Vay tiền online bị lừa đảo, làm gì để bảo vệ quyền lợi?
Bạn đọc Văn Lâm (Ninh Bình) hỏi: Tôi được giới thiệu vay tiền qua một ứng dụng online và trong quá trình làm thủ tục đã bị đối tượng lừa đảo yêu cầu cung cấp thông tin, chuyển tiền. Sau đó, tôi phát hiện có khoản vay hoặc giao dịch mà mình không thực hiện. Xin hỏi trong trường hợp này, tôi có phải chịu trách nhiệm trả khoản vay hay không, và cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?

Vay tiền online đang ngày càng phổ biến, song cũng kéo theo nhiều thủ đoạn lừa đảo như giả danh nhân viên ngân hàng, công ty tài chính, yêu cầu người vay chuyển tiền để “xác minh khoản vay”, “đóng phí giải ngân” hoặc cung cấp mã OTP. Khi phát hiện mình bị lừa, nhiều người đặt câu hỏi liệu có phải tiếp tục chịu trách nhiệm với khoản vay hay không.
Theo nguyên tắc chung, việc một người bị lừa đảo không đồng nghĩa với việc mọi nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng vay đương nhiên được hủy bỏ. Người vay cần xác định rõ khoản vay có thực sự được xác lập với ngân hàng, công ty tài chính hoặc đơn vị cho vay hay không, tiền vay đã được giải ngân cho ai và giao dịch phát sinh trong hoàn cảnh nào.
Nếu người vay thực sự ký kết hợp đồng tín dụng và khoản tiền đã được giải ngân vào tài khoản của mình, việc bị một đối tượng khác lừa chuyển tiền không tự động làm chấm dứt nghĩa vụ trả nợ. Khi đó, người vay nên chủ động thông báo ngay cho bên cho vay, trình bày diễn biến vụ việc và cung cấp các tài liệu liên quan để được xem xét, xử lý theo quy định.
Trường hợp người vay không thực sự đăng ký hoặc ký kết khoản vay, nhưng sau đó phát sinh một khoản vay trái ý muốn do thông tin cá nhân bị đánh cắp hoặc bị kẻ gian sử dụng, cần nhanh chóng thông báo cho tổ chức tín dụng hoặc công ty tài chính liên quan để yêu cầu kiểm tra, đồng thời trình báo cơ quan công an.
Đặc biệt, khi nghi ngờ bị lừa đảo, người dân không nên tiếp tục chuyển thêm tiền với lý do “đóng phí để hủy khoản vay”, “phí xác minh” hay “phí hoàn tiền”. Đây có thể là thủ đoạn nhằm tiếp tục chiếm đoạt tài sản.
Người bị hại nên lưu giữ toàn bộ bằng chứng như tin nhắn, số điện thoại, tài khoản nhận tiền, đường link, hình ảnh giao dịch, hợp đồng và lịch sử chuyển khoản. Những tài liệu này có thể cần thiết khi làm việc với ngân hàng, đơn vị cho vay hoặc cơ quan chức năng.
Trách nhiệm trả nợ trong từng trường hợp phụ thuộc vào bản chất giao dịch, hợp đồng và chứng cứ cụ thể. Vì vậy, khi phát hiện khoản vay hoặc giao dịch bất thường, người vay nên liên hệ ngay với tổ chức cho vay để xác minh, đồng thời trình báo cơ quan công an nếu có dấu hiệu lừa đảo.

