Cảnh báo trào lưu thi ăn tốc độ và mukbang 'ngược đãi dạ dày' gây nguy hiểm

Những video mukbang, thi ăn tốc độ hoặc ăn một lượng thực phẩm quá nhiều từ lâu luôn thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Khi ăn uống trở thành cuộc đua để câu lượt xem, nhận tiền thưởng hoặc gây ấn tượng với khán giả, người tham gia có thể đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe. Đáng lo ngại hơn, những nội dung này có thể khiến người xem, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên, bắt chước các hành vi ăn uống cực đoan.

Ăn quá nhanh, quá nhiều tiềm ẩn rủi ro

Mukbang là hình thức nội dung trong đó người sáng tạo quay hoặc phát trực tiếp cảnh ăn uống, thường kết hợp trò chuyện và tương tác với khán giả. Bản thân mukbang không đồng nghĩa với hành vi nguy hiểm. Rủi ro chủ yếu xuất hiện khi người tham gia cố tình ăn một lượng lớn thức ăn trong thời gian ngắn hoặc liên tục vượt qua cảm giác no để phục vụ nội dung.

Khi ăn quá nhanh, cơ thể không có đủ thời gian để hình thành cảm giác no. Người tham gia có thể tiếp tục ăn dù đã no, dẫn đến đầy bụng, khó chịu, buồn nôn hoặc nôn. Ăn nhanh cũng có thể làm tăng nguy cơ nghẹn và sặc, nhất là khi vừa ăn vừa nói chuyện hoặc phải hoàn thành thử thách trong một khoảng thời gian nhất định.

Nếu thường xuyên tiêu thụ lượng thức ăn vượt xa nhu cầu năng lượng, đặc biệt là các món nhiều chất béo, đường hoặc muối, chế độ ăn này có thể góp phần làm tăng cân và bất lợi cho sức khỏe chuyển hóa.

Những hệ lụy của mukbang đối với sức khỏe

Ăn theo mukbang có thể gây nhiều tác hại cho sức khỏe nếu không kiểm soát.

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết mukbang là một trào lưu ăn uống trực tuyến phổ biến. Tuy nhiên, nếu ăn theo trào lưu một cách thiếu kiểm soát, đặc biệt là thường xuyên tiêu thụ lượng lớn thực phẩm, có thể gây nhiều hệ lụy cho sức khỏe.

Theo chuyên gia, thực phẩm xuất hiện trong nhiều video mukbang thường có lượng calo cao, nhiều chất béo, đường hoặc muối. Nếu tiêu thụ thường xuyên với số lượng lớn, tổng năng lượng nạp vào có thể vượt nhu cầu, làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và các vấn đề chuyển hóa. Chế độ ăn nhiều thực phẩm chiên rán, dầu mỡ, đường hoặc muối cũng có thể làm tăng các yếu tố nguy cơ tim mạch.

Ăn quá nhanh, quá nhiều có thể gây đầy hơi, khó chịu, buồn nôn, trào ngược và các vấn đề tiêu hóa ở một số người. Trong khi đó, khẩu phần thiếu cân bằng, ít rau và chất xơ có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa.

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm cũng lưu ý, việc liên tục cố ăn vượt cảm giác no để hoàn thành thử thách có thể dẫn đến hành vi ăn uống mất kiểm soát và làm tăng nguy cơ rối loạn ăn uống ở một số người. Dù ăn rất nhiều, nếu khẩu phần chủ yếu là thực phẩm giàu năng lượng nhưng nghèo vitamin, khoáng chất và chất xơ, cơ thể vẫn có thể thiếu hụt một số chất dinh dưỡng.

Ngoài sức khỏe thể chất, người làm mukbang có thể chịu áp lực tâm lý khi phải duy trì nội dung, lượt xem và đáp ứng kỳ vọng của khán giả. Người xem thường xuyên tiếp xúc với những khẩu phần ăn khổng lồ cũng có thể hình thành nhận thức lệch lạc về kích thước khẩu phần và hành vi ăn uống.

Khi ăn uống trở thành cuộc đua

Đáng lo ngại hơn là những nội dung biến việc ăn thành một cuộc thi: ai ăn nhanh hơn, ai ăn nhiều hơn hoặc ai có thể hoàn thành khẩu phần khổng lồ trong thời gian ngắn.

Phần thưởng, lượt xem và bình luận có thể tạo áp lực khiến người tham gia cố vượt qua giới hạn bình thường của cơ thể. Một số người còn phải ăn liên tục trong các buổi livestream bán hàng, khiến việc ăn uống trở thành một phần của công việc thay vì đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng.

Trong khi đó, người xem thường chỉ nhìn thấy phần nội dung được ghi hình hoặc phát trực tiếp, không biết người thực hiện đã ăn gì trước đó, tổng lượng thức ăn thực tế là bao nhiêu hoặc tình trạng sức khỏe sau khi kết thúc buổi quay.

Vì vậy, không nên coi khả năng ăn một lượng thức ăn rất lớn trên màn hình là biểu hiện của sức khỏe hay "sức ăn" đáng ngưỡng mộ.

Một số trường hợp đáng tiếc từ trào lưu mukbang

Những hệ lụy của việc biến ăn uống thành thử thách không chỉ nằm trên lý thuyết. Ganfan Yingying, tên thật Chen Ziyi, một nhà sáng tạo nội dung ẩm thực Trung Quốc 24 tuổi với hơn 1,2 triệu người theo dõi, qua đời ngày 17/8/2026. Thời gian trước đó, cô đăng video cho biết vừa phải nhập viện vì hạ kali máu, có thời điểm nồng độ kali trong máu xuống 2,3 mmol/L. Cô từng chia sẻ về áp lực phải ăn lượng lớn thực phẩm phục vụ công việc livestream, trong đó có lần ăn 60 - 70 quả trứng bắc thảo. Yingying cũng từng cho biết mình thường tự gây nôn sau khi ăn nhiều.

Trước đó, năm 2024, Pan Xiaoting, nữ streamer Trung Quốc 24 tuổi, qua đời ngày 14/7 trong một buổi livestream mukbang. Cô thường thực hiện các thử thách ăn uống với lượng thức ăn rất lớn và từng phải nhập viện vì vấn đề tiêu hóa. Một số báo chí dẫn thông tin khám nghiệm cho biết dạ dày cô chứa nhiều thức ăn chưa tiêu hóa và vùng bụng bị biến dạng nghiêm trọng.

Những ví dụ đáng buồn nói trên là những lời cảnh báo về việc biến ăn uống thành thử thách và liên tục đẩy cơ thể vượt qua giới hạn.

Không phải cứ ăn được nhiều là khỏe

Khả năng ăn một lượng lớn thức ăn trong thời gian ngắn không phải là thước đo sức khỏe. Cơ thể có những tín hiệu đói và no giúp điều chỉnh lượng thức ăn nạp vào. Việc liên tục bỏ qua cảm giác no để hoàn thành thử thách có thể khiến lượng thức ăn tiêu thụ vượt xa nhu cầu.

Đặc biệt, những thử thách sử dụng thực phẩm nhiều chất béo, đường hoặc muối có thể khiến chế độ ăn mất cân đối nếu diễn ra thường xuyên. Việc ăn quá mức rồi cố gây nôn cũng đáng lo ngại vì có thể gây mất nước và rối loạn điện giải. Hạ kali máu nghiêm trọng có thể gây yếu cơ và rối loạn nhịp tim, thậm chí đe dọa tính mạng.

Điều đáng lưu ý là người xem không thể đánh giá sức khỏe của một người chỉ qua việc họ có thể ăn bao nhiêu trên màn hình. Khả năng chịu đựng một thử thách ăn uống không đồng nghĩa với cơ thể đang khỏe mạnh.

Đừng biến video câu view thành thử thách cho bản thân

Người dùng mạng xã hội không nên bắt chước các cuộc thi ăn nhanh, ăn siêu nhiều hoặc những hành vi bất thường liên quan đến thực phẩm chỉ vì chúng đang thu hút hàng triệu lượt xem.

Người sáng tạo nội dung cũng cần cân nhắc trách nhiệm khi xây dựng các thử thách ăn uống. Những video khuyến khích người tham gia liên tục vượt giới hạn để đổi lấy lượt xem có thể tạo ra nhận thức sai lệch rằng ăn càng nhiều, càng nhanh thì càng hấp dẫn.

Mukbang ở mức độ bình thường có thể chỉ là một hình thức giải trí. Nhưng khi việc ăn uống trở thành cuộc đua về tốc độ và số lượng, ranh giới giữa giải trí và hành vi gây hại cho sức khỏe trở nên rất mong manh. Không nên đánh đổi sức khỏe để đổi lấy lượt xem, tiền thưởng hay sự nổi tiếng trên mạng xã hội.