Câu chuyện về hành trình thắp sáng hy vọng, mở cánh cửa tái hòa nhập cộng đồng

Khi biết đọc, biết viết, học viên có thể tiếp cận các chương trình đào tạo nghề, học thêm kỹ năng, có cơ hội tìm kiếm việc làm sau khi tái hòa nhập cộng đồng.

Sáng sớm, học viên Tòng Văn Mong (SN 1982, trú tại Sơn La), một trong 25 học sinh của lớp xóa mù chữ đã có mặt tại lớp. Ngoài 40 tuổi mới bắt đầu làm quen với bảng chữ cái, tập đánh vần từng con chữ, học các phép tính cơ bản; đôi bàn tay thô ráp, vốn quen với công việc nhà nông nặng nhọc nay cầm bút, tập cách nhẩm tính với Mong từ sự bỡ ngỡ ban đầu đã trở nên dễ dàng hơn…

Trải qua hơn 3 tháng, với sự đồng hành của các thầy, cô giáo và sự nỗ lực, quyết tâm của bản thân, học viên Mong đã biết đọc, biết viết. Với anh, việc tham gia lớp xóa mù chữ không chỉ là để viết được tên mình, biết đọc mà còn để thay đổi trong nhận thức và suy nghĩ…

Đại úy Phạm Hoàng Anh, Phó trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 đồng hành cùng cha con học viên Mong.

“Sau khi biết đọc, biết viết, tôi đã nhận thức được sai lầm của mình…”, học viên Mong nói với chúng tôi. Ở Cơ sở cai nghiện ma túy số 2, câu chuyện của học viên Mong trở nên đặc biệt, bởi cùng lúc cả 3 cha, con đều đang cai nghiện bắt buộc tại đây.

Câu chuyện chia sẻ của người đàn ông khiến người ta cảm thấy xót xa. Sinh ra và lớn lên ở huyện miền núi của tỉnh Sơn La - nơi cái đói, cái nghèo từng một thời đeo bám, Mong cũng như một số thanh niên trong bản vừa trưởng thành đã lấy vợ rồi sinh con… Trước đó, dù chính quyền địa phương nhiều lần vận động, tuyên truyền nhưng Mong chẳng đến trường bởi suy nghĩ giản đơn rằng, quanh năm anh chỉ quanh quẩn với ruộng vườn nương rẫy thì cũng không cần biết đến cái chữ.

Thời gian trôi qua, các con của Mong dần trưởng thành, người con trai cả cũng lấy vợ rồi sinh con. Bởi thế, cuộc sống gia đình chỉ trông chờ vào việc làm nông nghiệp trên vài ha vốn khó khăn càng thêm eo hẹp. Khoảng 2 năm trước (tháng 9/2024), Mong cùng hai con trai xuống Hà Nội làm thợ xây. Với ngày công từ 350 đến 500 nghìn đồng/ngày nếu biết tích góp thì sau khi chi tiêu, ba cha con họ cũng để được một khoản tiết kiệm gửi về cho gia đình. Nhưng khi xuống Hà Nội được khoảng 10 ngày thì con trai lớn của Mong bắt đầu sử dụng trái phép chất ma túy.

Là một người cha, Mong chẳng những không khuyên can mà còn tham gia sử dụng trái phép chất ma túy. Sau khi Mong và con trai lớn sử dụng ma túy thì cậu con trai thứ hai cũng tập tành sử dụng. “Do bạn bè lôi kéo, tôi sử dụng ma túy từ cuối năm 2024. Sau đó, tôi đưa ma túy cho bố và em trai cùng sử dụng… Tôi rất hối hận vì hành vi của mình. Những ngày học tập và lao động ở cơ sở, tôi càng hiểu rõ sai lầm của mình” - Tòng Văn Nguyễn, con trai Tòng Văn Mong kể lại.

Trong một lần sử dụng trái phép chất ma túy, Mong cùng 2 con trai đã bị Công an phường Ngọc Thụy, quận Long Biên (cũ), Hà Nội phát hiện rồi đưa vào Cơ sở cai nghiện ma túy. “Bây giờ, tôi đã biết đọc và biết ký tên… Khi học được cái chữ thì đi đường đọc biển báo sẽ không bị lạc. Đọc được tin nhắn thấy vui. Tôi muốn được học nhiều hơn nữa để sau này có thể dạy học cho cháu nội…”, học viên Mong tâm sự.

“Tôi không biết đọc, biết viết. Khi vào cơ sở được tạo điều kiện học tập, tôi học được nhiều điều mới mẻ trong cuộc sống…”, học viên Đoàn Văn Đường (50 tuổi, ở Đông Anh, Hà Nội), một trong những học sinh của lớp xóa mù chữ cho biết. Do đua đòi chúng bạn, người đàn ông này đã sử dụng trái phép chất ma túy và hiện đang cai nghiện bắt buộc tại cơ sở trong thời gian 20 tháng. “Những ngày đầu, tôi không muốn đi học vì có tuổi rồi tiếp thu kém… Sau hơn 3 tháng miệt mài, đến nay tôi đã biết đọc và biết viết” - anh Đường cho hay.

Đồng hành với học viên trong hành trình tìm đến con chữ là thầy giáo Nguyễn Đình Mạnh, giáo viên thuộc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Sóc Sơn. Được chứng kiến buổi học của các thầy và trò ở lớp học đặc biệt này, chúng tôi thấu hiểu hơn sự tận tụy trách nhiệm của các thầy giáo và cán bộ Công an đang công tác tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 2. Dạy chữ đã khó, dạy cho những con người lầm lỡ càng không dễ dàng. Làm thế nào để học sinh dễ hiểu dễ nhớ, đó là những điều các cán bộ cơ sở và thầy giáo nơi đây luôn trăn trở…

“Lớp học với nhiều lứa tuổi, thành phần và các đối tượng khác nhau nên giáo viên phải sử dụng các phương pháp khác nhau để giảng dạy… Đến nay, sau 3 tháng học tập, 18/25 học viên đã biết đánh vần, biết đọc, biết làm những phép tính cơ bản. Tôi hy vọng sau khi kết thúc khóa học, các học viên sẽ đọc thông, viết thạo, hoàn thành chương trình” - thầy Mạnh cho biết.

Đại úy Phạm Hoàng Anh, Phó trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 cho biết, Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 được tổ chức lại từ đơn vị cũ thuộc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội TP Hà Nội. Sau khi tiếp nhận và đi vào hoạt động, cán bộ đơn vị đã tiến hành rà soát và xác định tại cơ sở có một số trường hợp không biết chữ. Nhằm giúp các học viên học chữ, mở rộng cơ hội tìm kiếm việc làm sau khi tái hòa nhập cộng đồng, Ban chỉ huy Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 đã phối hợp với Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Sóc Sơn mở lớp học xóa mù chữ.

“Sau khi hoàn thành chương trình, 100% học viên có thể đọc và nói, viết bằng tiếng Việt. Đồng thời, được trang bị kiến thức về pháp luật, cách nhận biết các loại ma túy; được tổ chức lao động trị liệu và dạỵ nghề; đảm bảo sau khi tái hòa nhập cộng đồng sẽ có các kỹ năng, có thể tìm được việc làm phù hợp, đảm bảo cuộc sống, tránh tái nghiện...” - Đại úy Phạm Hoàng Anh chia sẻ thêm.

Tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 2, Hà Nội, lớp học xóa mù chữ dành cho các học viên đã mở ra cơ hội mới cho người cai nghiện trên hành trình tái hòa nhập cộng đồng. Không chỉ biết đọc, biết viết, học viên còn được trang bị kiến thức về chính trị, pháp luật, kỹ năng sống và trật tự nội vụ, vệ sinh...

Qua đó, học viên đã có sự chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành vi, tạo ý thức và thói quen sinh hoạt có tổ chức nền nếp. Mỗi học viên đồng thời sẽ hiểu rõ trách nhiệm của bản thân đối với gia đình và xã hội; tuân thủ pháp luật và thực hiện theo đúng đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước sau khi tái hòa nhập cộng đồng.

Xuân Mai