Cận thị trẻ em có thể lên 90% vào năm 2050: Cần can thiệp sớm từ cộngđồng

Tật khúc xạ ở trẻ em đang trở thành vấn đề sức khỏe đáng quan tâm khi tỷ lệ mắc tại một số đô thị lớn ở mức cao, trong khi đục thể thủy tinh vẫn chiếm tỷ lệ lớn trong các nguyên nhân gây mù tại Việt Nam. 

Trước những thách thức này, ngành nhãn khoa đang đẩy mạnh cập nhật kỹ thuật, ứng dụng công nghệ và đổi mới quản trị, hướng tới chăm sóc mắt an toàn, hiệu quả và lấy người bệnh làm trung tâm.

Cận thị trẻ em không còn là câu chuyện riêng của ngành nhãn khoa

Ngày 26/9, Hội Nhãn khoa Việt Nam phối hợp với Bệnh viện Mắt Trung ương tổ chức Hội nghị khoa học Phẫu thuật thể thủy tinh và khúc xạ lần thứ nhất và Câu lạc bộ Quản trị nhãn khoa lần thứ hai.

Hội nghị thu hút hơn 500 đại biểu là các nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực phẫu thuật thể thủy tinh, khúc xạ và quản trị nhãn khoa đến từ các cơ sở nhãn khoa trên toàn quốc, cùng các báo cáo viên quốc tế đến từ Singapore, Trung Quốc, Indonesia và Đức.

 PGS.TS Phạm Ngọc Đông, Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương - tình trạng cận thị và các tật khúc xạ ở trẻ em đang diễn biến đáng lo ngại.  Ảnh: PV

Một trong những vấn đề được quan tâm tại hội nghị là sự gia tăng của tật khúc xạ, đặc biệt là cận thị ở trẻ em.

Khảo sát của Bệnh viện Mắt Trung ương cho thấy tỷ lệ tật khúc xạ ở trẻ em tại Hà Nội lên tới 51%, trong khi tại TPHCM là 75,6%. Trên phạm vi cả nước, ước tính có khoảng 3-5 triệu trẻ từ 5-15 tuổi mắc các tật khúc xạ.

Theo cảnh báo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nếu không có các biện pháp can thiệp và phòng ngừa hiệu quả, đến năm 2050, tỷ lệ trẻ em Việt Nam mắc cận thị có thể lên tới 90%.

Những con số này cho thấy cận thị trẻ em đang vượt ra ngoài phạm vi của một vấn đề chuyên khoa. Đây ngày càng được nhìn nhận như một vấn đề sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi sự phối hợp giữa ngành y tế, gia đình, nhà trường và cộng đồng trong phát hiện, theo dõi và can thiệp sớm.

Đặc biệt, khi cận thị xuất hiện từ sớm và tiến triển nhanh, việc theo dõi và kiểm soát tình trạng khúc xạ có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe thị giác lâu dài của trẻ.

Do đó, cùng với điều trị khi trẻ đã mắc tật khúc xạ, việc phát hiện sớm, khám mắt định kỳ và nâng cao nhận thức về chăm sóc mắt cho trẻ cần được quan tâm ngay từ gia đình và trường học.

Đục thể thủy tinh vẫn là thách thức lớn trong phòng chống mù lòa

Ước tính có khoảng 3-5 triệu trẻ từ 5-15 tuổi mắc các tật khúc xạ.  Ảnh: Thái Bình

Nếu cận thị trẻ em đặt ra bài toán mới đối với chăm sóc mắt, thì đục thể thủy tinh vẫn là một trong những thách thức lớn và lâu dài của công tác phòng chống mù lòa tại Việt Nam.

Theo PGS.TS Phạm Ngọc Đông, đục thể thủy tinh chiếm khoảng 74% nguyên nhân gây mù tại Việt Nam. Bên cạnh đó còn có các nguyên nhân như bệnh võng mạc, sẹo giác mạc, glôcôm, tật khúc xạ và biến chứng sau phẫu thuật đục thể thủy tinh.

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển của hệ thống chăm sóc mắt, số lượng ca phẫu thuật đục thể thủy tinh đã tăng mạnh, góp phần mang lại ánh sáng cho hàng trăm nghìn người bệnh.

"Nhờ những nỗ lực không ngừng của hệ thống chăm sóc mắt, số lượng ca phẫu thuật đục thể thủy tinh đã tăng mạnh, góp phần mang lại ánh sáng cho hàng trăm nghìn người bệnh. Tuy nhiên, các bệnh lý gây suy giảm thị lực và mù lòa vẫn là thách thức lớn đối với ngành nhãn khoa", PGS.TS Phạm Ngọc Đông nói.

Thực tế này đặt ra yêu cầu không chỉ tiếp tục mở rộng khả năng tiếp cận điều trị mà còn phải nâng cao chất lượng phẫu thuật, kiểm soát biến chứng và theo dõi người bệnh sau điều trị.

Cùng với đó, nhu cầu của người dân đối với chất lượng thị giác cũng ngày càng cao. Khi đời sống được cải thiện, người bệnh không chỉ mong muốn điều trị bệnh mà còn quan tâm nhiều hơn đến khả năng nhìn, chất lượng cuộc sống và sự thuận tiện trong sinh hoạt. Đây cũng là một trong những lý do phẫu thuật khúc xạ ngày càng được quan tâm.

Công nghệ mở rộng cơ hội điều trị, nhưng an toàn vẫn là yêu cầu hàng đầu

TS.BS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế phát biểu. Ảnh: PV

Cùng với sự phát triển của đời sống và nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống, nhu cầu điều trị tật khúc xạ, trong đó có mong muốn giảm sự phụ thuộc vào kính gọng, ngày càng tăng.

Phẫu thuật khúc xạ vì vậy đang trở thành một lĩnh vực kỹ thuật cao, với sự phát triển liên tục của các công nghệ mới.

Theo TS.BS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế, nhãn khoa là một trong những lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh về kỹ thuật, công nghệ và phương pháp điều trị.

Cùng với tiến bộ khoa học, yêu cầu của người bệnh về chất lượng thị giác, hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống cũng ngày càng cao.

TS.BS Nguyễn Trọng Khoa cho rằng tật khúc xạ và đục thể thủy tinh là hai lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt đối với công tác chăm sóc mắt hiện nay. Nếu tật khúc xạ ngày càng trở thành vấn đề đáng quan tâm, nhất là cận thị ở trẻ em và thanh thiếu niên, thì đục thể thủy tinh vẫn là một trong những vấn đề trọng tâm của công tác phòng chống mù lòa.

Trong bối cảnh công nghệ liên tục thay đổi, các cơ sở nhãn khoa không chỉ cần cập nhật những thành tựu mới về chẩn đoán, điều trị và phẫu thuật mà còn phải hoàn thiện quy trình tổ chức khám, chữa bệnh, bảo đảm những kỹ thuật mới được triển khai an toàn, hiệu quả và phù hợp với thực tiễn.

Sự phát triển của công nghệ đang làm thay đổi phương thức khám và điều trị nhãn khoa, với nhiều kỹ thuật có độ chính xác cao hơn, ít xâm lấn hơn và có thể rút ngắn thời gian thực hiện.

Tuy nhiên, công nghệ càng phát triển thì yêu cầu về kiểm soát chất lượng và an toàn người bệnh càng phải được đặt lên hàng đầu.

TS.BS Nguyễn Trọng Khoa cho rằng cần tiếp tục rà soát các quy trình kỹ thuật, định mức thời gian và phương thức tổ chức thực hiện, trên nguyên tắc bảo đảm an toàn người bệnh, chất lượng chuyên môn và hiệu quả sử dụng nguồn lực y tế.

Đây cũng là yêu cầu quan trọng để những tiến bộ kỹ thuật thực sự trở thành giá trị đối với người bệnh, thay vì chỉ dừng lại ở việc đưa công nghệ mới vào cơ sở y tế.

Quang cảnh hội nghị.  Ảnh: PV