Phi công Nga hé lộ nhiệm vụ mới của tiêm kích Su-57D hai chỗ ngồi

Theo ông Sergey Bogdan, Su-57D không chỉ là một phiên bản huấn luyện hay xuất khẩu, mà còn có thể đóng vai trò như một "sở chỉ huy trên không" trực tiếp điều hành các hoạt động tác chiến.

Biến thể máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm hai chỗ ngồi Su-57D. (Nguồn: MW)

Su-57D thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 19/5, chỉ một ngày sau khi được ra mắt. Đây là tiêm kích thế hệ thứ năm hai chỗ ngồi đầu tiên ngoài Trung Quốc bước vào giai đoạn thử nghiệm bay.

Theo ông Bogdan, ghế ngồi thứ hai có thể dành cho một chỉ huy giàu kinh nghiệm, người có khả năng điều phối hoạt động của cả biên đội ngay trên không. Trong các chiến dịch quy mô lớn hoặc ở khu vực tiền tuyến, vị chỉ huy này có thể đưa ra quyết định tức thời dựa trên diễn biến thực tế thay vì phải chờ chỉ đạo từ sở chỉ huy mặt đất.

Ông cho rằng điều này đặc biệt hữu ích trong môi trường tác chiến hiện đại, nơi liên lạc vô tuyến có thể bị gây nhiễu hoặc gián đoạn. "Trong một số tình huống chiến đấu, việc có một người chỉ huy trực tiếp trên máy bay là rất cần thiết. Họ có thể đánh giá tình hình ngay tại chỗ, hỗ trợ phi công điều khiển máy bay và đưa ra quyết định nhanh chóng dựa trên những gì đang diễn ra trước mắt", ông giải thích.

Sergey Bogdan là phi công thử nghiệm trưởng của Sukhoi từ năm 2000 và đã tham gia lái hầu hết các nguyên mẫu, cũng như phiên bản sản xuất của Su-57 trong các chương trình thử nghiệm và trình diễn.

Không chỉ phục vụ xuất khẩu

Trong nhiều năm qua, các quan chức Nga thường nhắc đến kế hoạch phát triển một biến thể Su-57 hai chỗ ngồi, nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng nước ngoài. Tuy nhiên, những phát biểu mới của ông Bogdan cho thấy phiên bản này cũng có thể mang lại giá trị đáng kể cho chính Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga.

Trong lịch sử hàng không quân sự, máy bay chiến đấu hai chỗ ngồi không chỉ dùng để huấn luyện. Ghế thứ hai thường được dành cho sĩ quan hệ thống vũ khí hoặc người điều phối tác chiến, giúp chia sẻ khối lượng công việc với phi công chính.

Xu hướng này đang trở nên quan trọng hơn khi máy bay chiến đấu ngày càng phải phối hợp với máy bay không người lái, xử lý lượng dữ liệu khổng lồ và thực hiện các nhiệm vụ tác chiến phức tạp.

Một ví dụ điển hình là tiêm kích đánh chặn MiG-31. Đây là chiến đấu cơ mạnh nhất của Nga trước khi Su-57 xuất hiện và được thiết kế hai chỗ ngồi ngay từ đầu. Ghế sau dành cho sĩ quan điều khiển hệ thống, hỗ trợ xử lý thông tin, quản lý vũ khí và thực hiện các nhiệm vụ đặc biệt, bao gồm cả nhiệm vụ liên quan đến vũ khí hạt nhân.

Ngoài ra, tầm hoạt động rất xa cùng hệ thống điện tử phức tạp của MiG-31 cũng khiến việc phân chia công việc giữa hai thành viên phi hành đoàn trở nên cần thiết.

Phù hợp với xu hướng tác chiến tương lai

Khái niệm tiêm kích hai chỗ ngồi cũng đang được nhiều quốc gia theo đuổi trong các chương trình chiến đấu cơ thế hệ mới. Tại Mỹ, tiêm kích thế hệ thứ sáu F-47 được cho là sẽ có phiên bản hai chỗ ngồi nhằm hỗ trợ chỉ huy và điều khiển các máy bay chiến đấu không người lái đi kèm.

Trong khi đó, trên F-35, mức độ tự động hóa rất cao đã khiến vai trò của phi công chuyển dần từ điều khiển máy bay sang quản lý dữ liệu và hệ thống tác chiến.

Đối với Su-57D, ghế thứ hai có thể đặc biệt hữu ích trong các trận không chiến phức tạp. Su-57 nổi tiếng với khả năng siêu cơ động, đòi hỏi phi công phải tập trung cao độ vào việc điều khiển máy bay. Khi đó, sĩ quan ngồi phía sau có thể đảm nhận việc vận hành cảm biến, quản lý vũ khí hoặc điều phối các phương tiện không người lái.

Mô hình này tương tự cách Không quân Ấn Độ khai thác tiêm kích Su-30MKI, nơi sĩ quan hệ thống vũ khí ở ghế sau hỗ trợ đáng kể cho phi công trong các tình huống cơ động cường độ cao.

Giới quan sát cũng cho rằng một số khách hàng tiềm năng, đặc biệt là Ấn Độ, có thể ưu tiên hoặc thậm chí chỉ quan tâm đến phiên bản Su-57 hai chỗ ngồi, do phù hợp với học thuyết tác chiến và kinh nghiệm vận hành các dòng tiêm kích hai người lái trong nhiều thập kỷ qua.