Cảnh giác thủ đoạn giả danh công ty chứng khoán để lừa đảo nhà đầu tư

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khuyến nghị nhà đầu tư chủ động thực hiện yêu cầu xác thực định danh điện tử, song cần tuyệt đối thận trọng trong quá trình thao tác. (Ảnh: DƯƠNG NGỌC)

Theo đó, nhà đầu tư cần thận trọng trước các cuộc gọi, tin nhắn, đường dẫn và ứng dụng không rõ nguồn gốc lợi dụng quy định xác thực định danh điện tử để chiếm đoạt thông tin, tài sản.

Theo quy định tại khoản 9 Điều 40 Nghị định số 69/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 của Chính phủ về định danh và xác thực điện tử, được bổ sung theo Điều 19 Nghị định số 320/2026/NĐ-CP ngày 13/8/2026, tài khoản giao dịch điện tử trên các nền tảng số phục vụ hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán thuộc nhóm tài khoản phải liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử. Đối với các tài khoản chứng khoán được tạo lập trước thời điểm nghị định mới có hiệu lực, việc liên kết, xác thực phải hoàn thành chậm nhất trước ngày 31/12/2026.

Quy định này nhằm tăng cường xác thực chủ thể giao dịch, hạn chế tình trạng sử dụng tài khoản không chính chủ, góp phần bảo đảm an toàn cho thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, các đối tượng lừa đảo có thể lợi dụng yêu cầu mới để tạo dựng thông tin giả, gây tâm lý lo lắng và thúc giục nhà đầu tư thực hiện những thao tác thiếu an toàn.

Theo đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, thủ đoạn phổ biến là giả danh nhân viên công ty chứng khoán, bộ phận chăm sóc khách hàng hoặc cán bộ cơ quan quản lý, thông báo tài khoản chưa hoàn thành xác thực, có nguy cơ bị khóa hoặc hạn chế giao dịch nếu không thực hiện ngay. Từ đó, các đối tượng yêu cầu nhà đầu tư truy cập đường dẫn, quét mã QR, cung cấp thông tin cá nhân, hình ảnh giấy tờ tùy thân, mật khẩu, mã OTP hoặc xác thực khuôn mặt trên website, ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Một số trường hợp còn hướng dẫn cài đặt ứng dụng giả mạo, phần mềm hỗ trợ kỹ thuật, yêu cầu chia sẻ màn hình hoặc cấp quyền điều khiển thiết bị. Đáng chú ý, các đối tượng có thể sử dụng tên gọi, hình ảnh, biểu tượng, tài liệu và giao diện gần giống công ty chứng khoán, cơ quan quản lý; thậm chí nắm trước một số thông tin cá nhân, giao dịch của khách hàng để tạo lòng tin.

Khi chiếm được thông tin đăng nhập, mã xác thực hoặc quyền kiểm soát thiết bị, chúng có thể truy cập trái phép tài khoản, thực hiện giao dịch, thay đổi thông tin liên hệ và chiếm đoạt tài sản của nhà đầu tư.

Trước tình hình trên, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khuyến nghị nhà đầu tư chủ động thực hiện yêu cầu xác thực định danh điện tử, song cần tuyệt đối thận trọng trong quá trình thao tác. Việc liên kết, xác thực chỉ nên thực hiện thông qua ứng dụng, website và các kênh giao dịch chính thức của công ty chứng khoán. Khi nhận được thông báo bất thường, nhà đầu tư cần chủ động liên hệ số điện thoại công bố trên website chính thức để kiểm tra, không sử dụng số điện thoại hoặc đường dẫn do người lạ cung cấp.

Nhà đầu tư không cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP, mã khôi phục hoặc thông tin bảo mật tài khoản qua điện thoại, tin nhắn, mạng xã hội; không gửi giấy tờ tùy thân, dữ liệu sinh trắc học cho các địa chỉ, ứng dụng chưa được xác minh. Đồng thời, không tùy tiện quét mã QR, cài đặt phần mềm không rõ nguồn gốc, chia sẻ màn hình hoặc trao quyền điều khiển thiết bị cho người tự xưng là nhân viên hỗ trợ.

Bên cạnh đó, cần thường xuyên kiểm tra thông báo đăng nhập, biến động số dư và lịch sử giao dịch để kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường.

Trong trường hợp nghi ngờ bị lừa đảo, nhà đầu tư cần nhanh chóng liên hệ công ty chứng khoán nơi mở tài khoản để kiểm tra và áp dụng biện pháp bảo vệ; đồng thời thông báo cho ngân hàng hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán liên quan nếu có nguy cơ thất thoát tiền. Người bị hại cần lưu giữ các bằng chứng như tin nhắn, số điện thoại, đường dẫn, tài khoản nhận tiền và thông báo cho cơ quan công an để được tiếp nhận, xử lý theo quy định. Đặc biệt, không tiếp tục chuyển tiền cho các đối tượng tự nhận có khả năng thu hồi tiền bị lừa đảo.

Việc xác thực định danh điện tử là yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao an toàn cho hoạt động giao dịch chứng khoán. Tuy nhiên, hiệu quả bảo vệ tài khoản còn phụ thuộc vào ý thức cảnh giác và trách nhiệm bảo mật thông tin của mỗi nhà đầu tư. Thực hiện xác thực đúng quy trình, bảo mật thông tin cá nhân và kiểm tra qua các kênh chính thức là những biện pháp quan trọng để bảo vệ tài sản, góp phần xây dựng thị trường chứng khoán an toàn, minh bạch và lành mạnh.