Cảnh báo nguy cơ vi phạm pháp luật trong kinh doanh thương mại điện tử
Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số đang làm thay đổi phương thức mua bán, giao dịch hàng hóa. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh và tài khoản ngân hàng là doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân có thể giới thiệu sản phẩm, tiếp cận khách hàng, nhận đơn, thanh toán và tổ chức giao hàng mà không cần mặt bằng kinh doanh truyền thống. Tuy nhiên, phía sau sự thuận tiện đó cũng tiềm ẩn những nguy cơ vi phạm pháp luật nếu người kinh doanh thiếu hiểu biết, cố tình che giấu thông tin hoặc lợi dụng những kẽ hở trong quản lý để trục lợi.
Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh triệt phá cơ sở sản xuất, buôn bán mỹ phẩm giả.
Gần đây, qua công tác rà soát, nắm tình hình trên không gian mạng và các sàn thương mại điện tử, đặc biệt là shopee, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã phát hiện hai cơ sở kinh doanh tại xã Tân Tiến và xã Hồ Vương có nhiều dấu hiệu bất thường. Cụ thể, tại xã Tân Tiến, cơ sở do vợ chồng Đào Văn Cảnh và Đinh Thị Phương làm chủ; tại xã Hồ Vương, cơ sở do vợ chồng Đào Văn Minh và Nguyễn Thị Thùy Linh làm chủ. Quá trình điều tra cho thấy, các đối tượng đã lợi dụng đặc điểm của hoạt động kinh doanh trực tuyến để tổ chức sản xuất, phân phối hàng giả với phương thức ngày càng tinh vi. Các đối tượng không chỉ đơn thuần đưa hàng hóa lên mạng để bán mà còn tận dụng những đặc điểm của môi trường số như việc đăng ký tài khoản tương đối thuận tiện, khả năng tiếp cận khách hàng lớn và các công cụ quảng cáo, tối ưu gian hàng để đưa sản phẩm đến người tiêu dùng. Nhiều tài khoản, gian hàng được lập với thông tin không chính xác, tạo nên những “gian hàng ảo”, khiến việc xác định người đứng sau hoạt động kinh doanh gặp không ít khó khăn.
Mở rộng điều tra, lực lượng công an đã dựng lên sơ đồ hoạt động, từng bước làm rõ hệ thống sản xuất, phân phối hàng giả nhiều tầng. Từ các tổng kho sỉ trực tuyến, các điểm phân phối đến những cơ sở sản xuất, sang chiết nước hoa giả mang thương hiệu nổi tiếng, các mắt xích được tổ chức tương đối chặt chẽ, tạo thành một chuỗi cung ứng trên cả môi trường thực và môi trường số. Việc đồng loạt đấu tranh, làm rõ các tụ điểm sang chiết, tổng kho, điểm phân phối và những đầu mối liên quan đến nguồn nguyên liệu đã góp phần chặt đứt chuỗi cung ứng hàng giả, ngăn chặn nguy cơ tiếp tục đưa các sản phẩm vi phạm ra thị trường. Hiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đang tiếp tục điều tra, làm rõ và xử lý các đối tượng theo quy định của pháp luật.
Thương mại điện tử đang mở thêm nhiều cơ hội phát triển cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân. Tại Thanh Hóa, các nền tảng số ngày càng được sử dụng để quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp, đặc sản địa phương, hàng thủ công mỹ nghệ và sản phẩm của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Qua đó, góp phần mở rộng thị trường, thúc đẩy sản xuất và nâng cao thu nhập. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng của các giao dịch trực tuyến, nguy cơ vi phạm cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý. Từ đầu năm đến nay, lực lượng công an tỉnh đã phát hiện, xử lý 35 vụ với 62 đối tượng liên quan đến hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử. Một số hành vi vi phạm được ghi nhận có liên quan đến việc không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ doanh thu; không lập, sử dụng hóa đơn, chứng từ theo quy định; sử dụng tài khoản ngân hàng, tài khoản thanh toán của người khác để nhận tiền từ hoạt động kinh doanh; kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; cung cấp thông tin, quảng cáo về sản phẩm không đúng thực tế...
Đáng chú ý, Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đã quy định cụ thể hơn trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử. Theo Điều 21 của luật, người bán trên các nền tảng thương mại điện tử trung gian và mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử phải cung cấp thông tin để xác thực danh tính; công khai các thông tin về tên, địa điểm kinh doanh, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và những thông tin bắt buộc thể hiện trên nhãn hàng hóa theo quy định. Đối với người bán trên nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến, pháp luật còn quy định thêm trách nhiệm sử dụng tài khoản thanh toán của chính mình trên nền tảng; cung cấp đầy đủ giấy tờ chứng minh đáp ứng điều kiện kinh doanh đối với ngành, nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện trước khi bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ. Những quy định này cho thấy yêu cầu về tính minh bạch, xác thực danh tính và khả năng truy xuất trong kinh doanh trực tuyến ngày càng được đặt ra rõ ràng hơn. Người bán không thể xem việc kinh doanh trên mạng là hoạt động riêng biệt, nằm ngoài những quy định chung về kinh doanh, thuế, hóa đơn, nguồn gốc hàng hóa, quảng cáo, bảo vệ người tiêu dùng và sở hữu trí tuệ.
Để phát huy lợi thế của thương mại điện tử, mở rộng thị trường, doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần chủ động kiểm soát hoạt động của chính mình; thực hiện đầy đủ việc đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế, kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế; sử dụng đúng thông tin định danh và tài khoản thanh toán... Đồng thời, kiểm soát nguồn gốc hàng hóa, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh trực tuyến lành mạnh, tạo nền tảng để thương mại điện tử trên địa bàn tỉnh phát triển ổn định, bền vững.