'Canh lửa', giữ rừng mùa hanh khô

Do ảnh hưởng của thời tiết nắng nóng kéo dài, độ ẩm không khí thấp, thảm thực bì khô hanh, những ngày qua, nguy cơ xảy ra cháy rừng trên địa bàn xã Mường Chanh ở mức độ báo động cao. Ông Hà Nam Linh, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: Xã được giao bảo vệ 5.640 ha rừng. Nhận định rõ diễn biến phức tạp của thời tiết trong mùa khô 2025 - 2026, UBND xã đã sớm ban hành nhiều văn bản nhằm tăng cường công tác quản lý, bảo vệ và phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) trên địa bàn. Đồng thời, chỉ đạo rà soát, kiện toàn 16 tổ, đội quần chúng bảo vệ rừng và PCCCR tại cơ sở; xây dựng phương án PCCCR theo phương châm “4 tại chỗ”, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra.

Các tổ, đội được phân công rõ nhiệm vụ, thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm soát tại các khu vực trọng điểm, nhất là rừng giáp ranh, khu vực gần đất sản xuất của người dân, những nơi tiềm ẩn nguy cơ cháy cao. Cùng với đó, xã tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm liên quan đến rừng; tổ chức ký cam kết quản lý, bảo vệ rừng và phòng, chống cháy rừng với các hộ dân.

Kiểm lâm viên Hạt Kiểm lâm khu vực VI, phụ trách xã Mường Chanh tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân về PCCCR.

Mặc dù chủ động triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa nhưng vừa qua, trên địa bàn xã vẫn xảy ra 1 vụ cháy rừng; tổng diện tích cháy xác định sơ bộ ban đầu khoảng 8 ha; trong đó, 4 ha rừng trồng, 4 ha thảm thực vật. Điểm cháy ban đầu xuất phát từ khu đất sản xuất nông nghiệp cộng đồng của bản Mé, sau đó cháy lan sang lớp thực bì dưới tán rừng thông trồng của bản Cang Mường. Do vị trí cháy cách xa trung tâm xã, địa hình đồi núi dốc, giao thông khó khăn cùng với thời tiết nóng hanh, gió thổi mạnh khiến đám cháy lan nhanh, khó kiểm soát.

Ngay sau khi nhận được thông tin, UBND xã Mường Chanh đã khẩn trương chỉ đạo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã, trưởng bản các bản: Mé, Cang Mường, Ten Hịa, huy động lực lượng quần chúng bảo vệ rừng và nhân dân tham gia chữa cháy; đồng thời, báo cáo Hạt Kiểm lâm khu vực VI, Đội Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ khu vực IV để hỗ trợ công tác chữa cháy. Với sự phối hợp các lực lượng, sau khoảng 18 tiếng, đám cháy đã được khống chế. UBND xã cũng phối hợp với các lực lượng chức năng tiếp tục xác định, điều tra nguyên nhân, đối tượng gây cháy để xử lý theo quy định. Từ vụ việc xảy ra, hiện nay, UBND xã đang tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn và nâng cao nhận thức của người dân về công tác PCCCR, hạn chế thấp nhất các vụ cháy xảy ra.

Tổ quản lý và bảo vệ rừng bản Ten Hịa, xã Mường Chanh tăng cường tuần tra mùa khô hanh.

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, phần lớn các vụ cháy rừng xảy ra thời gian qua đều bắt nguồn từ sự chủ quan, bất cẩn trong quá trình sử dụng lửa để xử lý thực bì. Chỉ một phút lơ là khi đốt nương, dọn vườn cũng có thể khiến ngọn lửa bùng phát, cháy lan vào rừng, gây thiệt hại lớn về tài nguyên, môi trường và sinh kế của người dân.

Tại bản Ten Hịa có gần 700 ha rừng, chủ yếu là rừng thông thuần loài với mật độ dày. Giữa cao điểm mùa nắng nóng, những cánh rừng thông phủ lớp lá khô dày, cộng với thời tiết hanh khô và gió phơn Tây Nam thổi mạnh, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, nhất là tại các khu vực giáp ranh với nương rẫy của người dân.

Ông Cầm Văn Khương, Tổ trưởng Tổ quản lý và bảo vệ rừng bản Ten Hịa, xã Mường Chanh, cho biết: Phần lớn diện tích rừng thông được trồng dọc hai bên tuyến đường Mường Chanh - Phiêng Cằm. Vào mùa khô, lá thông rụng tích tụ thành lớp thảm dày, khô giòn, chứa nhiều nhựa nên rất dễ bén lửa. Bản đã thành lập 3 tổ bảo vệ rừng với 46 thành viên, duy trì tuần tra, túc trực hằng ngày tại các khu vực trọng yếu trong những ngày thời tiết nắng nóng.

Cùng với đó, bản thành lập nhóm Zalo cộng đồng, thường xuyên cập nhật diễn biến thời tiết, các cảnh báo và thông tin về những điểm có nguy cơ cháy từ cơ quan chức năng để người dân kịp thời nắm bắt, nâng cao ý thức PCCCR. Nhờ được tuyên truyền, hướng dẫn, các hộ dân đã nắm rõ kỹ thuật đốt nương đúng cách, tuân thủ quy trình xử lý thực bì; không đốt vào những ngày nắng nóng, chỉ tiến hành khi thời tiết thuận lợi, gió nhẹ, vào sáng sớm hoặc chiều muộn; sau khi đốt phải dập tắt hoàn toàn tàn lửa mới rời khỏi khu vực.

Tổ quản lý và bảo vệ rừng bản Ten Hịa, xã Mường Chanh phát dọn đường băng cản lửa.

Lực lượng kiểm lâm xã Mường Chanh cũng chủ động bám cơ sở, tăng cường kiểm tra, tuyên truyền người dân làm đường băng cản lửa; đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng lửa trong rừng và ven rừng. Dụng cụ chữa cháy rừng luôn được chuẩn bị, sẵn sàng hoạt động khi cần thiết. Hằng tuần, các kiểm lâm viên phụ trách địa bàn tổ chức hội ý, xây dựng phương án, phân công từng nhóm tuần tra tại các khu vực có nguy cơ cháy cao để kịp thời ứng phó khi có tình huống xảy ra; chú trọng tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng, chống cháy rừng cho người dân.

Lực lượng kiểm lâm sử dụng phần mềm chuyên ngành trong cảnh báo sớm cháy rừng.

Ông Vũ Thanh Huấn, Kiểm lâm viên Hạt Kiểm lâm khu vực VI, phụ trách xã Mường Chanh, chia sẻ: Phần lớn diện tích rừng ở xã Mường Chanh phân bố trên địa hình đồi núi dốc, hiểm trở, chia cắt, khiến công tác quản lý, bảo vệ rừng gặp nhiều khó khăn. Trong cao điểm mùa khô, lực lượng kiểm lâm đã tăng cường phối hợp với các lực lượng tại chỗ như tổ bảo vệ rừng ở các bản, công an, quân sự, thường xuyên có mặt tại các khu vực bìa rừng, đường mòn, lối mở dẫn vào rừng để trực chốt, tuần tra. Đồng thời, phân định rõ các khu vực có nguy cơ cháy cao để bố trí lực lượng canh gác, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm quy định về PCCCR, hủy hoại rừng; hướng dẫn người dân áp dụng các kỹ thuật an toàn khi xử lý thực bì. Ngoài ra, lực lượng còn sử dụng bản đồ số, máy định vị và ứng dụng hệ thống cảnh báo sớm cháy rừng nhằm phát hiện điểm cháy, giúp các chủ rừng kiểm tra, xác minh và tổ chức chữa cháy kịp thời.

Dự báo, thời gian tới, tình trạng nắng nóng và khô hạn tiếp tục xảy ra, cùng với sự chủ động của các cấp, ngành trên địa bàn, người dân xã Mường Chanh cũng cần nâng cao ý thức bảo vệ, PCCCR. Từ đó, góp phần ngăn chặn các vụ cháy rừng, bảo vệ diện tích rừng hiện có và nâng cao tỷ lệ che phủ rừng trên địa bàn.