Cần thu hẹp chi phí sử dụng vốn cho doanh nghiệp

Nghị quyết số 10-NQ/TW (Nghị quyết 10) về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài xác định kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia.

“Đây là nghị quyết có ý nghĩa quan trọng với nhà đầu tư quốc tế”, ông Dominic Scriven, Chủ tịch Dragon Capital, nhấn mạnh trong trao đổi tại hội nghị toàn quốc về Nghị quyết 10 mới đây.

Ông cũng bày tỏ sự phấn khởi khi nghị quyết đã xác định thị trường vốn và các nhà đầu tư trên thị trường vốn là một phần quan trọng đối với nền kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Tuy nhiên, để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng của Việt Nam, một thách thức không nhỏ là giá trên vốn.

Minh chứng là Kho bạc Nhà nước phát hành trái phiếu rất thành công với lãi suất khoảng 4%/năm trong khi doanh nghiệp phải chịu lãi suất 10 – 12% khi phát hành trái phiếu kỳ hạn 3 năm và khó có thể phát hành kỳ hạn 5 năm.

“Chênh lệch quá cao, chúng ta phải phấn đấu tác động vào phần chênh lệch này”, ông Dominic Scriven chỉ rõ.

Chủ tịch Dragon Capital kiến nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp FDI giữ lại lợi nhuận tại Việt Nam thay vì chuyển toàn bộ ra nước ngoài.

Trong đó, có thể xem xét là xây dựng cơ chế lãi suất phù hợp đối với các khoản tiền gửi bằng USD của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại hệ thống ngân hàng Việt Nam, góp phần bổ sung nguồn vốn ngoại tệ ổn định cho nền kinh tế.

Ông cũng cho rằng, cần tiếp tục đẩy nhanh tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, hướng tới mục tiêu trở thành thị trường mới nổi trước năm 2030.

Trong đó, xem xét nới lỏng hoặc điều chỉnh các quy định về giới hạn tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài đối với những ngành nghề và doanh nghiệp không thuộc lĩnh vực trọng yếu liên quan đến an ninh quốc gia.

Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện cơ chế giao dịch ngoại hối nhằm tạo thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài khi tham gia thị trường vốn Việt Nam.

Theo chuyên gia, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế giao dịch ngoại hối. Ảnh: HA

Liên quan đến điều kiện niêm yết trên thị trường chứng khoán, ông Dominic Scriven cho rằng, quy định không cho phép doanh nghiệp có lỗ lũy kế được niêm yết đang tạo ra rào cản đáng kể đối với nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh tế số và trí tuệ nhân tạo.

Nguyên nhân là do đây là những doanh nghiệp thường phải trải qua giai đoạn đầu tư dài, chấp nhận lỗ trong thời kỳ đầu trước khi tạo ra lợi nhuận. Do đó, cần nghiên cứu điều chỉnh quy định này theo hướng phù hợp hơn với đặc thù của các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Ngoài ra, chủ tịch Dragon Capital cũng đề xuất tiếp tục thúc đẩy phát triển các trung tâm tài chính tại TP.HCM và Đà Nẵng, mở ra cơ hội xây dựng cơ chế phát hành riêng lẻ chuyên biệt dành cho các nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp quốc tế. Đây được xem là một kênh huy động vốn rất hiệu quả cho nền kinh tế.

Không chỉ vậy, Việt Nam cũng cần đẩy mạnh phát triển hệ thống các nhà đầu tư tổ chức trong nước, tạo nền tảng quan trọng giúp thị trường vốn phát triển ổn định, bền vững và giảm phụ thuộc vào dòng vốn ngắn hạn.

Tăng tốc để được MSCI nâng hạng

Ngoài vấn đề chi phí sử dụng vốn, thu hút các quỹ đầu tư cũng là một giải pháp khuyến khích dòng vốn nước ngoài dài hạn, ổn định.

Theo ông Micheal Kokalari, chuyên gia kinh tế của Quỹ đầu tư VinaCapital, Việt Nam cần tiếp tục theo đuổi các chương trình phát triển hạ tầng quy mô lớn và đầy tham vọng - nền tảng quan trọng để duy trì tốc độ tăng trưởng dài hạn.

Tuy nhiên, các dự án hạ tầng đòi hỏi nguồn lực tài chính rất lớn. Trong bối cảnh đó, việc tận dụng nguồn vốn đầu tư nước ngoài để phát triển cơ sở hạ tầng là điều hoàn toàn bình thường và đã được nhiều quốc gia áp dụng thành công.

Ông Micheal Kokalari lấy ví dụ, ngay cả Hoa Kỳ trong thế kỷ XIX cũng đã huy động nguồn vốn quốc tế, đặc biệt từ Anh, để xây dựng hệ thống đường sắt và phát triển hạ tầng quốc gia.

Việt Nam cần tiếp tục hướng tới nâng hạng của MSCI để hút thêm các quỹ đầu tư. Ảnh: HA

Từ kinh nghiệm và mạng lưới với nhiều thị trường và các nhà đầu tư toàn cầu, đại diện VinaCapital khuyến nghị, Việt Nam cần ưu tiên hoàn thành mục tiêu được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi sau khi đã được FTSE Russell nâng hạng trong thời gian qua. Đây sẽ là bước ngoặt quan trọng giúp thu hút dòng vốn đầu tư thụ động và chủ động quy mô lớn từ các quỹ quốc tế.

Theo đó, để đáp ứng đầy đủ các tiêu chí nâng hạng của MSCI, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện một số nội dung như sớm triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm.

Cùng với đó là cần cho phép triển khai các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá đối với hoạt động đầu tư gián tiếp, tiếp tục xem xét nới lỏng các giới hạn về sở hữu nước ngoài ở những lĩnh vực phù hợp và nâng cao hơn nữa các tiêu chuẩn về minh bạch thông tin và quản trị doanh nghiệp.

Ông Micheal Kokalari cho biết hiện có nhiều quỹ đầu tư quốc tế với quy mô lên tới hàng trăm tỷ USD đang theo dõi rất sát thị trường Việt Nam. Bởi vậy, dự báo sẽ có một lượng vốn rất lớn được giải ngân vào thị trường Việt Nam nếu được MSCI nâng hạng.

Không chỉ vậy, Việt Nam cần sớm đạt được xếp hạng tín nhiệm ở mức đầu tư (Investment Grade) từ các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế như S&P, Moody's hoặc Fitch.

Ngoài ra, theo ông Micheal Kokalari, Việt Nam cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng cũng như các hình thức huy động vốn khác.

Điều này giúp mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường vốn, từ đó thu hút thêm nhiều nhà đầu tư quốc tế.