Cần Thơ hợp tác Nhật Bản nâng năng lực chống ngập và xử lý nước thải

Đường Trần Hưng Đạo, thành phố Cần Thơ ngập sâu trong nước. Ảnh tư liệu: TTXVN

Ngày 2/6, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Thị Ngọc Điệp làm việc với Đoàn công tác của Cục Đường bộ và Thoát nước thành phố Fukuoka, Nhật Bản do ông Fukuyama Takeshi, Cục trưởng làm Trưởng đoàn, thảo luận về tiến độ và phương thức thực hiện Dự án “Hợp tác kỹ thuật trong lĩnh vực thoát nước nhằm tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu tại thành phố Cần Thơ” do Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tài trợ.

Hai bên cũng trao đổi các kế hoạch cụ thể nhằm mở rộng hoạt động hợp tác kinh tế, giao lưu văn hóa và chia sẻ kinh nghiệm quản lý hạ tầng đô thị bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp nhấn mạnh, chuyến công tác lần này của đoàn là một hoạt động có ý nghĩa thiết thực, góp phần cụ thể hóa các nội dung trong Bản ghi nhớ hợp tác đã ký kết giữa UBND thành phố Cần Thơ và Chính quyền thành phố Fukuoka, cũng như Bản ghi nhớ giữa Sở Xây dựng thành phố Cần Thơ và Cục Đường bộ và Thoát nước thành phố Fukuoka. Hoạt động này góp phần tăng cường sự gắn kết và tin cậy giữa các cơ quan, địa phương của hai bên.

Theo bà Điệp, trong thời gian qua, thành phố Cần Thơ luôn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ tích cực từ Chính phủ Nhật Bản, tổ chức JICA và thành phố Fukuoka trong các lĩnh vực phát triển hạ tầng đô thị, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc Đoàn công tác của Cục Đường bộ và Thoát nước thành phố Fukuoka tiếp tục đến làm việc tại Cần Thơ lần thứ hai trong năm 2026, cùng với nhiều hoạt động phối hợp dự kiến được triển khai trong thời gian tới, là minh chứng cho sự quan tâm, đồng hành và cam kết hợp tác bền chặt của thành phố Fukuoka đối với thành phố Cần Thơ.

Trong quá trình triển khai Dự án, thành phố Cần Thơ đề nghị Cục Đường bộ và Thoát nước thành phố Fukuoka hỗ trợ nghiên cứu, xây dựng và thí điểm các mô hình thoát nước hiệu quả dựa trên kinh nghiệm của thành phố Fukuoka, phù hợp với điều kiện thực tế tại các khu vực thí điểm của Dự án ở thành phố Cần Thơ, làm cơ sở để đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng trong thời gian tới.

Về mục tiêu và tiến độ thực hiện dự án, lãnh đạo thành phố Cần Thơ nêu rõ, theo thời gian thực hiện thì dự án này sẽ diễn ra từ tháng 10/2025 đến tháng 9/2028. Tuy nhiên, dựa trên sự hợp tác đầy trách nhiệm của hai bên, thành phố Cần Thơ mong muốn nỗ lực hết mình để có thể đạt được các kết quả cụ thể sớm hơn, dự kiến trong khoảng 1 năm rưỡi triển khai dự án đã có thể mang lại những thành tựu có hình dạng rõ ràng thay vì đợi đến khi kết thúc 3 năm.

Để phục vụ mục tiêu này, thành phố Cần Thơ lựa chọn kỹ lưỡng cử các thành viên đi đào tạo tại thành phố Fukuoka. Thành phố kỳ vọng các cán bộ này không chỉ tham gia vào dự án từ giai đoạn hiện tại, mà sau khi dự án kết thúc, họ sẽ trở thành nền tảng cốt lõi cho việc vận hành và quản lý hệ thống xử lý nước thải của thành phố một cách hiệu quả và bền vững thông qua việc tiếp thu các kinh nghiệm, phương pháp tiếp cận từ phía Nhật Bản.

Ông Fukuyama Takeshi, Cục trưởng Cục Đường bộ và Thoát nước thành phố Fukuoka, khẳng định ông hoàn toàn đồng tình với mục tiêu tiến độ đẩy nhanh tốc độ thực hiện dự án nhằm đạt được các thành quả có thể nhìn thấy được bằng trực quan trong vòng 1 năm rưỡi. Đại diện phía Nhật Bản nhấn mạnh, việc tiến hành một cách nhanh chóng, bảo đảm thành quả thực tế chứ không chỉ trên giấy tờ là điều vô cùng quan trọng, và thành phố Fukuoka sẽ nỗ lực để đáp ứng đầy đủ kỳ vọng mang tính chiến lược này từ phía lãnh đạo thành phố Cần Thơ.

Chia sẻ về phương thức phối hợp, ông Fukuyama Takeshi phân tích rằng, mặc dù bối cảnh tình hình thực tế, môi trường đô thị và hệ thống hạ tầng giữa thành phố Fukuoka và thành phố Cần Thơ hoàn toàn khác nhau, cách thức vận hành cũng có nhiều điểm khác biệt, nhưng việc cùng nhau chia sẻ các thách thức và suy nghĩ giải quyết như thế nào sẽ mang lại lợi ích to lớn cho cả hai bên. Phía Fukuoka khẳng định không áp dụng một cách máy móc các kinh nghiệm sẵn có từ Nhật Bản sang Việt Nam, mà đội ngũ chuyên viên sẽ nỗ lực học hỏi để hiểu thực sự hệ thống, môi trường thực tế tại Cần Thơ.

Từ đó, bằng kiến thức và kinh nghiệm tổng hợp, các cán bộ của hai bên sẽ cùng nhau xem xét, đưa ra các giải pháp công nghệ và mô hình quản lý phù hợp nhất, có hiệu quả nhất cho địa phương. Ông Fukuyama Takeshi cũng chia sẻ thêm, việc nghiên cứu các thách thức đặc thù tại Cần Thơ chính là nguồn động lực mạnh mẽ giúp nâng cao năng lực chuyên môn cho chính các cán bộ, nhân viên của thành phố Fukuoka, giúp họ đổi mới tư duy thay vì vận hành theo lối mòn sự vụ lặp đi lặp lại hằng ngày.

Đại diện Cục Đường bộ và Thoát nước thành phố Fukuoka xác định nâng cao nhận thức của người dân là một trong những mục tiêu lớn của dự án lần này, do đó phía Fukuoka cam kết sẽ cố gắng chia sẻ thông tin, tài liệu kinh nghiệm nhiều nhất có thể để hỗ trợ Cần Thơ triển khai các hoạt động thực tế hiệu quả.

Trước đó, để tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho các hoạt động hợp tác này, tháng 10/2025, UBND thành phố Cần Thơ đã ban hành Quyết định số 2046/QĐ-UBND phê duyệt khoản viện trợ chính thức cho Dự án “Hợp tác kỹ thuật trong lĩnh vực thoát nước nhằm tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu tại thành phố Cần Thơ”.

Mục tiêu chính của dự án là nâng cao năng lực cần thiết để quản lý bền vững hệ thống thoát nước và xử lý nước thải tại thành phố Cần Thơ. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: nâng cao năng lực lập kế hoạch hoàn thiện hệ thống thu gom nước thải, năng lực vận hành và quản lý các nhà máy xử lý nước thải hiện có, cùng năng lực tổ chức các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân.

Về cơ cấu tài chính, tổng nguồn vốn của dự án được phê duyệt là 384.683 USD, tương đương hơn 9,1 tỷ đồng. Toàn bộ nguồn vốn này là vốn viện trợ không hoàn lại do bên cung cấp viện trợ là Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tài trợ và trực tiếp quản lý tài chính đối với nguồn vốn viện trợ, tổ chức thực hiện các hoạt động theo quy định.