Cần Thơ: Xây dựng nhãn hiệu 'Xoài cát Tân Hòa' gắn với chuỗi giá trị

Các diễn giả tham gia buổi ọa đàm. (Ảnh: VĂN ÚT)

Tân Hòa hiện có khoảng 3.074ha cây ăn trái, trong đó diện tích cho trái khoảng 2.050ha, sản lượng ước 28.700 tấn. Riêng cây xoài có khoảng 461ha, trong đó xoài cát Hòa Lộc khoảng 300ha. Đây là giống xoài chủ lực, được người dân duy trì canh tác nhiều năm và có giá trị kinh tế tương đối cao.

Theo báo cáo sản xuất xoài năm 2026, diện tích xoài Cát Hòa Lộc đang cho trái khoảng 276ha, sản lượng khoảng 2.192 tấn/năm. Vùng trồng tập trung tại các ấp Tân Thuận, Hai Ngàn, Năm Ngàn, Tám Ngàn và một số khu vực khác. Phần lớn vườn xoài có tuổi từ 10-25 năm, đang trong giai đoạn cho trái.

Ông Lê Hoàng Xuyên, Bí thư Đảng ủy xã Tân Hòa nhấn mạnh, địa phương không chỉ có lợi thế về diện tích, nông dân Tân Hòa còn tích lũy nhiều kinh nghiệm trong chăm sóc, xử lý ra hoa, đậu trái, phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch. Điều kiện đất đai, nguồn nước và giao thông tương đối thuận lợi cũng tạo nền tảng để địa phương phát triển ngành hàng xoài.

Ông Lê Hoàng Xuyên, Bí thư Đảng ủy xã Tân Hòa phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: VĂN ÚT)

Đáng chú ý, toàn xã hiện có 29 mã số vùng trồng với tổng diện tích 368ha, trong đó có 6 vùng xoài. Đây được xem là tiền đề quan trọng để kiểm soát quy trình sản xuất, nâng chất lượng nông sản, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Tuy nhiên, lợi thế về vùng nguyên liệu và kinh nghiệm sản xuất chưa đồng nghĩa với việc sản phẩm có giá trị cao trên thị trường. Theo đánh giá tại tọa đàm, sản xuất xoài vẫn còn manh mún; chi phí đầu vào cao; thị trường thiếu ổn định; liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp chưa chặt chẽ. Bên cạnh đó, sản xuất còn phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm và điều kiện tự nhiên, trong khi thời tiết, sâu bệnh diễn biến ngày càng phức tạp.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Hâu, cựu giảng viên cao cấp Trường đại học Cần Thơ cho rằng, xoài là cây ăn trái có vai trò quan trọng trong cơ cấu sản xuất của Tân Hòa. Xoài cát Hòa Lộc có nhiều lợi thế để phát triển thành sản phẩm đặc trưng, nhưng cần tổ chức lại sản xuất và nâng cao chất lượng theo hướng đồng bộ.

Quang cảnh buổi tọa đàm. (Ảnh: VĂN ÚT)

Theo các chuyên gia, xây dựng nhãn hiệu “Xoài cát Tân Hòa” không chỉ dừng ở việc tạo tên gọi, logo hay bao bì. Giá trị thương hiệu phải được xây dựng trên nền tảng vùng nguyên liệu được tổ chức tốt, quy trình sản xuất thống nhất, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và có tổ chức đại diện cho nông dân.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Hồng Tú, Phó Giám đốc Cơ sở Hậu Giang, Đại học Cần Thơ nhấn mạnh, chuỗi giá trị chỉ phát triển bền vững khi các bên cùng tạo ra và cùng được hưởng giá trị. Với xoài cát Tân Hòa, cần tập trung tổ chức vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn, nâng năng lực quản trị của tổ chức nông dân, tăng liên kết bằng hợp đồng có cơ chế thưởng theo chất lượng, giảm tổn thất sau thu hoạch và sử dụng dữ liệu truy xuất đáng tin cậy.

Từ yêu cầu đó, xã Tân Hòa định hướng xây dựng Đề án phát triển xoài Cát Hòa Lộc giai đoạn 2027-2030, xác định rõ quy mô vùng sản xuất, đối tượng tham gia, giải pháp kỹ thuật, tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và liên kết tiêu thụ.

Trước mắt, địa phương dự kiến xây dựng vùng nguyên liệu khoảng 30ha với khoảng 70 hộ tham gia, áp dụng quy trình chăm sóc thống nhất, ghi chép nhật ký sản xuất, quản lý dịch bệnh, thu hoạch và sơ chế. Các mã số vùng trồng hiện có tiếp tục được duy trì, đồng thời nâng cao công tác quản lý, giám sát và tuân thủ quy định.

Xoài cát Tân Hòa được người dân bày bán trên Quốc lộ 61C. (Ảnh: VĂN ÚT)

Cùng với đó, Tân Hòa sẽ củng cố Tổ hợp tác sản xuất “Xoài cát Tân Hòa”, nâng cao năng lực tổ chức sản xuất và liên kết tiêu thụ, từng bước chuẩn bị điều kiện thành lập hợp tác xã. Đây sẽ là đầu mối hỗ trợ nông dân cung ứng vật tư, chuyển giao kỹ thuật, xây dựng vùng nguyên liệu và kết nối doanh nghiệp.

Địa phương cũng đặt mục tiêu tăng cường tập huấn kỹ thuật, nhất là chăm sóc và phục hồi vườn, xử lý ra hoa nghịch vụ, chăm sóc giai đoạn ra hoa-đậu trái, phòng trừ sâu bệnh và sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hợp lý. Phấn đấu 100% hộ tham gia mô hình được tập huấn.

Về thị trường, xã sẽ chủ động kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã và thương nhân để hình thành chuỗi từ sản xuất, thu hoạch, sơ chế đến tiêu thụ, hạn chế tình trạng sản xuất tự phát và phụ thuộc vào thương lái.

Theo định hướng, đến cuối chu kỳ ba năm, Tân Hòa phấn đấu hình thành vùng nguyên liệu có dữ liệu cập nhật, tổ chức nông dân đủ năng lực điều phối, áp dụng quy trình chất lượng chung và hệ thống truy xuất theo lô; đồng thời giảm hao hụt sau thu hoạch, mở rộng khách hàng mua lặp lại và nâng tỷ lệ sản lượng tiêu thụ qua chuỗi liên kết.

Tại tọa đàm, xã Tân Hòa cũng ra mắt Tổ hợp tác sản xuất “Xoài cát Tân Hòa”, mở đầu cho quá trình tổ chức lại ngành hàng, từng bước đưa sản phẩm từ vùng trồng đến thương hiệu và chuỗi giá trị.