Cần thiết ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội

Quang cảnh phiên họp.

Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ngày 27/7, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.

Thay mặt Ban soạn thảo, trình bày Tờ trình tóm tắt Dự án Nghị quyết, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy cho biết, đây là dự án Nghị quyết do Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình và Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thành lập Ban soạn thảo và Tổ biên tập gồm đại diện 12 bộ, ngành liên quan để xây dựng dự án Nghị quyết.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy thay mặt Ban soạn thảo trình bày Tờ trình tóm tắt Dự án Nghị quyết.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy nhấn mạnh, việc xây dựng dự án Nghị quyết nhằm thể chế hóa đầy đủ, đúng đắn chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Đồng thời, việc xây dựng Nghị quyết phải góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật, công tác điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án; kéo giảm bền vững các loại tội phạm; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường ổn định để thúc đẩy kinh tế - xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trình bày Báo cáo Thẩm tra sơ bộ dự án Nghị quyết, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Mai Thị Phương Hoa cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP), Thường trực các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14; cơ bản tán thành với quan điểm chỉ đạo và phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị quyết.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Mai Thị Phương Hoa trình bày Báo cáo Thẩm tra sơ bộ dự án Nghị quyết.

Thường trực UBPLTP và Thường trực các cơ quan nhận thấy, nội dung dự thảo Nghị quyết phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, cơ bản bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan.

Bên cạnh đó, đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát để bảo đảm thống nhất với các luật có liên quan và các dự án bộ luật, luật đang được sửa đổi như Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự,...; tiếp tục rà soát để bảo đảm tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Về nội dung của dự thảo Nghị quyết, Thường trực UBPLTP, Thường trực các cơ quan của Quốc hội tán thành với nhiều nội dung của dự thảo Nghị quyết.

Các đại biểu tham dự phiên họp.

Liên quan đến chỉ tiêu Viện kiểm sát giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm (điểm h khoản 1 Điều 3 dự thảo Nghị quyết), dự thảo Nghị quyết thể hiện 2 phương án. Nhiều ý kiến trong Thường trực UBPLTP, Thường trực UBCTĐB tán thành Phương án 2 vì cho rằng, Phương án này kế thừa quy định tại Nghị quyết số 96/2019/QH14 quy định cụ thể tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đạt từ 60% trở lên.

Về chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính (điểm a khoản 1 Điều 4 của dự thảo Nghị quyết), dự thảo Nghị quyết thể hiện 2 phương án. Nhiều ý kiến trong Thường trực UBPLTP, Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại tán thành Phương án 2 do phương án này cơ bản kế thừa quy định của Nghị quyết số 96/2019/QH14 về chỉ tiêu định lượng trong giải quyết, xét xử vụ án, vụ việc hình sự và dân sự; chỉ điều chỉnh chỉ tiêu giải quyết vụ án hành chính từ 60% lên 65%, phù hợp với kết quả tổng kết thực tiễn 6 năm thi hành Nghị quyết số 96/2019/QH14. Việc giao chỉ tiêu cụ thể tạo động lực cho Tòa án các cấp khẩn trương giải quyết các vụ án, tạo cơ sở, căn cứ pháp lý chặt chẽ, đồng bộ cho việc theo dõi, đánh giá, và giám sát của Quốc hội.

Về chỉ tiêu TAND giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm (điểm c khoản 1 Điều 4 của dự thảo Nghị quyết), dự thảo Nghị quyết thể hiện 2 phương án. Nhiều ý kiến trong Thường trực UBPLTP, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Thường trực Hội đồng Dân tộc tán thành Phương án 2 vì kế thừa chỉ tiêu quy định của Nghị quyết số 96/2019/QH13 là: “tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đạt từ 60% trở lên” nhằm tạo “áp lực tích cực” để các cơ quan tiến hành tố tụng nỗ lực giải quyết đơn, kịp thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân...