Cảnh báo đáng lo ngại về tình trạng suy thoái tại Địa Trung Hải

Quang cảnh bãi biển Ageeba ở thành phố Marsa Matrouh, Ai Cập. Ảnh: THX/TTXVN

Theo báo cáo, nhiệt độ lớp nước bề mặt tại Địa Trung Hải đang tăng trung bình 0,05 độ C mỗi năm -một tốc độ được đánh giá là đáng báo động đối với hệ sinh vật biển vốn khó thích nghi với biến đổi nhanh. Cùng với đó, mực nước biển đã dâng khoảng 15 cm kể từ năm 1992, tương đương mức tăng trung bình 4,7 mm/năm, cao hơn mức trung bình toàn cầu do Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) công bố.

Các nhà khoa học cảnh báo xu hướng này có thể gây ra nguy cơ ngập lụt ven biển, đặc biệt trong các đợt bão, đồng thời kéo theo hiện tượng axit hóa đại dương do nồng độ CO₂ gia tăng. Điều này không chỉ làm suy yếu vai trò hấp thụ carbon của biển mà còn có thể khiến đại dương trở thành nguồn phát thải CO₂, góp phần làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu.

Báo cáo cũng ghi nhận ô nhiễm rác thải biển tiếp tục ở mức cao, trong đó nhựa chiếm ưu thế. Tại các bãi biển miền Trung và miền Bắc Israel, nhựa chiếm tới 90% tổng lượng rác. Đáng chú ý, trong số 10 cá thể rùa biển được kiểm tra, có tới 9 con phát hiện chứa rác nhựa trong hệ tiêu hóa, với tổng cộng 106 mảnh rác được thu thập.

Bên cạnh đó, sự nóng lên của nước biển đang tạo điều kiện cho các loài xâm lấn từ Biển Đỏ lan sang Địa Trung Hải, làm thay đổi cấu trúc hệ sinh thái. Một số loài đáng chú ý gồm cá sư tử độc (Pterois miles) và nhím biển gai dài (Diadema setosum), vốn không chỉ gây hại cho hệ sinh thái mà còn tiềm ẩn nguy cơ đối với con người.

Trong khi đó, các loài bản địa đang có dấu hiệu biến mất. Hai loài cá từng phổ biến là cá đối đỏ và cá tráp sọc đã không còn xuất hiện trong các mẫu khảo sát từ năm 2023. Ngoài ra, các “rừng tảo” tự nhiên - môi trường sống quan trọng của nhiều sinh vật nhỏ - đang dần bị thay thế bởi tảo xâm lấn có kích thước nhỏ hơn và kém giá trị sinh thái.

Dù vậy, báo cáo cũng ghi nhận một số tín hiệu tích cực mang tính cục bộ, như chất lượng nước được cải thiện tại khu vực vịnh Haifa và sự phục hồi của một số loài sinh vật biển. Tỷ lệ túi nhựa trong tổng rác thải cũng có xu hướng giảm, được cho là nhờ các chính sách môi trường trước đây.

Các chuyên gia nhấn mạnh, trong bối cảnh biến đổi khí hậu gia tăng và áp lực từ hoạt động con người ngày càng lớn, việc duy trì giám sát khoa học liên tục là yếu tố then chốt để bảo vệ môi trường biển và hỗ trợ hoạch định chính sách trong dài hạn.