Canada muốn hỗ trợ doanh nghiệp Việt 'mở khóa' thương mại và chuỗi cung ứng

Đầu tư tạo tác động không chỉ hướng dòng vốn vào những doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng, mà còn đòi hỏi hoạt động kinh doanh tạo ra những lợi ích cụ thể. Canada muốn gắn mục tiêu này với việc thúc đẩy thương mại, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong đầu tư thông thường, hiệu quả tài chính là một trong những thước đo quan trọng. Với đầu tư tạo tác động (impact investment), nhà đầu tư còn đặt thêm một câu hỏi những khoản vốn được đưa vào doanh nghiệp sẽ tạo ra những thay đổi gì cho xã hội và môi trường?

Đó cũng là cách tiếp cận được Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel và ông Robert Kraybill, Giám đốc đầu tư của Impact Investment Exchange (IIX), chia sẻ bên lề Diễn đàn “Đầu tư tác động: Mở khóa thương mại và chuỗi cung ứng” ngày 18/11 tại TPHCM.

“Trong một thời gian dài, chúng ta thường nghĩ rằng tài chính và thương mại là hai hoạt động riêng biệt. Nhưng trên thực tế, chúng cần được kết nối với nhau để tạo ra tác động và kết quả lớn hơn cho xã hội”, ông Jim Nickel, Đại sứ Canada tại Việt Nam nói.

Theo Đại sứ Canada, không nên chỉ nhìn nhận đầu tư ở khía cạnh đưa vốn vào doanh nghiệp. Thông qua thương mại và quá trình hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp còn cần xây dựng năng lực quản trị, tiếp cận công nghệ và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Đây là những yếu tố giúp doanh nghiệp có đủ năng lực tham gia các thỏa thuận thương mại quốc tế và hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu.

Ông Jim Nickel, Đại sứ Canada tại Việt Nam. Ảnh: ITPC.

Ông Jim Nickel, Đại sứ Canada tại Việt Nam. Ảnh: ITPC.

Canada muốn mở rộng hợp tác nhiều lĩnh vực

Cách tiếp cận này cũng thể hiện trong những lĩnh vực mà Canada nhìn thấy tiềm năng hợp tác với Việt Nam. Theo ông Jim Nickel, hai nền kinh tế có những lợi thế cạnh tranh riêng nhưng cũng có tính bổ sung cho nhau, tạo cơ hội hợp tác vì lợi ích kinh tế của cả hai phía.

“Canada có thể mang đến Việt Nam không chỉ các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao mà còn cả những công nghệ giúp phát triển ngành chế biến thực phẩm và bảo đảm an toàn thực phẩm”, ông Jim Nickel nói.

Theo Đại sứ Canada, những giải pháp về công nghệ chế biến, logistics lạnh và công nghệ nông nghiệp là một phần trong những lĩnh vực hợp tác có ý nghĩa đối với ngành nông nghiệp hai nước.

Trong lĩnh vực năng lượng, ông cho biết nhu cầu năng lượng của Việt Nam đang tăng lên cùng với tốc độ phát triển kinh tế, trong khi Việt Nam cũng theo đuổi các mục tiêu về khí hậu. Đây là cơ sở để Canada có thể tham gia hợp tác trong quá trình chuyển đổi năng lượng của Việt Nam.

Các lĩnh vực được ông đề cập bao gồm năng lượng truyền thống, năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, hiện đại hóa lưới điện và phát triển các nguồn nhiên liệu chuyển tiếp như khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

Ở lĩnh vực sản xuất tiên tiến, Đại sứ Canada nhận định Việt Nam đang từng bước chuyển lên những nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị sản xuất. Quá trình này đòi hỏi các giải pháp số, tự động hóa và an ninh mạng, những lĩnh vực mà doanh nghiệp Canada có thế mạnh và mong muốn chia sẻ với Việt Nam.

Dòng vốn cần được thiết kế theo nhu cầu doanh nghiệp

Nếu Đại sứ Jim Nickel nhìn nhận mối liên hệ giữa đầu tư và thương mại từ góc độ hợp tác kinh tế song phương, ông Robert Kraybill, Giám đốc đầu tư của Impact Investment Exchange (IIX), lại đi sâu vào cách dòng vốn có thể hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo ông, Việt Nam đã đạt được những thành công đáng kể trong xuất khẩu. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng đối với quá trình phát triển tiếp theo là làm thế nào để ngày càng có nhiều giá trị được giữ lại trong nước.

Ông Robert Kraybill, , Giám đốc đầu tư của Impact Investment Exchange (IIX). Ảnh: ITPC.

Ông Robert Kraybill, , Giám đốc đầu tư của Impact Investment Exchange (IIX). Ảnh: ITPC.

“Việt Nam đã rất thành công với nền kinh tế xuất khẩu, nhưng chúng tôi cho rằng điều quan trọng đối với sự phát triển của đất nước là ngày càng có nhiều giá trị được giữ lại tại Việt Nam”, ông Robert Kraybill chia sẻ. Từ góc độ nhà đầu tư, ông cho rằng đầu tư tác động quốc tế và các mô hình tài chính hỗn hợp (blended finance) có thể góp phần hỗ trợ mục tiêu này.

Theo ông Robert Kraybill, doanh nghiệp muốn tiếp cận dòng vốn tác động vẫn phải chứng minh tính khả thi của mô hình kinh doanh, kế hoạch tăng trưởng và triển vọng phát triển. Điểm khác biệt là họ còn phải cho thấy hoạt động kinh doanh có thể tạo ra những tác động xã hội, môi trường cụ thể và có khả năng đo lường.

Một trong những hoạt động mà IIX triển khai tại Việt Nam là chương trình hỗ trợ doanh nghiệp sẵn sàng cho đầu tư tác động. Theo ông Kraybill, chương trình cung cấp hỗ trợ kỹ thuật để giúp các doanh nghiệp có tiềm năng hoàn thiện năng lực tiếp cận vốn.

Cụ thể, doanh nghiệp cần chuẩn bị các tài liệu tài chính mà nhà đầu tư muốn xem xét, đồng thời xây dựng tài liệu chứng minh những tác động tích cực về xã hội và môi trường được tạo ra từ hoạt động kinh doanh.

Một vấn đề khác được ông nhấn mạnh là nhu cầu vốn của doanh nghiệp thay đổi theo từng giai đoạn phát triển. Khi chuẩn bị tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp cần nguồn tài chính để đáp ứng các điều kiện của người mua quốc tế. Khi nhận được đơn hàng, họ cần vốn để mở rộng sản xuất và thực hiện đơn hàng. Sau khi hoạt động kinh doanh phát triển, nhu cầu có thể chuyển sang nguồn vốn dài hạn để tiếp tục mở rộng quy mô.

Theo ông Kraybill, cần xác định những loại vốn phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp tại từng giai đoạn tham gia chuỗi cung ứng. Các hình thức tài chính có thể bao gồm vốn hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị đáp ứng yêu cầu của người mua quốc tế, vốn mở rộng sản xuất khi có đơn hàng, tài trợ thương mại để thực hiện đơn hàng và nguồn vốn dài hạn cho những doanh nghiệp đã phát triển thành công.

Đo lường tác động bên cạnh hiệu quả tài chính

Bên cạnh khả năng kinh doanh, năng lực chứng minh tác động xã hội và môi trường cũng là một tiêu chí quan trọng đối với các nhà đầu tư tác động quốc tế.

Theo ông Robert Kraybill, về phương diện tài chính và hiệu quả kinh doanh, nhà đầu tư tác động vẫn xem xét những yếu tố tương tự các nhà đầu tư thông thường, như tính khả thi của mô hình kinh doanh, chất lượng kế hoạch kinh doanh và triển vọng tăng trưởng.

Điểm khác biệt là họ còn quan tâm đến những tác động xã hội và môi trường gắn với hoạt động của doanh nghiệp. Một doanh nghiệp cần cho thấy việc thực hiện thành công mục tiêu kinh doanh cũng đồng thời góp phần tạo ra những tác động tích cực mà doanh nghiệp cam kết.

“Điều rất quan trọng không chỉ là khả năng tạo ra những kết quả đó, mà còn là khả năng đo lường những kết quả đó”, ông Robert Kraybill nhấn mạnh.

Quan điểm này cũng được Đại sứ Jim Nickel đề cập khi nói về những kết quả mà Canada kỳ vọng từ hoạt động đầu tư tạo tác động tại Việt Nam. Theo ông, bên cạnh việc giúp doanh nghiệp cải thiện năng suất, tham gia chuỗi cung ứng và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế, điều quan trọng hơn là những thay đổi mà khoản đầu tư mang lại cho xã hội và môi trường.

“Những kết quả quan trọng mà chúng tôi tìm kiếm ở cấp độ xã hội là liệu có thêm những việc làm chất lượng tốt được tạo ra hay không, có nhiều phụ nữ tham gia vào nền kinh tế hơn hay không, và liệu các cộng đồng dễ bị tổn thương hoặc chưa được phục vụ đầy đủ có thể tham gia tích cực hơn vào nền kinh tế, cải thiện mức độ thịnh vượng hay không”, Đại sứ Canada chia sẻ.

Về môi trường, ông cho biết Canada cũng quan tâm đến những biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường khả năng chống chịu, giảm thiểu và thích ứng với các tác động khí hậu cũng như những thách thức môi trường khác. Đây là những thước đo mà theo ông cần được xem xét để đánh giá liệu đầu tư có thực sự tạo ra tác động hay không.

Những chia sẻ của Đại sứ Jim Nickel và ông Robert Kraybill được đưa ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Canada vừa được nâng cấp lên Đối tác chiến lược. Theo Đại sứ Canada, dấu mốc này tạo nền tảng thúc đẩy quan hệ thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo và hợp tác phát triển giữa hai nước, hướng đến sự thịnh vượng kinh tế của cả hai bên.

Tâm Phạm

Nguồn Mekong Asean: https://mekongasean.vn/canada-muon-ho-tro-doanh-nghiep-viet-mo-khoa-thuong-mai-va-chuoi-cung-ung-61974.html