CÂU CHUYỆN CUỐI TUẦN Những tên cũ ở lại với thành phố mới
Trấn Biên, cù lao Phố, thành Kèn, sóc Bom Bo, Chiến khu Đ, Phú Riềng Đỏ… Những cái tên ấy đã đi qua hàng chục, hàng trăm năm lịch sử của vùng đất Đồng Nai. Thành phố hôm nay đang đổi thay từng ngày, nhưng những cái tên cũ vẫn hiện diện trong đời sống, gợi nhớ về một vùng đất được tạo dựng bằng nhiều lớp lịch sử và văn hóa. Một thành phố có thể đổi thay diện mạo, nhưng ký ức của vùng đất không thể mất đi.
Trong số đó, Trấn Biên là một trong những cái tên gắn với buổi đầu hình thành vùng đất Đồng Nai. Năm 1698, Chưởng cơ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh vâng lệnh chúa Nguyễn vào kinh lược phương Nam, dựng dinh Trấn Biên, từng bước xác lập đơn vị hành chính trên vùng đất mới. Hơn 3 thế kỷ sau, cái tên Trấn Biên vẫn hiện diện trong đời sống, gắn với Văn miếu Trấn Biên - một dấu ấn của truyền thống trọng đạo học, coi trọng văn hiến ở vùng đất phương Nam. Ngày nay, tên gọi Trấn Biên tiếp tục được sử dụng để đặt tên cho phường trung tâm của thành phố Đồng Nai.
Nếu Trấn Biên gợi nhớ buổi đầu xác lập vùng đất, cù lao Phố lại gợi về một thời trên bến dưới thuyền. Hơn 3 thế kỷ trước, nơi đây từng là một thương cảng sầm uất, nơi gặp gỡ của những dòng người, hàng hóa và văn hóa. Cù lao Phố là địa danh lịch sử, thương cảng nổi tiếng và vẫn hiện diện trong đời sống, nghiên cứu, văn hóa. Trong quá trình phát triển đô thị hôm nay, cù lao Phố được định hướng tái thiết trên cơ sở gìn giữ và phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa, di sản, cảnh quan tự nhiên để những giá trị của một thương cảng xưa vẫn hiện diện trong diện mạo đô thị mới.
Đồng Nai hôm nay đang mở ra những không gian phát triển mới với sân bay, cảng biển, cao tốc, đường vành đai, các khu đô thị, cùng những ngành kinh tế mới. Đó là sức sống của một thành phố đang phát triển. Nhưng giữa nhịp sống ấy, dòng sông Đồng Nai vẫn êm đềm chảy, Văn miếu Trấn Biên vẫn hiện diện trong đời sống của thành phố.
Trong tương lai, người dân từ nhiều nơi có thể đến Đồng Nai bằng máy bay, đường sắt tốc độ cao hay những tuyến giao thông hiện đại. Nhưng giữa một thành phố đang chuyển động nhanh, họ vẫn có thể tìm thấy một chốn tĩnh lặng bên dòng sông yên ả, một ngôi chùa cổ, một địa danh từng ghi dấu lịch sử. Ở đó, những câu chuyện cũ không cần được kể bằng lời mà vẫn hiện diện trong không gian, cảnh vật và ký ức của con người.
Đồng Nai hôm nay đang bước vào một chặng đường mới. Và giữa thành phố đang lớn lên từng ngày, những Trấn Biên, cù lao Phố, thành Kèn, sóc Bom Bo, Chiến khu Đ, Phú Riềng Đỏ… vẫn ở đó, nhắc rằng phía sau diện mạo mới vẫn là một vùng đất được bồi đắp bởi nhiều lớp lịch sử, văn hóa và ký ức.
