Cảnh báo lan truyền thông tin sai lệch về SGK Lịch sử

Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều bài viết, bình luận mang tính suy diễn, cắt ghép và xuyên tạc nội dung lịch sử trong bộ sách giáo khoa (SGK) Kết nối tri thức với cuộc sống.

Đáng chú ý là các thông tin cho rằng SGK Lịch sử – Địa lí lớp 5 “chỉ ca ngợi Nguyễn Ánh (Gia Long), bỏ qua Quang Trung – phong trào Tây Sơn”, từ đó phủ nhận giá trị khoa học và định hướng giáo dục của bộ sách.

Những nhận định này không chỉ sai lệch về mặt nội dung mà còn gây hoang mang dư luận, tác động tiêu cực tới niềm tin xã hội đối với công tác biên soạn, thẩm định SGK.

Trước làn sóng thông tin trái chiều, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức rà soát toàn diện nội dung liên quan.

Kết quả khẳng định: các tri thức về Quang Trung và phong trào Tây Sơn được bố trí đầy đủ, có hệ thống trong chương trình giáo dục phổ thông, không hề bị lược bỏ hay xem nhẹ như một số ý kiến trên mạng xã hội suy diễn.

Theo đó, nội dung về Quang Trung – Tây Sơn được dạy học xuyên suốt ở nhiều cấp học, phù hợp với yêu cầu nhận thức và tâm lý lứa tuổi.

Ở bậc trung học cơ sở, học sinh được tiếp cận đầy đủ trong môn Lịch sử và Địa lí lớp 8; ở bậc trung học phổ thông, nội dung này tiếp tục được đào sâu trong chương trình Lịch sử lớp 11.

Việc không bố trí bài học riêng về Quang Trung – Tây Sơn ở lớp 5 không đồng nghĩa với “xóa bỏ lịch sử”, mà xuất phát từ yêu cầu sắp xếp mạch kiến thức theo tiến trình và mục tiêu giáo dục tổng thể.

Đối với nội dung về nhà Nguyễn, Bộ GDĐT cho biết SGK Kết nối tri thức với cuộc sống thể hiện cách tiếp cận khách quan, khoa học, đặt triều đại và các nhân vật lịch sử hiểu theo bối cảnh cụ thể.

Ở lớp 5, bài học “Sự ra đời của nhà Nguyễn” được xây dựng nhằm giúp học sinh bước đầu nhận diện sự chuyển tiếp giữa các triều đại trong lịch sử dân tộc, phù hợp với năng lực tiếp nhận của học sinh tiểu học. Nội dung về Nguyễn Ánh (Gia Long) không mang tính ca ngợi cá nhân, mà là một mắt xích trong tiến trình lịch sử cần được nhận thức một cách toàn diện.

Bộ GDĐT nhấn mạnh, chương trình giáo dục phổ thông 2018 không tiếp cận lịch sử theo hướng thần tượng hóa hay phán xét đạo đức cá nhân.

Thay vào đó, chương trình đặt nhân vật và sự kiện trong bối cảnh lịch sử cụ thể, bảo đảm tính khoa học, khách quan và cân bằng. Đây cũng là nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình biên soạn bộ SGK Kết nối tri thức với cuộc sống.

Từ kết quả rà soát, Bộ GDĐT khẳng định: việc cho rằng bộ SGK này “không dạy hoặc coi nhẹ Quang Trung – phong trào Tây Sơn” là bóp méo thông tin, thậm chí mang dấu hiệu vu khống có chủ đích. Những bài viết, bình luận suy diễn đã cố tình tách rời một bài học cụ thể khỏi tổng thể chương trình giáo dục phổ thông, dẫn đến những kết luận sai lệch, thiếu căn cứ khoa học.

Trước tính chất phức tạp của sự việc, Bộ GDĐT đã có văn bản đề nghị Bộ Công an và các cơ quan chức năng vào cuộc xác minh, làm rõ động cơ, mục đích của việc tạo dựng, phát tán thông tin xuyên tạc nội dung SGK.

Việc xử lý nghiêm các vi phạm (nếu có) được xác định là cần thiết nhằm bảo đảm an ninh chính trị trong lĩnh vực giáo dục – đào tạo, đồng thời bảo vệ uy tín của các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.

Bộ GDĐT cũng khuyến cáo người dân thận trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin trên mạng xã hội, không lan truyền các bài viết, bình luận thiếu căn cứ liên quan đến nội dung SGK.

Việc tiếp cận lịch sử cần dựa trên tri thức khoa học, văn bản chính thống và cách nhìn toàn diện, tránh để những thông tin cảm tính, cực đoan làm méo mó nhận thức của xã hội, đặc biệt là đối với thế hệ học sinh.

Hình ảnh một số tài khoản lan truyền thông tin xuyên tạc nội dung SGK môn Lịch sử - Địa lí lớp 5 (bộ sách “Kết nối tri thức và cuộc sống):

ĐẶNG XÁ