Cảnh báo sớm, kiểm soát thực phẩm từ gốc

Cảnh báo từ những mẫu không bảo đảm

Theo Trưởng phòng Chất lượng và Phát triển thị trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Nguyễn Thị Thu Hằng, trong tuần qua, Sở đã lấy 136 mẫu để giám sát chất lượng, an toàn thực phẩm sản phẩm nông, lâm, thủy sản trên địa bàn thành phố. Lũy kế từ đầu năm đến nay, Sở đã lấy 704 mẫu thực phẩm nông, lâm, thủy sản đã được lấy để giám sát. Trong số này, 247 mẫu đã có kết quả phân tích, gồm 238 mẫu đạt yêu cầu và 9 mẫu không đạt. Đáng chú ý, 8 mẫu thủy sản nuôi phát hiện tồn dư Malachite Green tại xã Dân Hòa và Vân Đình; 1 mẫu sản phẩm chế biến từ thịt phát hiện tồn dư Acid Sorbic tại phường Ngọc Hà. Còn 457 mẫu đang chờ kết quả phân tích.

Tại các chợ đầu mối, nơi tập trung lượng lớn thực phẩm từ nhiều địa phương đưa về tiêu thụ, việc lấy mẫu được tăng cường. Ảnh: PV

Việc phát hiện các mẫu không bảo đảm an toàn thực phẩm không dừng ở khâu cảnh báo. Các ngành chức năng đã yêu cầu truy xuất nguồn gốc, xác định cơ sở, địa bàn liên quan để có biện pháp xử lý theo quy định. Đây là bước quan trọng nhằm ngăn thực phẩm không bảo đảm tiếp tục lưu thông trên thị trường.

Tại các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thủy sản thuộc thẩm quyền quản lý của cấp thành phố, trong tuần Sở đã lấy 70 mẫu tại 15 doanh nghiệp. Lũy kế, 252 mẫu đã được lấy tại 52 doanh nghiệp; trong đó 22 mẫu có kết quả phân tích đạt yêu cầu, 230 mẫu đang chờ kết quả.

Hà Nội tăng cường lấy mẫu giám sát chất lượng nông lâm thủy sản trên thị trường. Ảnh: PV

Công tác giám sát cũng được triển khai đối với nhóm sản phẩm OCOP. Trong tuần qua, 4 mẫu thực phẩm nông, lâm, thủy sản được chứng nhận OCOP được lấy tại 2 cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn xã Nam Phù. Lũy kế, ngành đã lấy 66 mẫu tại 11 cơ sở thuộc 5 xã; 10 mẫu có kết quả đạt yêu cầu, 56 mẫu đang chờ phân tích.

Tại các chợ đầu mối, nơi tập trung lượng lớn thực phẩm từ nhiều địa phương đưa về tiêu thụ, việc lấy mẫu được tăng cường. Riêng trong tuần, ngành đã lấy 42 mẫu thực phẩm nông, lâm, thủy sản tại chợ Long Biên. Lũy kế, 162 mẫu đã được lấy tại các chợ đầu mối và chợ có tính chất đầu mối trên địa bàn thành phố. Đến nay, 26 mẫu có kết quả đạt yêu cầu, 136 mẫu đang chờ phân tích.

Một trong những trọng tâm được ngành chú trọng là giám sát ngay tại vùng sản xuất. Trong tuần, 20 mẫu thực phẩm nông, lâm, thủy sản được lấy tại các vùng sản xuất chủ lực trên địa bàn xã Hát Môn. Lũy kế, 224 mẫu đã được giám sát tại các vùng sản xuất chủ lực thuộc 16 xã, phường. Đến nay, 189 mẫu trong số này đã có kết quả phân tích, gồm 180 mẫu đạt và 9 mẫu không đạt; 35 mẫu đang chờ kết quả. Trước những nguy cơ được phát hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành 3 thông báo cảnh báo nguy cơ mất an toàn thực phẩm đối với 3 xã, phường. Hai xã Dân Hòa và Vân Đình đã thực hiện kiểm tra, truy xuất nguồn gốc sản phẩm thủy sản không bảo đảm an toàn theo quy định.

Không chỉ kiểm soát nguồn thực phẩm phục vụ thị trường trong nước, Hà Nội còn phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật truy xuất nguồn gốc tại một doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc, có nguồn gốc từ tỉnh Lâm Đồng, sau khi phát hiện tồn dư Cadimi vượt ngưỡng.

Những kết quả trên cho thấy phạm vi giám sát an toàn thực phẩm đang được mở rộng theo chuỗi, từ vùng sản xuất, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp, chợ đầu mối đến sản phẩm xuất khẩu. Tuy nhiên, số mẫu không đạt được phát hiện cũng cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn hiện hữu và cần được kiểm soát thường xuyên.

Từ cảnh báo đến truy xuất tận gốc

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, công tác lấy mẫu, giám sát chất lượng, an toàn thực phẩm hiện vẫn gặp nhiều khó khăn. Nhận thức về an toàn thực phẩm của một bộ phận người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng chưa đầy đủ. Trong khi đó, đầu tư vào sản xuất nông nghiệp còn hạn chế; số doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu sản phẩm nông, lâm, thủy sản chưa nhiều. Hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm phần lớn vẫn có quy mô nhỏ lẻ, số cơ sở ngừng hoạt động và mới thành lập biến động thường xuyên…

Công tác giám sát chất lượng và cảnh báo nguy cơ mất an toàn thực phẩm được duy trì thường xuyên, nhằm phát hiện sớm nguy cơ. Ảnh: PV

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng thực phẩm tăng cao vào cuối năm, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tiếp tục thực hiện chức năng quản lý nhà nước về chất lượng, an toàn thực phẩm; tổ chức thẩm định, cấp Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh theo quy định. Cùng với đó, công tác giám sát chất lượng và cảnh báo nguy cơ mất an toàn thực phẩm được duy trì thường xuyên, nhằm phát hiện sớm nguy cơ, truy xuất nguồn gốc và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm...

Bên cạnh đó, Sở tiếp nhận, hậu kiểm hồ sơ tự công bố sản phẩm và công khai trên hệ thống dữ liệu điện tử. Việc này góp phần tăng tính minh bạch, hỗ trợ cơ quan quản lý theo dõi sản phẩm lưu thông trên thị trường, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ sở sản xuất, kinh doanh. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, thời gian tới, Sở tiếp tục tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý kịp thời, nghiêm túc các vi phạm về chất lượng, an toàn thực phẩm. Việc lấy mẫu giám sát chất lượng, cảnh báo nguy cơ an toàn thực phẩm đối với sản phẩm nông, lâm, thủy sản sẽ được triển khai trên diện rộng. Khi phát hiện vi phạm, ngành chức năng sẽ truy xuất nguồn gốc, xác định nguyên nhân và yêu cầu khắc phục triệt để.

Hà Nội sẽ thực hiện tốt các quy hoạch phát triển nông nghiệp, quy hoạch giết mổ; mở rộng tổ chức sản xuất tập trung gắn với ứng dụng công nghệ cao. Ảnh: PV

Về lâu dài, Hà Nội sẽ thực hiện tốt các quy hoạch phát triển nông nghiệp, quy hoạch giết mổ; mở rộng tổ chức sản xuất tập trung gắn với ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ. Thành phố cũng hỗ trợ các cơ sở áp dụng những chương trình quản lý chất lượng tiên tiến theo GAP, GMP, HACCP, ISO 22000...

Từ thực tế giám sát cho thấy, kiểm soát an toàn thực phẩm hiệu quả không thể chỉ dựa vào việc tăng cường kiểm tra ở khâu lưu thông. Do đó, chuyển từ “kiểm tra để phát hiện” sang “giám sát để phòng ngừa” đang trở thành yêu cầu quan trọng trong quản lý an toàn thực phẩm. Cùng với dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và hệ thống cảnh báo, việc tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, kiểm soát đầu vào, áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng và xây dựng chuỗi cung ứng an toàn sẽ tạo nền tảng bền vững hơn.

Việc bảo đảm an toàn thực phẩm cũng không phải trách nhiệm riêng của cơ quan quản lý. Doanh nghiệp phải kiểm soát chất lượng trong quá trình sản xuất; người sản xuất phải tuân thủ quy định về vật tư, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi và quy trình sản xuất; người kinh doanh phải bảo đảm điều kiện bảo quản, lưu thông; còn người tiêu dùng cần chủ động lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng.