Cảnh báo nguy cơ cháy tàu cá, ngư dân chủ động phòng ngừa từ bờ

Trước thực tế này, ngành chức năng và chính quyền các địa phương ven biển đang tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân chủ động kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị, phòng ngừa cháy nổ, hạn chế thiệt hại về người và tài sản.

Nỗi lo từ những con tàu đã nhiều năm khai thác

Tàu cá số hiệu QT-93016-TS khi đang neo đậu tại cầu cảng truyền thống của thôn Gio Việt (xã Cửa Việt, Quảng Trị) thì bất ngờ bốc cháy. Ảnh: TTXVN phát

Vụ cháy tàu cá QT 93016TS của gia đình ông Nguyễn Văn Xuân, thôn Gio Việt, xã Cửa Việt vẫn là nỗi ám ảnh đối với chủ tàu này. Khoảng 7 giờ 15 phút sau khi tàu vừa cập bờ vào sáng 9/7, sau chuyến khai thác dài ngày tại ngư trường Hoàng Sa, ông Thọ và các thuyền viên bất ngờ nghe tiếng nổ phát ra từ tàu. Khi quay trở lại, ngọn lửa đã nhanh chóng bao trùm phương tiện.

Theo ông Nguyễn Văn Xuân, tàu vừa hoàn thành chuyến biển và đã vào bờ nên không có người trên tàu vào thời điểm xảy ra sự cố. Nguyên nhân vụ cháy bước đầu được ông nhận định có thể liên quan đến chập điện. Phương tiện được trang bị hệ thống điện công suất lớn với 4 bình ắc quy loại 200 Ampe, trong khi lượng dầu dự trữ trên tàu thường từ 500-700 lít.

“May là tàu đã vào bờ. Nếu cháy xảy ra lúc đang ngoài khơi thì việc xử lý sẽ rất khó khăn, nguy hiểm cho cả thuyền viên”, ông Nguyễn Văn Xuân chia sẻ.

Hỏa hoạn đã làm hư hỏng nặng mặt boong, cabin, máy móc và toàn bộ ngư lưới cụ, tổng thiệt hại ước tính hơn 800 triệu đồng. Để đưa tàu trở lại hoạt động, gia đình ông phải cần nguồn kinh phí lớn để sửa chữa, thay thế thiết bị, trong khi khả năng tài chính có hạn.

Từ thiệt hại thực tế, ông Xuân mong muốn các cơ quan chức năng nghiên cứu chính sách hỗ trợ đối với những phương tiện bị cháy, hư hỏng nặng, không còn khả năng phục hồi. Theo ông, nếu có chính sách hỗ trợ giải bản đối với những tàu không thể tiếp tục khai thác, chủ tàu sẽ giảm bớt áp lực tài chính và có điều kiện chuyển đổi sinh kế.

Thực tế tại Cửa Việt cho thấy nguy cơ cháy tàu cá không thể xem nhẹ. Chủ tịch UBND xã Cửa Việt Lê Văn Thông cho biết, địa phương hiện có 555 tàu thuyền các loại tham gia khai thác thủy sản; trong đó 271 tàu có chiều dài từ 6m trở lên. Nhiều phương tiện vỏ gỗ đã hoạt động trong thời gian dài, hệ thống điện được lắp đặt, đấu nối thủ công; trong khi trên tàu thường xuyên có lượng nhiên liệu lớn.

Theo ông Lê Văn Thông, các yếu tố này khiến nguy cơ cháy, nổ có thể gia tăng nếu thiết bị điện xuống cấp, dây dẫn bị hư hỏng hoặc ngư dân bất cẩn khi sử dụng nguồn lửa. Đáng lưu ý, nếu xảy ra cháy trong lúc tàu đang hoạt động trên biển, việc tiếp cận và hỗ trợ từ bên ngoài sẽ gặp nhiều khó khăn.

Phòng cháy phải được đặt lên hàng đầu

Vụ cháy ước tính thiệt hại ban đầu khoảng 800 triệu đồng. Ảnh: TTXVN phát

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị Nguyễn Hữu Vinh cho biết, các vụ cháy tàu cá xảy ra thời gian qua là cảnh báo rõ ràng về những nguy cơ mất an toàn trong hoạt động khai thác thủy sản. Qua quản lý, những yếu tố dễ dẫn đến cháy thường liên quan đến hệ thống điện, nhiên liệu và các nguồn phát nhiệt trên tàu.

Đối với các tàu đã hoạt động nhiều năm, hệ thống dây dẫn, bình ắc quy, mối nối điện, đường ống nhiên liệu có thể bị xuống cấp theo thời gian. Nếu không được kiểm tra, bảo dưỡng và thay thế kịp thời, những bộ phận này có thể trở thành nguồn phát sinh sự cố. Bên cạnh đó, việc sử dụng thiết bị điện không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, để vật liệu dễ cháy gần động cơ, hút thuốc hoặc sử dụng lửa tại khu vực có nhiên liệu cũng là những nguy cơ cần đặc biệt lưu ý.

Ông Nguyễn Hữu Vinh cho biết, việc đăng kiểm tàu cá đã bao gồm kiểm tra các điều kiện an toàn kỹ thuật; trong đó có hệ thống điện, thiết bị cứu hỏa và các trang thiết bị bảo đảm an toàn theo quy chuẩn. Tuy nhiên, kết quả đăng kiểm chỉ phản ánh tình trạng phương tiện tại thời điểm kiểm tra, không thể thay thế trách nhiệm của chủ tàu trong việc duy trì điều kiện an toàn trong suốt quá trình khai thác.

Do đó, chủ tàu và thuyền trưởng cần xem việc kiểm tra an toàn là công việc thường xuyên, nhất là trước và sau mỗi chuyến biển. Các dây dẫn, mối nối điện, bình ắc quy, máy phát điện, hệ thống nhiên liệu, khu vực động cơ cần được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ. Những thiết bị đã hư hỏng, xuống cấp phải được sửa chữa hoặc thay thế, tránh để xảy ra sự cố mới khắc phục.

Cùng với đó, việc trang bị đầy đủ bình chữa cháy và các phương tiện phòng cháy phù hợp; bố trí thiết bị ở vị trí dễ thấy, dễ lấy; hướng dẫn thuyền viên sử dụng thành thạo là yêu cầu quan trọng. Thuyền viên cũng cần được trang bị kỹ năng phát hiện dấu hiệu bất thường, báo động, ngắt nguồn điện, cô lập khu vực cháy và xử lý đám cháy ngay từ khi mới phát sinh.

Đặc biệt, nguy cơ cháy lan càng đáng lo ngại tại các cảng cá, khu neo đậu, nơi nhiều tàu tập trung trong không gian hẹp. Một vụ cháy nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời có thể nhanh chóng lan sang các phương tiện bên cạnh, gây thiệt hại lớn.

Chủ tịch UBND xã Cửa Việt Lê Văn Thông cho biết, địa phương tiếp tục phối hợp với các lực lượng chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn chủ tàu, thuyền trưởng thực hiện các quy định về phòng cháy, chữa cháy; đồng thời vận động ngư dân chủ động kiểm tra phương tiện, nhất là hệ thống điện, nhiên liệu và thiết bị chữa cháy trước khi đưa tàu ra biển.

Về phía ngành nông nghiệp và môi trường, ông Nguyễn Hữu Vinh cho biết, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan tăng cường tuyên truyền, kiểm tra việc duy trì các điều kiện an toàn trên tàu cá.

“Trong điều kiện tàu cá hoạt động dài ngày trên biển, khi xảy ra hỏa hoạn, lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp khó có thể tiếp cận ngay để xử lý. Vì vậy, phòng cháy phải được đặt lên trước hết. Chủ tàu, thuyền trưởng và thuyền viên cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, nhiên liệu, thiết bị chữa cháy, nhất là trước mỗi chuyến biển và trong thời gian tàu neo đậu”, ông Nguyễn Hữu Vinh nhấn mạnh.

Chủ động phòng ngừa từ những nguy cơ nhỏ nhất không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại về tài sản mà còn là biện pháp quan trọng bảo vệ tính mạng ngư dân. Mỗi chủ tàu, thuyền trưởng và thuyền viên cần nâng cao ý thức, không chủ quan với các dấu hiệu bất thường về điện, nhiên liệu và nguồn nhiệt. Qua đó góp phần xây dựng môi trường khai thác thủy sản an toàn, hạn chế cháy nổ và bảo đảm những chuyến biển bình an.