Cảnh giác bẫy lừa đảo mạo danh liên kết định danh điện tử tài khoản chứng khoán

Mạo danh công ty chứng khoán, đánh vào tâm lý sợ bị khóa tài khoản

Theo thông tin từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, việc liên kết tài khoản giao dịch chứng khoán với tài khoản định danh điện tử là yêu cầu nhằm tăng cường tính an toàn, minh bạch cho thị trường, đồng thời hạn chế tình trạng sử dụng tài khoản không chính chủ.

Cụ thể, theo khoản 9 Điều 40 Nghị định số 69/2024, được bổ sung bởi Điều 19 Nghị định số 320/2026 ban hành ngày 13/8/2026, các tài khoản giao dịch điện tử trên nền tảng chứng khoán phải được liên kết với tài khoản định danh điện tử. Đối với tài khoản mở trước thời điểm nghị định có hiệu lực, thời hạn hoàn thành là trước ngày 31/12/2026.

Tuy nhiên, chính yêu cầu này đang bị các đối tượng xấu lợi dụng để dựng lên những kịch bản lừa đảo ngày càng tinh vi. Đánh vào tâm lý lo ngại tài khoản bị gián đoạn giao dịch, kẻ gian thường giả danh nhân viên công ty chứng khoán, chuyên viên chăm sóc khách hàng hoặc cán bộ cơ quan quản lý để liên hệ với nhà đầu tư.

Để tăng khả năng đánh lừa, các đối tượng còn sao chép hình ảnh, tên gọi, logo và giao diện website của các công ty chứng khoán.

Các đối tượng liên tục đưa ra những thông báo như tài khoản chưa hoàn tất xác thực, hồ sơ định danh gặp lỗi hoặc sắp bị khóa nếu không cập nhật ngay. Thậm chí, chúng còn tạo áp lực bằng cách đe dọa hạn chế quyền giao dịch, khiến người nhận mất bình tĩnh và dễ làm theo hướng dẫn.

Sau khi tạo được lòng tin, kẻ gian yêu cầu nạn nhân truy cập đường dẫn lạ, quét mã QR hoặc cung cấp hàng loạt thông tin nhạy cảm như ảnh chụp giấy tờ tùy thân, mật khẩu, mã OTP. Một số trường hợp còn bị yêu cầu xác thực khuôn mặt trên ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc cài đặt phần mềm mang danh nghĩa hỗ trợ kỹ thuật.

Đáng lo ngại hơn, những phần mềm này có thể cho phép đối tượng lừa đảo theo dõi, kiểm soát thiết bị từ xa, từ đó đánh cắp thông tin đăng nhập và thực hiện các thao tác trái phép.

Để tăng khả năng đánh lừa, các đối tượng còn sao chép hình ảnh, tên gọi, logo và giao diện website của các công ty chứng khoán, khiến trang giả mạo trông gần như không có sự khác biệt so với hệ thống chính thức. Khi kết hợp với những dữ liệu cá nhân bị lộ lọt từ trước, chúng có thể đưa ra nhiều thông tin chính xác về người dùng, tạo cảm giác đáng tin cậy.

Một khi chiếm được quyền truy cập tài khoản hoặc thiết bị, kẻ gian có thể nhanh chóng thay đổi thông tin liên hệ, thực hiện giao dịch trái phép và chuyển tài sản ra khỏi tài khoản. Vì vậy, chỉ một phút thiếu cảnh giác cũng có thể khiến nhà đầu tư phải đối mặt với thiệt hại tài chính nghiêm trọng.

5 nguyên tắc giúp nhà đầu tư bảo vệ tài khoản và tài sản

Trước nguy cơ lừa đảo ngày càng phức tạp, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khuyến nghị nhà đầu tư chủ động bảo vệ thông tin cá nhân và chỉ thực hiện việc liên kết định danh điện tử thông qua ứng dụng, website chính thức của công ty chứng khoán đang sử dụng.

Để tránh trở thành nạn nhân của các chiêu trò giả mạo, mỗi nhà đầu tư cần ghi nhớ những nguyên tắc bảo mật quan trọng sau:

Thứ nhất, chỉ xác thực qua kênh chính thức. Khi cần thực hiện liên kết định danh điện tử, hãy truy cập trực tiếp ứng dụng hoặc website chính thức của công ty chứng khoán. Nếu nhận được cuộc gọi, tin nhắn yêu cầu cập nhật thông tin, cần chủ động liên hệ tổng đài được công bố công khai để kiểm tra trước khi thực hiện.

Thứ hai, tuyệt đối không chia sẻ thông tin bảo mật. Mật khẩu, mã PIN, mã OTP và mã khôi phục tài khoản là những thông tin cá nhân không được cung cấp cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn hay mạng xã hội. Nhà đầu tư cũng không nên gửi ảnh giấy tờ tùy thân hoặc dữ liệu sinh trắc học qua các kênh chưa được xác minh.

Để tránh trở thành nạn nhân của các chiêu trò giả mạo, mỗi nhà đầu tư cần ghi nhớ những nguyên tắc bảo mật quan trọng.

Thứ ba, không tùy tiện truy cập đường dẫn hoặc cài đặt ứng dụng lạ. Những đường link, mã QR được gửi từ số điện thoại hoặc tài khoản không rõ nguồn gốc có thể dẫn đến website giả mạo, ứng dụng độc hại. Người dùng chỉ nên tải ứng dụng từ các kho ứng dụng chính thức và kiểm tra kỹ thông tin nhà phát hành.

Thứ tư, không trao quyền điều khiển thiết bị cho người lạ. Nhà đầu tư cần cảnh giác với các yêu cầu cài đặt phần mềm hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ màn hình hoặc cấp quyền điều khiển điện thoại từ xa. Đây có thể là cách thức để kẻ gian chiếm quyền kiểm soát thiết bị và thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Thứ năm, phản ứng ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Nếu lỡ truy cập đường dẫn đáng ngờ, cung cấp thông tin bảo mật hoặc nhận thấy tài khoản có dấu hiệu bị xâm nhập, người dùng cần lập tức liên hệ công ty chứng khoán để yêu cầu khóa tài khoản khẩn cấp. Đồng thời, thông báo cho ngân hàng liên kết để được hỗ trợ kiểm soát, ngăn chặn các giao dịch chuyển tiền trái phép.

Bình tĩnh xử lý sự cố, tránh sập bẫy lừa đảo lần hai

Trong trường hợp nghi ngờ thiết bị hoặc tài khoản đã bị xâm nhập, nhà đầu tư nên sử dụng một thiết bị an toàn khác để thay đổi mật khẩu, đăng xuất và thu hồi các phiên đăng nhập không nhận diện được. Việc kiểm tra lại thông tin liên hệ, lịch sử giao dịch và các thiết lập bảo mật cũng rất cần thiết để hạn chế nguy cơ tiếp tục bị chiếm đoạt tài sản.

Bên cạnh đó, cần lưu giữ đầy đủ bằng chứng liên quan như tin nhắn, số điện thoại, đường dẫn website, thông tin tài khoản nhận tiền và lịch sử giao dịch để cung cấp cho cơ quan công an khi trình báo.

Đặc biệt, một chiếc bẫy khác mà người bị hại cần cảnh giác là các dịch vụ tự xưng có khả năng thu hồi tiền bị lừa đảo. Sau khi mất tiền, nhiều người thường nóng lòng tìm cách lấy lại tài sản và dễ tiếp tục tin vào những lời hứa hẹn như hoàn tiền nhanh, truy vết dòng tiền hoặc lấy lại tài khoản. Thực tế, đây có thể là chiêu trò lừa đảo lần hai, khiến nạn nhân tiếp tục mất tiền.

Việc liên kết tài khoản chứng khoán với định danh điện tử là yêu cầu hướng đến sự an toàn và minh bạch của thị trường. Tuy nhiên, để quy trình này thực sự phát huy hiệu quả, mỗi nhà đầu tư cần chủ động trang bị kiến thức bảo mật, kiểm chứng thông tin trước khi thao tác và tuyệt đối không để những lời thúc giục, đe dọa từ người lạ chi phối quyết định. Trong môi trường giao dịch trực tuyến, sự bình tĩnh và thận trọng chính là lớp bảo vệ quan trọng đối với tài sản của mỗi người.