Cần xác định đúng bản chất mức trợ giá đường sắt đô thị tại Hà Nội

Quang cảnh buổi giám sát. Ảnh: MH

Dự thảo báo cáo giám sát chuyên đề của Ban Đô thị HĐND thành phố cho biết, đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn thành phố Hà Nội có 2 tuyến đường sắt đô thị đang được đưa vào khai thác, vận hành. Cụ thể, tuyến số 2A (Cát Linh - Hà Đông) được đưa vào khai thác từ tháng 11-2021 và tuyến số 3.1 (Nhổn - Cầu Giấy) chính thức vận hành đoạn trên cao từ tháng 8-2024.

Việc đưa các tuyến đường sắt đô thị vào khai thác đã từng bước hình thành mạng lưới vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn của thành phố, góp phần nâng cao năng lực vận chuyển hành khách, giảm áp lực giao thông đường bộ và thúc đẩy phát triển hệ thống giao thông đô thị theo hướng hiện đại, đồng bộ và bền vững.

Tuyến 2A Cát Linh - Hà Đông đến hết tháng 7-2026 đã thực hiện 380.305 lượt tàu chở khách, tương ứng 5,10 triệu kilômét vận hành; số lượt tàu bình quân ngày là 229,4 lượt trong 7 tháng đầu năm 2026. Tuyến 3.1 Nhổn - ga Hà Nội (đoạn trên cao) từ khi đưa vào khai thác đến hết tháng 7-2026 đã thực hiện 156.177 lượt tàu chở khách, tương ứng 1,286 triệu kilômét vận hành; số lượt tàu bình quân ngày là 224,0 lượt trong 7 tháng đầu năm 2026.

Thành viên Đoàn và đại diện các sở, ngành thành phố trao đổi tại buổi giám sát. Ảnh: MH

Qua công tác giám sát, Đoàn giám sát đã chỉ ra việc xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật và đơn giá dịch vụ còn chậm, dẫn đến khó khăn cho công tác thanh, quyết toán các hợp đồng đặt hàng hằng năm.

Doanh thu bán vé các tuyến đường sắt đô thị mới chỉ đáp ứng được khoảng 15% tổng chi phí vận hành, 85% còn lại phụ thuộc hoàn toàn vào trợ giá đặt hàng từ ngân sách. Hệ số lấp đầy bình quân đoàn tàu thấp (tuyến 2A đạt 17,81%; tuyến 3.1 chỉ đạt 11,04%); số lượng khách chênh lệch lớn giữa giờ cao điểm và giờ thấp điểm.

Việc đồng bộ về công nghệ giữa các tuyến đường sắt đô thị còn nhiều bất cập, dẫn đến không thể liên thông phần cứng lẫn phần mềm, hành khách không thể chuyển tuyến thuận tiện. Đồng thời, đội ngũ nhân sự được đào tạo bảo dưỡng chưa đáp ứng yêu cầu; công tác tuyển dụng còn gặp nhiều khó khăn, mức thu nhập chưa đủ hấp dẫn lao động.

Tại buổi giám sát, thành viên Đoàn và đại diện các sở, ngành thành phố đã trao đổi làm rõ nhằm bổ sung cho dự thảo báo cáo giám sát; đồng thời Đoàn giám sát cũng đề nghị các sở, ngành liên quan quan tâm, nghiên cứu triển khai thực hiện các đề xuất, kiến nghị đã được chỉ ra trong dự thảo báo cáo giám sát.

Thay mặt Đoàn giám sát, Phó Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố Hà Nội Trần Khánh Hưng cho biết Đoàn sẽ tiếp thu toàn bộ ý kiến góp ý, giải trình của các đơn vị để hoàn thiện dự thảo báo cáo giám sát. Phó Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố Hà Nội đề nghị các đơn vị tiếp tục cập nhật, bổ sung kịp thời vào dự thảo báo cáo giám sát những vấn đề, số liệu mới được triển khai.

Phó Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố Hà Nội Trần Khánh Hưng phát biểu tại buổi giám sát. Ảnh: MH

Liên quan đến định mức kinh tế - kỹ thuật và đơn giá dịch vụ, Phó Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố Hà Nội Trần Khánh Hưng cho rằng cần xác định rõ giá trị, định mức phù hợp, chú trọng tính khấu hao để xác định định mức, từ đó làm cơ sở cho việc hỗ trợ từ ngân sách thành phố.

“Cần phân định rõ ngân sách thành phố hỗ trợ trực tiếp cho hành khách là bao nhiêu; đâu là phần trợ giá cho người dân và đâu là các khoản chi khác. Không thể chỉ xác định theo hướng ngân sách thành phố hỗ trợ phần khấu hao đối với tài sản thuộc thành phố mà chưa phân tích đầy đủ bản chất của khoản trợ giá”, đồng chí Trần Khánh Hưng nói.

Do đó, Phó Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố đề nghị các nội dung liên quan đến định mức kinh tế - kỹ thuật và đơn giá dịch vụ cần được phân tích, đánh giá và làm rõ cụ thể, bảo đảm việc xác định mức hỗ trợ đúng bản chất trợ giá, đúng đối tượng và phù hợp với yêu cầu quản lý ngân sách.