Cần tính toán để việc áp dụng giá điện giờ cao điểm không tác động mạnh đến khách hàng

Theo dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Điện lực, Bộ Công Thương đã đề xuất áp dụng giá bán lẻ điện theo khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường đối với khách hàng sinh hoạt khi đủ điều kiện kỹ thuật, tiến tới triển khai biểu giá điện theo thời gian sử dụng trong ngày.

Cụ thể, theo cơ quan soạn thảo, giá bán lẻ điện được quy định chi tiết cho từng nhóm khách hàng sử dụng điện phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội từng thời kỳ và cấp độ thị trường điện cạnh tranh, bao gồm: sản xuất, kinh doanh, hành chính sự nghiệp, sinh hoạt. Giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng điện trong ngày được áp dụng đối với khách hàng sử dụng điện đủ điều kiện, bao gồm giá bán lẻ điện giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường.

Đối với nhóm khách hàng sử dụng điện phục vụ mục đích sinh hoạt, Bộ đề xuất áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc thang tăng dần đối với khách hàng chưa đủ điều kiện tham gia và sẽ áp dụng giá bán lẻ điện giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường với khách hàng khi điều kiện kỹ thuật cho phép. Dự thảo đề xuất xây dựng lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường cho nhóm khách hàng sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép. Hiện giá điện sinh hoạt được áp dụng theo biểu giá bậc thang lũy tiến.

Bộ Công Thương cho biết, việc áp dụng biểu giá theo giờ là một trong những giải pháp nhằm khuyến khích người dân sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả hơn trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ điện ngày càng tăng, trong khi việc phát triển các nguồn cung điện dự báo còn gặp nhiều khó khăn trong thời gian tới.

Đáng chú ý, theo đại diện của Công ty TNHH Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), trước đây, giờ cao điểm, thấp điểm được chia làm 2 đợt trong ngày: cao điểm trưa và cao điểm tối. Nhưng thời gian gần đây, giờ cao điểm đang dịch chuyển sang cao điểm tối, từ 17h30 - 22h30. Điều này gây nhiều khó khăn cho công tác điều độ hệ thống và bảo đảm cung ứng điện. Bởi trong giờ cao điểm trưa, hệ thống được bù một nguồn điện khá lớn từ điện mặt trời mái nhà nhưng giờ cao điểm tối thì hoàn toàn không có sự trợ giúp từ nguồn điện này, buộc NSMO phải huy động các nguồn điện giá cao hơn như điện LNG, tua bin khí.

Đề xuất của Bộ Công Thương được nhiều chuyên gia đánh giá là phù hợp nhằm nâng cao ý thức của người tiêu dùng trong việc tiết kiệm điện. Tuy nhiên, cũng có chuyên gia cho rằng, đề xuất áp dụng các mức giá khác nhau theo từng khung giờ cho khách hàng sử dụng điện sinh hoạt cũng khó điều chỉnh được hành vi sử dụng điện vào khung giờ cao điểm. Đơn giản, đó là thời điểm sinh hoạt của mọi gia đình sau một ngày làm việc, khó có gia đình nào có thể thực hiện được việc đẩy giờ sử dụng bếp điện, nồi cơm, điều hòa lên sớm hơn 17h30. Do đó, chuyên gia này cho rằng, cần phải có nghiên cứu thật kỹ càng trước khi áp dụng giá điện theo giờ đối với khách hàng sử dụng điện sinh hoạt.

Cũng theo chuyên gia này, áp dụng giá giờ cao điểm - thấp điểm với khách hàng sử dụng điện kinh doanh khá hợp lý bởi điều này sẽ buộc các doanh nghiệp (DN) phải dịch chuyển sản xuất sang giờ thấp điểm. Ngành điện đã làm khá tốt việc dịch chuyển phụ tải theo hướng khuyến khích DN dịch chuyển sản xuất ra khỏi giờ cao điểm và khi các DN thực hiện dịch chuyển, hệ thống điện đã có thêm hàng nghìn MW cung ứng cho giờ cao điểm.

Tuy nhiên, theo ông Bùi Quốc Hùng - Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), đối với nhóm khách hàng sử dụng điện cho mục đích kinh doanh được chia làm phụ tải công nghiệp và phụ tải thương mại dịch vụ thì ảnh hưởng đối với phụ tải công nghiệp thực sự không quá nhiều do phụ tải này được chia thành nhiều loại hình sản xuất khác nhau. Đơn cử, doanh nghiệp may mặc sản xuất chia làm 2 ca thì giờ cao điểm tối họ không sử dụng điện nên không ảnh hưởng.

Với những doanh nghiệp sản xuất chia làm 3 ca thì cao điểm tối cũng vẫn sử dụng như các giờ khác nên nếu áp dụng khung giờ cao điểm thì DN này sẽ bị tác động. Cũng như đối với DN thương mại dịch vụ như trung tâm thương mại, sử dụng từ sáng đến tối, đặc biệt vào buổi trưa nắng nóng càng sử dụng nhiều hoặc nhà hàng, khách sạn lại sử dụng nhiều điện vào ban đêm, rơi vào giờ cao điểm nên cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Nhưng với mục tiêu sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, theo các chuyên gia, việc áp dụng chính sách giá giờ cao điểm hoàn toàn phù hợp. Vấn đề là cần tính toán hợp lý để việc áp dụng này không gây tác động lớn đến sinh hoạt toàn dân cũng như việc sản xuất kinh doanh của DN.

Bộ Công Thương đã ban hành quyết định quy định khung giờ của hệ thống điện quốc gia. Theo đó, giờ cao điểm từ 17h30 - 22h30 các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy; giờ thấp điểm từ 0h đến 6h hằng ngày; thời gian còn lại là giờ bình thường. Theo quy định hiện hành, với biểu giá theo thời gian sử dụng điện trong ngày, khách hàng sản xuất và kinh doanh nếu tiêu thụ điện vào giờ cao điểm sẽ phải trả mức giá dao động từ 3.266 - 5.422 đồng/kWh, tùy theo cấp điện áp. Ngược lại, ở giờ thấp điểm, chi phí điện chỉ ở mức 1.146 - 1.609 đồng/kWh.