'Cao Bằng ơi' - Khúc hát về miền non nước thân thương

Ngay từ những lời ca đầu tiên vang lên, ca khúc đã chạm đến tâm hồn người nghe bằng một nhịp đập rất thật của cảm xúc: “Ta lặng người nhỏ bé giữa nơi đây”. Giữa đất trời rộng lớn, con người bỗng trở nên nhỏ bé trước sự hùng vĩ của núi non, để rồi từ trong lòng bung nở một niềm xúc động ngỡ ngàng. Đó là tâm sự của một khách lần đầu đặt chân lên vùng biên giới, hay chính là tiếng lòng bồi hồi, nghẹn ngào của người con xa xứ sau bao năm tháng, nay trở về trong bầu không khí quê nhà.

Ca khúc “Cao Bằng ơi” của tác giả Hoàng Ngọc Mai với những giai điệu và ca từ giàu cảm xúc, khắc họa vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa và con người miền non nước Cao Bằng.

Qua nốt nhạc và lời ca, Cao Bằng như một cõi bồng lai tiên cảnh giữa trần gian. Khi câu hỏi tu từ cất lên: “Có nơi nào đẹp tựa chốn bồng lai/Có nơi nào cảnh sắc thiên thai”, đó không chỉ là sự ngợi ca, mà là sự thảng thốt trước vẻ đẹp tự nhiên của tạo hóa. Ở đó có những dãy núi trùng điệp ôm lấy mây trời bảng lảng, có thung lũng xanh mướt mát và những dòng suối trong veo róc rách suốt bốn mùa. Thiên nhiên và con người dường như hòa quyện vào nhau, xóa nhòa mọi khoảng cách để chỉ còn lại tình yêu thương ôm trọn: “Ôi đất nước muôn dặm trời gần”. Cảnh sắc lúc này không đơn thuần để ngắm nhìn, mà đã hóa thành máu thịt, vào sâu trong tâm tưởng của mỗi người.

Giữa bức tranh non nước ấy, điểm nhấn đắt giá nhất, làm rưng rưng lòng người nhất chính là hình ảnh con người Cao Bằng. Thiên nhiên ban cho nơi đây sự hùng vĩ, nhưng chính con người mới là hơi ấm thổi hồn cho miền đất. “Những nụ cười Cao Bằng”, “Ánh mắt Cao Bằng” gợi lên một nét đẹp dung dị, chân thành đến lạ, khiến bất cứ ai ghé qua cũng thấy ấm lòng, để rồi khi rời đi mang theo cả một nỗi niềm lưu luyến. Tất cả sắc màu của trang phục truyền thống, của mùa hoa rừng, của phong tục tập quán lâu đời được bàn tay thời gian thêu dệt nên, tạo thành “triệu sắc màu cứ đua nhau” - một nét chấm phá đa sắc, đậm đà bản sắc văn hóa vùng cao.

Ca khúc được viết ở nhịp 2/4, với tốc độ 113 nhịp/phút, tạo tiết tấu tươi sáng, linh hoạt. Giai điệu đan xen những câu nhạc có sự ngân dài với các nét nhạc chuyển động, góp phần thể hiện sự đan xen giữa cảm xúc rộn ràng, say mê trước thiên nhiên và những phút lắng đọng, bồi hồi. Sự kết hợp giữa giai điệu và ca từ giúp tình yêu quê hương được truyền tải một cách tự nhiên, gần gũi.

Để rồi, khi nốt nhạc cuối cùng khép lại, câu hát: “Cao Bằng ơi, có phải đó là nhà...” ngân lên như một tiếng thở dài đầy thổn thức. Câu hỏi ấy không cần câu trả lời, bởi nó đã chạm đến chốn sâu thẳm nhất của sự gắn bó và bình yên. Cao Bằng dường như không còn là một địa danh đơn thuần mà đã trở thành một miền thân thuộc trong trái tim. Chữ “nhà” được cất lên thật giản dị nhưng gợi nhiều suy ngẫm. Bởi nhà không chỉ là nơi ta sinh ra, lớn lên, mà còn là nơi khiến ta cảm thấy bình yên, được chở che và luôn muốn tìm về.

Với “Cao Bằng ơi”, tác giả Hoàng Ngọc Mai không chỉ viết nên một bài hát, mà đã thắp lên một ngọn lửa tình yêu quê hương đất nước thật đằm thắm. Nghe ca khúc, ta thêm yêu một miền non nước, thêm tự hào về những con người bền bỉ dãi dầu sương gió, để rồi trong sâu thẳm mỗi người lại dâng lên một ước nguyện được một lần trở về - trở về với Cao Bằng, trở về với chốn bình yên của tâm hồn.