Cần Thơ 'dò đường' để thành lập trung tâm đổi mới sáng tạo vùng ĐBSCL

Trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN ĐMST & CĐS) trở thành động lực tăng trưởng mới, TP. Cần Thơ đang từng bước “dò đường” để tiến tới hình thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Đây không chỉ là mục tiêu phát triển riêng của thành phố mà còn là kỳ vọng xây dựng một “đầu mối công nghệ” đủ sức kết nối toàn vùng trong giai đoạn phát triển mới.

Những bước tiến về KHCN & ĐMST của TP. Cần Thơ

PGS.TS. Huỳnh Thành Đạt, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu ý kiến về KHCN Cần Thơ. Ảnh: S.K.H.

Theo Sở KH & CN TP. Cần Thơ, thời gian qua hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố đã có nhiều chuyển biến đáng chú ý. Thành phố hiện có 21 doanh nghiệp KHCN, 68 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo cùng hơn 190 dự án khởi nghiệp được hỗ trợ. Bên cạnh đó là sự kết nối với 6 quỹ đầu tư trong và ngoài nước, 23 tổ chức hỗ trợ trung gian và 6 không gian hỗ trợ khởi nghiệp, làm việc chung.

Trong tháng 5, nhiều hoạt động hợp tác chiến lược cũng được công bố như việc thành lập Innovation Hub 4.0 giữa Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ với Tập đoàn CT Group; ký kết hợp tác với Trung tâm ĐMST quốc gia (NIC), Hội Tin học TP. Hồ Chí Minh cùng nhiều doanh nghiệp công nghệ quốc tế.

Theo các chuyên gia, đây là bước chuẩn bị quan trọng để hình thành một trung tâm ĐMST quy mô vùng trong tương lai.

ĐBSCL cần một “đầu não” công nghệ

PGS.TS. Huỳnh Thành Đạt, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhận định, ĐBSCL đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mang tính liên kết vùng thay vì phát triển riêng lẻ từng địa phương.

Theo PGS.TS. Huỳnh Thành Đạt, trong bối cảnh ĐMST phát triển mạnh mẽ, yêu cầu đặt ra không chỉ là hỗ trợ các dự án khởi nghiệp mà còn phải xây dựng môi trường đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia, nhà khoa học và các nguồn lực xã hội cùng tham gia.

“Điều này đòi hỏi phải có một đầu mối kết nối đủ uy tín và năng lực để phối hợp giữa nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp và nhà đầu tư”, PGS.TS Huỳnh Thành Đạt nhấn mạnh.

Ông cho rằng Trung tâm Khởi nghiệp và ĐMST TP. Cần Thơ cần được định hướng trở thành nơi hội tụ doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư, chuyên gia và đối tác quốc tế, từ đó từng bước khẳng định vai trò của Cần Thơ là trung tâm ĐMST tạo của ĐBSCL.

Nhiều nhà khoa học cũng đánh giá ĐBSCL hiện còn thiếu một “đầu não công nghệ” đủ mạnh để dẫn dắt hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa sản phẩm khoa học.

TS. Lê Việt Dũng, chuyên gia chuyển đổi số nông nghiệp cho rằng vùng ĐBSCL có thế mạnh lớn về nông nghiệp, thủy sản và kinh tế xanh nhưng mức độ ứng dụng công nghệ cao vẫn chưa tương xứng tiềm năng.

Nghi thức công bố hợp tác thành lập Innovation Hub 4.0. Ảnh: S.K.H.

“ĐBSCL cần một trung tâm ĐMST đóng vai trò như nền tảng kết nối dữ liệu, AI, công nghệ nông nghiệp và startup ĐMST cho toàn vùng”, TS Dũng nhận định.

Tạo điều kiện để phát triển KHCN & ĐMST

Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm tại hội thảo: "Phát triển hệ sinh thái ĐMST, khởi nghiệp sáng tạo TP. Cần Thơ mang tầm khu vực và vùng ĐBSCL" vào trung tuần tháng 5/2026 là cơ chế, chính sách để hình thành Trung tâm ĐMST vùng ĐBSCL trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó bí thư Thành ủy Cần Thơ cho biết thành phố đang nghiên cứu nhiều giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

“Thành phố sẽ nghiên cứu tạo điều kiện hỗ trợ về quỹ đất, cơ sở vật chất cũng như tận dụng một số trụ sở, cơ quan công từ các địa phương cũ phục vụ cho hoạt động KHCN & ĐMST”, ông Nguyễn Tuấn Anh nhấn mạnh.

“Cần Thơ khuyến khích các doanh nghiệp khoa học công nghệ nước ngoài tham gia phát triển trung tâm ĐMST tại ĐBSCL. Thành phố sẽ tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp hợp tác với trường đại học, viện nghiên cứu và startup công nghệ trong vùng”, ông Nguyễn Tuấn Anh cho biết.

Theo lãnh đạo TP. Cần Thơ, việc tận dụng cơ sở vật chất công hiện có sẽ giúp giảm áp lực đầu tư ban đầu, đồng thời đẩy nhanh tiến độ hình thành các không gian sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và khu làm việc chung cho startup công nghệ.

Liên kết “bốn nhà” để phát triển bền vững

Nhiều ý kiến chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò liên kết giữa Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp – Nhà đầu tư trong quá trình xây dựng trung tâm ĐMST cấp vùng.

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó bí thư Thành ủy Cần Thơ phát biểu ý kiến. Ảnh: S.K.H.

Các chuyên gia cho rằng mô hình ĐMST hiện đại không chỉ dừng ở nghiên cứu khoa học mà phải hướng tới thương mại hóa công nghệ, hình thành doanh nghiệp KHCN và thu hút quỹ đầu tư mạo hiểm.

TS. Ngô Anh Tín, Giám đốc Sở KH & CN TP. Cần Thơ cho biết thành phố sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với các trung tâm ĐMST, trường đại học, doanh nghiệp và quỹ đầu tư trong nước, quốc tế nhằm thu hút nguồn lực công nghệ và nhân lực chất lượng cao cho vùng ĐBSCL.

Giới chuyên gia nhận định, nếu được đầu tư bài bản cùng cơ chế đủ linh hoạt, TP. Cần Thơ hoàn toàn có thể trở thành trung tâm KHCN & ĐMST của vùng ĐBSCL.