Câu hát 'Lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu' gây tranh cãi, nhạc sĩ nói gì?

Ca khúc Người Việt mình thương nhau do Cẩm Ly và Hòa Minzy thể hiện đang nhận nhiều chú ý của khán giả. Trong đó, câu hát “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu” bị nhiều khán giả cho là hiểu sai, hoặc đi ngược lại ý nghĩa quen thuộc của thành ngữ dân gian.

Trước những tranh luận từ khán giả, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa - tác giả ca khúc nói trân trọng mọi góp ý từ khán giả và khẳng định không phủ nhận ý nghĩa truyền thống của câu “lúa chín cúi đầu”. Tuy nhiên, trong bối cảnh bài hát, anh chủ động mở rộng tầng nghĩa của hình ảnh này.

Nhạc sĩ Châu Đăng Khoa.

Theo nam nhạc sĩ, câu hát được đặt trong mạch cảm xúc về niềm tự hào dân tộc, đặc biệt khi đi cùng những cụm từ như “người con của nước Nam”, “thương nhau từ bom đạn”. Vì vậy, “chẳng hề cúi đầu” không mang ý nghĩa kiêu ngạo mà nhấn mạnh tinh thần không khuất phục trước khó khăn, áp lực hay biến cố lịch sử.

Nam nhạc sĩ kết luận, hình ảnh “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu” là cách anh khắc họa một dân tộc đi qua nhiều biến động nhưng không gục ngã, vẫn giữ được lòng tự tôn và tinh thần ngẩng cao đầu. Châu Đăng Khoa nhấn mạnh thông điệp cốt lõi, người Việt có thể khiêm nhường, nhưng chưa bao giờ là một dân tộc cúi đầu.

"Tôi hiểu rằng nếu tách riêng câu hát này ra, có thể sẽ có những cách hiểu khác nhau. Tuy nhiên nếu đặt nó trong ngữ cảnh của toàn bộ bài hát - 'người con của nước Nam', 'thương nhau từ bom đạn', 'người Việt mình thương nhau' - thì câu hát này không nói về sự ngạo mạn, mà nói về khí phách.

Với tôi, 'lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu' là hình ảnh rất đẹp của người Việt Nam: đã đi qua bão giông nhưng không gục ngã, từng chịu nhiều mất mát nhưng không mất lòng tự tôn, trưởng thành trong đau thương nhưng vẫn ngẩng cao đầu mà sống", nhạc sĩ chia sẻ.

Lời hát gây tranh cãi trong MV mới của Hòa Minzy và Cẩm Ly.

Trước đó tối 23/4, Cẩm Ly và Hòa Minzy ra mắt MV Người Việt mình thương nhau. Ca khúc do Châu Đăng Khoa chấp bút, mang thông điệp tôn vinh những nét đẹp văn hóa cùng tinh thần đoàn kết, yêu thương của người Việt.

Sau khi lên sóng, MV nhanh chóng thu hút lượng lớn người xem và tạo ra nhiều luồng thảo luận trên mạng xã hội. Bên cạnh những phản hồi tích cực về giai điệu và hình ảnh, ca khúc lại vấp phải tranh cãi xoay quanh câu hát “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu”.

Nhiều ý kiến bày tỏ sự khó hiểu trước cách sử dụng hình ảnh này. Một bộ phận khán giả cho rằng câu hát đi ngược lại ý nghĩa quen thuộc của thành ngữ “lúa chín cúi đầu”.

Theo quy luật tự nhiên, bông lúa khi chín trở nên nặng hạt nên trĩu xuống, từ đó gợi liên tưởng đến người có tri thức, thành tựu thường điềm đạm, không phô trương. Vì vậy, đối chiếu với câu hát “lúa chín mà không cúi đầu”, khán giả nói đây lại là biểu hiện của "lúa lép, kém chất lượng", từ đó mang hàm ý tiêu cực.

Vì vậy, việc ca khúc sử dụng câu hát "lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu" gây hiểu lầm, làm lệch đi ý nghĩa vốn có của một thành ngữ quen thuộc. Ở chiều ngược lại, cũng có những ý kiến cố gắng lý giải theo hướng tích cực, cho rằng đây là một ẩn dụ về tinh thần không khuất phục, không ngừng vươn lên.