Can thiệp thị trường trái phiếu khiến Bộ Tài chính Mỹ xung đột với Fed

Chủ tịch Fed Kevin Warsh (trái) và Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent - Ảnh: Getty/MarketWatch.

Khi thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ biến động mạnh gần đây, Bộ Tài chính Mỹ đã có động thái can thiệp. Tuy nhiên, bước đi này bị xem là có thể đi ngược nỗ lực của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong việc kiểm soát lạm phát.

Tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố tăng gấp đôi quy mô chương trình mua lại trái phiếu chính phủ Mỹ dài hạn, một động thái bất ngờ khiến nhiều nhà đầu tư lớn trên Phố Wall lo ngại về khả năng làm suy yếu uy tín của cơ quan này và cản trở nỗ lực của Fed trong việc kiềm chế lạm phát.

Quyết định của ông Bessent nhằm hỗ trợ thanh khoản cho thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ trị giá 32 nghìn tỷ USD được đưa ra sau khi lợi suất của trái phiếu 30 năm tăng lên mức cao nhất trong 19 năm qua. Nước đi này của Bộ Tài chính Mỹ đang đặt ra thách thức lớn cho Chủ tịch Fed Kevin Warsh khi ông chuẩn bị phát biểu tại hội nghị thường niên của Fed tại Jackson Hole, Wyoming vào ngày 26/8.

Trao đổi với tờ báo Financial Times, ông Greg Peters - đồng Giám đốc đầu tư tại công ty PGIM Credit - cho rằng đây là một “chiến lược tự hạn chế và tự thất bại” của ông Bessent.

Bà Lisa Shalett, Giám đốc đầu tư của công ty Morgan Stanley Wealth Management, cũng chỉ trích việc can thiệp vào thị trường trái phiếu chỉ vì không hài lòng với việc lợi suất tăng, cho rằng hành động này không có cơ sở thuyết phục và mang tính tùy hứng. Bà nhấn mạnh một Bộ Tài chính không thể hoạt động một cách tùy tiện và nếu ông Bessent tiếp tục cố gắng kiểm soát lãi suất trên thị trường trái phiếu quan trọng nhất thế giới, điều đó sẽ chỉ cho thấy một mối lo ngại về tính bền vững của khối nợ công hơn 40 nghìn tỷ USD của Mỹ.

Phản ứng của thị trường với hành động can thiệp bất ngờ của ông Bessent đã tạo áp lực lớn lên Chủ tịch Warsh trong việc trấn an các nhà đầu tư về những rủi ro tài chính và kinh tế phát sinh từ cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran - một nguyên nhân quan trọng khiến giá cả đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ tăng mạnh.

Theo dự báo, ông Warsh sẽ sử dụng bài phát biểu tại Jackson Hole để giải thích lý do đằng sau việc ông hạn chế cung cấp thông tin tới thị trường tài chính, đồng thời thuyết phục thị trường rằng ông có thể dẫn dắt nỗ lực của Fed để đưa lạm phát về mức mục tiêu 2%.Hiện tại, lạm phát tại Mỹ đang ở mức 3,7%, cao gần gấp đôi mục tiêu của Fed.

Kế hoạch của Bessent về tăng cường mua trái phiếu nhằm mục đích giảm lãi vay dài hạn đang trên đà tăng mạnh trong những tháng gần đây do lo ngại về lạm phát, nợ công gia tăng và việc doanh nghiệp ồ ạt vay vốn để đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI).

Ông Warsh và ông Bessent - cả hai đều là học trò của tỷ phú quỹ đầu cơ Stanley Druckenmiller - thường xuyên gặp gỡ và được cho là duy trì mối quan hệ hòa nhã. Tuy nhiên, các nhà đầu tư và nhà kinh tế đã chỉ ra rằng ưu tiên và chiến lược của Fed và Bộ Tài chính Mỹ dường như ngày càng mâu thuẫn.

Trong tuần này, chính ông Druckenmiller đã gọi kế hoạch tăng mua lại trái phiếu dài hạn lên ít nhất 4 tỷ USD một đợt mà ông Bessent đưa ra là một "sai lầm". Ông cho rằng đây không phải là quản lý thanh khoản mà là quản lý giá cả, và là một sai lầm lớn hơn nhiều so với con số 4 tỷ USD.

Động thái can thiệp của Bộ Tài chính chỉ có tác động hạn chế đến lợi suất trái phiếu. Tuy nhiên, nếu thành công, động thái này sẽ làm giảm lãi suất thế chấp vay thế chấp nhà và các chi phí vay khác, theo đó kích thích nền kinh tế. Điều này xảy ra vào thời điểm khi một số quan chức Fed đã nói rằng Fed nên xem xét điều ngược lại: tăng lãi suất để làm nguội lạm phát.

Ba thành viên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã ủng hộ việc tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 7 của Fed. Sau đó, các chủ tịch Fed khu vực khác cũng nói rằng họ sẽ ủng hộ việc tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm.

Bởi vậy, bà Krishna Guha, Phó chủ tịch tại công ty Evercore ISI, cho rằng động thái của Bộ Tài chính Mỹ có thể không chỉ làm bất an các nhà đầu tư mà còn cả các thành viên của FOMC.

Sau động thái can thiệp thị trường, ông Bessent nhanh chóng nói rằng lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng không phản ánh chuẩn xác các yếu tố cơ bản của nền kinh tế Mỹ.

Ngược lại, ông Warsh đã nhấn mạnh rằng nhà đầu tư nên dựa nhiều hơn vào các dữ liệu kinh tế và giá cả thị trường để phán đoán đường đi của lãi suất, thay vì chờ đợi ngân hàng trung ương đưa ra tín hiệu chính sách. Sau cuộc họp tháng 7 của Fed, ông gợi ý rằng lợi suất trái phiếu cao hơn phản ánh các diễn biến kinh tế chỉ ra sự cần thiết phải tăng lãi suất, đồng thời cho biết Fed dưới sự giám sát của ông đang cố gắng không can thiệp vào tín hiệu thị trường.

"Quan điểm cốt lõi của ông Warsh rất khó dung hòa với những gì Bộ Tài chính đang làm. Thật khó cho ông Warsh để ủng hộ sự hình thành giá cả trên thị trường trái phiếu theo các yếu tố thị trường, khi mà Bộ trưởng Tài chính lại nói rằng giá cả không chuẩn xác và họ phải can thiệp”, bà Guha nói.

Ông Scott Barnard, quản lý danh mục đầu tư trái phiếu tại công ty Westwood, nhận định rằng quyết định của Warsh từ bỏ việc hướng dẫn trước về lãi suất kết hợp với sự can thiệp của ông Bessent vào thị trường trái phiếu để ghìm giữ lãi suất dài hạn đã gây ra một ấn tượng rằng Fed và Bộ Tài chính đang "đi theo các hướng ngược nhau".

Mong muốn của chính quyền Tổng thống Donald Trump về lãi vay thấp hơn trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng vào tháng 11 cũng đang làm dấy lên lo ngại rằng Fed sẽ chịu áp lực phải can thiệp nếu nỗ lực của ông Bessent nhằm kiểm soát lợi suất không mang lại kết quả như mong muốn.

“Khi đó, Fed sẽ phải vừa điều hành chính sách tiền tệ, vừa giúp giúp quản lý nợ công”, ông Jason Furman, Giáo sư Đại học Harvard, người từng là Chủ tịch Hội đồng Cố vấn kinh tế của Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Barack Obama, nhận định.