngừa từ sớm, bảo vệ thế hệ trẻ

Đề cập báo cáo tổng kết 13 năm thực hiện công tác phòng, chống tác hại thuốc lá của Bộ Y tế, ông đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến cho rằng báo cáo cần phản ánh đầy đủ, trung thực và sát thực tế đời sống. Bên cạnh những kết quả đạt được, cần chỉ rõ tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và đặc biệt là giải pháp khắc phục. Việc đánh giá không nên chỉ dừng ở nhận diện vấn đề mà phải đưa ra được những biện pháp xử lý cụ thể, thực chất.

Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá thu hút nhiều người quan tâm.

Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá thu hút nhiều người quan tâm.

Từ thực tiễn triển khai công tác phòng, chống tác hại thuốc lá, ông Vũ Văn Tiến nhấn mạnh cần đặt phòng ngừa lên hàng đầu, nhất là ngăn chặn những người chưa hút thuốc hoặc bắt đầu sử dụng thuốc lá. Đối tượng cần được quan tâm đặc biệt là thanh thiếu niên, giới trẻ; cần có giải pháp để các em không tiếp cận, không hình thành thói quen và lệ thuộc vào thuốc lá.

Theo ông Tiến, một khi đã lệ thuộc vào thuốc lá, việc từ bỏ là rất khó khăn. Vì vậy, chính sách không chỉ tập trung hỗ trợ người đã hút thuốc cai nghiện hay khắc phục hậu quả mà cần chú trọng bảo vệ những người chưa hút thuốc, ngăn ngừa nguy cơ từ sớm. Đây là giải pháp có ý nghĩa lâu dài đối với mục tiêu nâng cao sức khỏe nhân dân và bảo vệ giống nòi.

Đổi mới cảnh báo, kiểm soát khả năng tiếp cận thuốc lá

Một trong những vấn đề được đại biểu Vũ Văn Tiến đặc biệt quan tâm là nâng cao hiệu quả cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá. Theo ông Tiến, việc tăng diện tích cảnh báo, đổi mới hình ảnh và thông điệp sẽ góp phần nâng cao nhận thức, ngăn ngừa hành vi hút thuốc, nhất là trong giới trẻ.

Ông Tiến cho biết, quy định hiện hành về diện tích in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá là 50%. Tuy nhiên, báo cáo tổng hợp số 3424 của Văn phòng Quốc hội ghi nhận nhiều ý kiến đại biểu đề nghị nâng diện tích cảnh báo lên tối thiểu 85%. Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cũng đề cập phương án nâng lên 85% hoặc có lộ trình tăng từ 85% lên 100%.

Đại biểu Quốc hội khóa XVI Vũ Văn Tiến cho rằng cần thay đổi cách cảnh báo tác hại trên bao bì thuốc lá để ngăn chặn nguy cơ người hút thuốc lá mới.

Đại biểu Quốc hội khóa XVI Vũ Văn Tiến cho rằng cần thay đổi cách cảnh báo tác hại trên bao bì thuốc lá để ngăn chặn nguy cơ người hút thuốc lá mới.

Theo ông Vũ Văn Tiến, đây là vấn đề đã được nhiều chuyên gia và đại biểu Quốc hội quan tâm, song việc điều chỉnh chính sách cần được thúc đẩy quyết liệt hơn. Thực tế, những cảnh báo như hút thuốc lá gây ung thư phổi đã được duy trì trong thời gian dài, hình ảnh cảnh báo chưa được đổi mới tương xứng. Thậm chí, có trường hợp tem cảnh báo bị dán đè lên bao bì, làm giảm khả năng nhận diện thông tin.

Dẫn nghiên cứu năm 2019 của Trường Đại học Y tế công cộng về hiệu quả của 6 mẫu cảnh báo sức khỏe, ông Tiến cho rằng cần thay đổi cách thức truyền tải thông điệp. Thay vì chỉ cảnh báo chung chung rằng thuốc lá có hại cho sức khỏe, nội dung cần chỉ rõ thuốc lá gây hại gì và ảnh hưởng đến những ai.

Ông Tiến dẫn một số thông điệp cảnh báo được sử dụng ở nước ngoài như thuốc lá làm tăng nguy cơ mù lòa, giảm khả năng sinh sản, gây ung thư miệng và họng, gây đột quỵ; hút thuốc gây ra 9 trong 10 ca ung thư phổi; con cái của người hút thuốc có nguy cơ hút thuốc cao hơn.

Theo ông Tiến, những thông điệp trực diện, đi kèm hình ảnh trực quan sẽ giúp người tiêu dùng nhận diện rõ hơn hậu quả của việc sử dụng thuốc lá. Kinh nghiệm quốc tế, trong đó có việc áp dụng bao bì thuốc lá trơn tại Thái Lan, cũng là vấn đề cần được nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện chính sách. Việt Nam cần nâng cao chất lượng cảnh báo, tiến tới áp dụng bao bì trơn và định kỳ thay đổi hình ảnh, nội dung cảnh báo tác hại thuốc lá.

Bên cạnh cảnh báo sức khỏe, đại biểu Vũ Văn Tiến cho rằng cần thực hiện nghiêm chính sách bảo đảm môi trường không khói thuốc. Luật hiện hành đã quy định những địa điểm cấm hút thuốc, nhưng tình trạng vi phạm vẫn xảy ra tại một số nhà hàng, quán bar, khách sạn, trường học và bệnh viện. Khó khăn chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện, giám sát và xử lý vi phạm

Do đó, cần nâng cao nhận thức của người hút thuốc, đồng thời xây dựng cơ chế giám sát, xử phạt đủ rõ ràng để các quy định cấm hút thuốc được thực thi nghiêm túc. Những địa điểm đã được pháp luật xác định là nơi cấm hút thuốc phải thực sự trở thành môi trường không khói thuốc.

Một vấn đề khác được ông đề cập là kiểm soát thuốc lá thông qua chính sách thuế, giá và hạn chế trưng bày tại điểm bán. Dẫn số liệu tổng hợp của Bộ Y tế, ông cho biết tỷ trọng thuế trong giá bán lẻ thuốc lá hiện chỉ khoảng 36%. Mức giá còn dễ tiếp cận khiến việc hạn chế người dân mua và sử dụng thuốc lá gặp nhiều khó khăn.

Ông Tiến đề nghị cần nghiên cứu lộ trình tăng thuế, giá thuốc lá theo từng giai đoạn nhằm hạn chế khả năng tiếp cận sản phẩm, đặc biệt đối với người trẻ và những người chưa từng hút thuốc.

Cùng với đó, việc kiểm soát trưng bày thuốc lá tại điểm bán cần được quan tâm đúng mức. Trong khi quảng cáo thuốc lá đã bị nghiêm cấm, việc sản phẩm vẫn được trưng bày trực tiếp tại các điểm kinh doanh có thể khiến người tiêu dùng dễ dàng nhìn thấy và tiếp cận. Vì vậy, cần nghiên cứu các quy định phù hợp để hạn chế sự hiện diện của sản phẩm thuốc lá tại những địa điểm này.

Đối với lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và truyền thông, ông Vũ Văn Tiến đề cập trách nhiệm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong triển khai các quy định phòng, chống tác hại thuốc lá. Trong đó, cần chú trọng thực hiện quy định cấm hút thuốc tại các sự kiện; kiểm soát hình ảnh diễn viên, ca sĩ sử dụng thuốc lá trong phim ảnh, sân khấu, chương trình truyền hình và những nội dung văn hóa có đề cập đến thuốc lá

Theo đại biểu Vũ Văn Tiến, phòng, chống tác hại thuốc lá không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà cần sự tham gia của mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng. Việc thay đổi nhận thức, hành vi phải bắt đầu từ từng người, hướng tới xây dựng môi trường sống không khói thuốc.

Hoàng Bằng/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/can-thay-doi-cach-canh-bao-tac-hai-tren-bao-bi-thuoc-la-post1403452.html