Cảng biển Quảng Ngãi tăng tốc chuyển đổi số, nâng tầm quản lý và khai thác

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, khu vực cảng biển Quảng Ngãi cũng ghi nhận những bước thay đổi rõ rệt trong công tác quản lý và điều hành. Nếu như trước đây nhiều hoạt động còn phụ thuộc vào hồ sơ giấy và báo cáo thủ công thì hiện nay, việc quản lý tàu, thuyền, điều phối luồng lạch và giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) đang từng bước được vận hành trên nền tảng dữ liệu số.

Theo ông Lê Văn Huê - Trưởng phòng Quản lý kết cấu hạ tầng (Cảng vụ Hàng hải Quảng Ngãi), dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lưu lượng tàu thuyền và hành khách tăng đột biến, đặc biệt trên tuyến Sa Kỳ - Lý Sơn.

Khối lượng hồ sơ phát sinh trong thời gian này rất lớn. Tuy nhiên, nhờ áp dụng hệ thống xử lý điện tử, đơn vị đã tiếp nhận và giải quyết kịp thời các thủ tục, không để xảy ra tình trạng ách tắc. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian chờ đợi, giảm chi phí neo đậu và nâng cao hiệu quả hoạt động logistics.

Cơ sở hạ tầng tại các cảng biển trong tỉnh ngày càng hoàn thiện, đáp ứng hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu. Ảnh: Báo Quảng Ngãi.

So với phương thức quản lý thủ công trước đây, việc triển khai cơ chế một cửa quốc gia đã tạo điều kiện chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng như cảng vụ, hải quan, biên phòng, kiểm dịch... qua đó hình thành quy trình xử lý đồng bộ. Thay vì mỗi đơn vị yêu cầu một bộ hồ sơ riêng, thông tin được cập nhật trên cùng một hệ thống, hạn chế trùng lặp, giảm sai sót và rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết thủ tục.

Đây được xem là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính, đồng thời phù hợp với cam kết thực hiện “Công ước FAL về tạo thuận lợi trong giao thông hàng hải quốc tế”.

Ông Lê Văn Lương - Giám đốc Cảng vụ Hàng hải Quảng Ngãi - cho biết, hiệu quả rõ nét nhất của chuyển đổi số là nâng cao mức độ an toàn và tính chuyên nghiệp trong công tác quản lý, khai thác cảng biển.

Theo ông Lương, hệ thống giám sát hoạt động liên tục 24/7 giúp giảm nguy cơ tai nạn hàng hải, hỗ trợ hiệu quả công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và kịp thời phát hiện các tàu vi phạm vùng biển. Mọi chỉ đạo điều hành, cảnh báo, di chuyển của tàu, thuyền đều được ghi nhận tự động, tạo cơ sở dữ liệu phục vụ theo dõi và báo cáo.

Đối với doanh nghiệp khai thác cảng, đại lý và chủ tàu, lợi ích của chuyển đổi số thể hiện rõ ở khả năng chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các thông tin về luồng lạch, thời tiết, mật độ tàu thuyền được cập nhật kịp thời, giúp xây dựng kế hoạch khai thác an toàn và hiệu quả. Khi thủ tục được rút ngắn, vòng quay tàu cũng nhanh hơn, góp phần giảm chi phí vận hành.

Tuy vậy, quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực hàng hải vẫn đối mặt với không ít thách thức. Các hệ thống công nghệ cao như VTS (hệ thống giám sát và điều phối giao thông hàng hải), AIS (hệ thống nhận dạng tự động thiết bị hàng hải), radar, VHF (dải tần số vô tuyến)... đòi hỏi nguồn vốn lớn để đầu tư, nâng cấp và bảo trì định kỳ.

Ngoài ra, một bộ phận tàu cá và tàu nhỏ chưa được trang bị đầy đủ thiết bị nhận dạng hoặc thiết bị chưa đạt chuẩn, gây khó khăn cho công tác giám sát. Bên cạnh đó, nguy cơ mất an ninh mạng đối với hệ thống điều khiển và dữ liệu hàng hải cũng là vấn đề cần được quan tâm.

Thời gian tới, Cảng vụ Hàng hải Quảng Ngãi sẽ tiếp tục đẩy mạnh tích hợp dữ liệu camera, hải đồ điện tử trên nền tảng quản lý tập trung; nâng cao hiệu quả khai thác các hệ thống hiện có; đồng thời mở rộng kết nối dữ liệu với các cảng lân cận, hướng tới xây dựng hệ sinh thái số liên cảng.

Song song với đó, đơn vị cũng chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ theo hướng số hóa toàn diện.

Từ nền tảng dữ liệu số đang được hoàn thiện, hệ thống cảng biển Quảng Ngãi từng bước hướng tới mô hình quản lý hiện đại, minh bạch và bền vững, góp phần xây dựng hình ảnh cảng biển năng động, chuyên nghiệp trong khu vực.

Bảo Bảo