Câu hát 'Lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu' được đổi lời ra sao sau tranh cãi?

Ca khúc Người Việt mình thương nhau do Cẩm Ly, Hòa Minzy thể hiện, sáng tác bởi Châu Đăng Khoa đang trở thành tâm điểm tranh luận trên mạng xã hội vì câu hát "Lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu".

Tiếp thu ý kiến của khán giả, trưa 28/4, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa cho biết viết lại phần lời mới cho câu hát đó, với mong muốn ca khúc được lan tỏa trọn vẹn hơn trong tinh thần yêu thương, tự hào và gắn kết của người Việt. Nhạc sĩ sửa câu hát "lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu" thành "Dẫu bão giông kiên cường luôn vững vàng".

"Dù đây là góc nhìn và dụng ý của Khoa khi sáng tác nhưng để tranh cãi xảy ra là điều đáng tiếc mà Khoa cùng ê-kíp không hề mong muốn", nhạc sĩ chia sẻ.

Sản phẩm mới của Hòa Minzy và Cẩm Ly do Châu Đăng Khoa sáng tác vấp phải tranh cãi

Theo ghi nhận đến trưa 28/4, MV Người Việt mình thương nhau hiện ghi nhận hơn 1,9 triệu lượt xem, tuy nhiên phần lời hát "Lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu" trong MV vẫn chưa được chỉnh sửa.

Trước đó tối 23/4,Cẩm Ly và Hòa Minzy ra mắt MV Người Việt mình thương nhau. MV lên sóng nhanh chóng thu hút lượng lớn người xem và tạo ra nhiều luồng thảo luận trên mạng xã hội. Bên cạnh những phản hồi tích cực về giai điệu và hình ảnh, ca khúc lại vấp phải tranh cãi xoay quanh câu hát “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu”.

Nhiều ý kiến bày tỏ sự khó hiểu trước cách sử dụng hình ảnh này. Một bộ phận khán giả cho rằng câu hát đi ngược lại ý nghĩa quen thuộc của thành ngữ “lúa chín cúi đầu”.

Theo quy luật tự nhiên, bông lúa khi chín trở nên nặng hạt nên trĩu xuống, từ đó gợi liên tưởng đến người có tri thức, thành tựu thường điềm đạm, không phô trương. Vì vậy, đối chiếu với câu hát “lúa chín mà không cúi đầu”, khán giả nói đây lại là biểu hiện của "lúa lép, kém chất lượng", từ đó mang hàm ý tiêu cực.

Theo Tiến sĩ ngôn ngữ, nhà thơ Đỗ Anh Vũ, câu nói “lúa chín cúi đầu” có nguồn gốc từ một câu ngạn ngữ của Nhật, khi du nhập vào Việt Nam, nhiều người tạo thêm một vế đi trước và hình thành nên đơn vị thành ngữ mới "Sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu".

Tính đến thời điểm hiện tại, MV "Người Việt mình thương nhau" chưa được sửa lời.

"Hiểu theo nghĩa đen có nghĩa là “bông lúa càng chín thì càng cúi đầu”, còn nghĩa bóng là “người càng có giá trị, học nhiều thì càng khiêm tốn, khiêm nhường và không phô trương”. Ở đây hình ảnh “lúa chín” và “cúi đầu” mang tính biểu tượng và ẩn dụ rõ nét về đức tính khiêm tốn", Tiến sĩ Đỗ Anh Vũ chia sẻ.

Thành ngữ này thường được dùng để nói người có tri thức, trưởng thành và đạt được giá trị thực sự thì càng trở nên khiêm tốn, điềm đạm, không phô trương. Ngược lại, những người hiểu biết còn hạn chế lại dễ tự cao, thích thể hiện.

Từ góc nhìn văn hóa, cách sử dụng hình ảnh như nhạc sĩ Châu Đăng Khoa dễ làm sai lệch bản chất, thay vì tôn vinh đức tính khiêm nhường, câu hát dễ bị hiểu là cổ súy cho sự tự kiêu, ngạo mạn.