CASA và bài toán vốn rẻ của ngân hàng trong kỷ nguyên số

CASA và bài toán vốn rẻ của ngân hàng trong kỷ nguyên số. (Ảnh: Vietnam+)

Năm 2025, bức tranh tiền gửi không kỳ hạn (CASA) của hệ thống ngân hàng ghi nhận nhiều gam sáng, trong bối cảnh mặt bằng lãi suất chịu áp lực điều chỉnh, biên lãi ròng (NIM) thu hẹp và yêu cầu giảm chi phí vốn để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân ngày càng rõ nét. CASA vì vậy trở thành một trong những chỉ báo quan trọng phản ánh năng lực cạnh tranh, hiệu quả số hóa và mức độ gắn kết khách hàng của mỗi ngân hàng.

Trong nhóm dẫn đầu CASA, Techcombank, MB, MSB và VietinBank nổi lên như những đại diện tiêu biểu cho chiến lược huy động vốn chi phí thấp gắn với ngân hàng số và hệ sinh thái dịch vụ tài chính. Dù có xuất phát điểm và mô hình hoạt động khác nhau, điểm chung của các ngân hàng này là khả năng đưa dòng tiền thanh toán trở thành “mạch máu” vận hành, thay vì chỉ là nguồn vốn ngắn hạn mang tính kỹ thuật.

Số hóa và dữ liệu, “chìa khóa” giữ CASA bền vững

Techcombank tiếp tục duy trì vị thế nổi bật trong nhóm ngân hàng có tỷ lệ CASA cao nhất hệ thống. Đến cuối năm 2025, tổng tiền gửi đạt 665.600 tỷ đồng, tăng 17,9% so với đầu năm, trong đó, tiền gửi không kỳ hạn chiếm 40,4%, với số dư CASA đạt 268.700 tỷ đồng. Nền tảng số và các sản phẩm tối ưu dòng tiền như Auto-earning 2.0, cùng bộ giải pháp tài chính cho hộ kinh doanh, góp phần thúc đẩy CASA cá nhân tăng 17,7% và CASA doanh nghiệp tăng 14,8%.

MB cũng duy trì tỷ lệ CASA quanh mức 36%, thuộc nhóm cao nhất thị trường. Với hơn 33 triệu khách hàng, chủ yếu là khách hàng trả lương và doanh nghiệp lớn, ngân hàng xây dựng được nguồn vốn giá rẻ ổn định, giúp giảm đáng kể chi phí vốn. Quy mô tổng tài sản đến cuối năm 2025 ước đạt gần 1,5 triệu tỷ đồng, tăng 33% so với cùng kỳ, phản ánh hiệu quả của chiến lược số hóa và mở rộng tệp khách hàng được triển khai trong nhiều năm.

Trong khi đó, MSB cho thấy khả năng bứt tốc về CASA nhờ số hóa dòng tiền và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Kết thúc năm 2025, tổng tiền gửi khách hàng đạt gần 197.000 tỷ đồng, tăng 27,2% so với đầu năm trong đó, CASA đạt gần 57.000 tỷ đồng, tăng gần 40%, đưa tỷ lệ CASA lên 28,9% và tiếp tục nằm trong nhóm 5 ngân hàng có CASA cao của hệ thống.

Ở khối ngân hàng quốc doanh, VietinBank ghi nhận tăng trưởng CASA tích cực trong bối cảnh thị trường còn nhiều thách thức. Năm 2025, nguồn vốn huy động của VietinBank tăng 12% so với cuối năm 2024, trong đó tỷ trọng CASA đạt trên 25% vào cuối năm – mức cải thiện đáng kể so với giai đoạn trước.

Điểm chung của các ngân hàng dẫn đầu CASA là đầu tư mạnh cho chuyển đổi số và quản trị dữ liệu. Techcombank thu hút 62,3% khách hàng mới qua kênh trực tuyến; MB duy trì tỷ lệ chi phí hoạt động trên thu nhập (CIR) quanh mức 32%, thấp hơn bình quân ngành; MSB chuẩn hóa và tự động hóa các quy trình trọng yếu, còn VietinBank triển khai gần 100 sáng kiến chuyển đổi số, đưa 99% giao dịch thanh toán lên kênh số.

VietinBank là một trong 5 ngân hàng có tỷ trọng CASA cao nhất hệ thống. (Ảnh: Vietnam+)

Theo ông Trần Minh Bình - Chủ tịch Hội đồng quản trị VietinBank, việc thành lập Khối Dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo đã tạo nền tảng quan trọng để ngân hàng nâng cao năng lực ứng dụng AI và quản trị dữ liệu toàn diện. Cùng với đó, việc tinh gọn hơn 100 phòng giao dịch giúp tối ưu hiệu quả hoạt động, gắn liền với chiến lược số hóa.

Ở góc độ ngân hàng tư nhân, ông Jens Lottner - Tổng Giám đốc Techcombank cho rằng sự xuất hiện của các sản phẩm tương tự trên thị trường không làm suy giảm lợi thế cạnh tranh, mà giúp khách hàng hiểu rõ hơn giá trị cốt lõi của các giải pháp tối ưu dòng tiền, đặc biệt là khả năng vừa sinh lời, vừa linh hoạt trong thanh toán hằng ngày.

Thước đo gắn kết và lợi thế vốn rẻ

Theo các chuyên gia, CASA cao không chỉ mang lại lợi thế về chi phí vốn mà còn phản ánh mức độ gắn kết của khách hàng với ngân hàng.

Ông Nguyễn Trí Hiếu - chuyên gia ngân hàng nhận định: “Ngân hàng nào có CASA cao, tức là ngân hàng đó đã trở thành trung tâm giao dịch tài chính hằng ngày của khách hàng. Đây là thước đo quan trọng về năng lực gắn kết, hơn cả những con số huy động vốn thuần túy.”

Ngoài ra, các chuyên gia cũng nhận định CASA có ý nghĩa trực tiếp đến chi phí vốn. Tiền gửi không kỳ hạn thường có lãi suất rất thấp, thậm chí gần bằng 0%, nên ngân hàng có CASA cao sẽ sở hữu nguồn vốn rẻ và ổn định hơn so với các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào tiền gửi có kỳ hạn. Trong bối cảnh biên lãi ròng chịu áp lực bởi lãi suất, cạnh tranh tín dụng và yêu cầu giảm lãi vay hỗ trợ nền kinh tế, CASA cao giúp ngân hàng giữ được dư địa lợi nhuận đồng thời linh hoạt hơn trong điều hành lãi suất đầu vào-đầu ra.

Theo các chuyên gia, CASA cao không chỉ mang lại lợi thế về chi phí vốn mà còn phản ánh mức độ gắn kết của khách hàng với ngân hàng. (Ảnh: Vietnam+)

Bên cạnh đó, CASA phản ánh mức độ gắn kết của khách hàng với ngân hàng. Tiền gửi không kỳ hạn chủ yếu đến từ tài khoản thanh toán cá nhân, doanh nghiệp, dòng tiền lương, chi tiêu, thanh toán hóa đơn, thương mại điện tử… Điều này cho thấy khách hàng không chỉ “gửi tiền lấy lãi,” mà đang sử dụng ngân hàng như một nền tảng tài chính hằng ngày. Ngân hàng nào có hệ sinh thái dịch vụ tốt, trải nghiệm số mượt mà, thanh toán tiện lợi, kết nối đa kênh… thì CASA thường cao và bền vững hơn.

Về dài hạn, cuộc đua CASA sẽ không chỉ là câu chuyện về tỷ lệ phần trăm, mà là cuộc đua về trải nghiệm, công nghệ và niềm tin của khách hàng - nơi những ngân hàng như Techcombank, MB, MSB và VietinBank đang cho thấy lợi thế rõ nét./.

(Vietnam+)