Cầu Thủ Thiêm 4 hơn 5.000 tỷ đồng, mở trục kết nối khu Nam - Thủ Thiêm

Cầu Thủ Thiêm 4 được quy hoạch kết nối đường Nguyễn Văn Linh, khu vực phường Tân Thuận, với đường Nguyễn Cơ Thạch thuộc Khu đô thị mới Thủ Thiêm, phường An Khánh. Đây được xem là một trong những mắt xích quan trọng nhằm hoàn thiện mạng lưới kết nối giữa khu Nam và khu Đông TP.HCM.

Hiện nay, phương tiện từ khu Nam muốn tiếp cận Thủ Thiêm và các khu vực phía Đông thành phố chủ yếu phải di chuyển qua các trục đường khu vực trung tâm như Nguyễn Tất Thành, Tôn Đức Thắng, cầu Khánh Hội, hầm vượt sông Sài Gòn, cầu Ba Son hoặc cầu Thủ Thiêm. Các tuyến này đang chịu áp lực lớn về lưu lượng phương tiện, đặc biệt vào giờ cao điểm. Việc thiếu một hướng kết nối trực tiếp khiến hành trình giữa hai khu vực phải đi vòng qua trung tâm.

Khi đưa vào khai thác, cầu Thủ Thiêm 4 được kỳ vọng rút ngắn khoảng 5 - 8km hành trình, đồng thời phân bổ lại dòng xe, giảm áp lực cho các tuyến Nguyễn Tất Thành, Tôn Đức Thắng, cầu Khánh Hội, cầu Kênh Tẻ, cầu Ông Lãnh, cầu Nguyễn Văn Cừ và một số nút giao lân cận. Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, tuyến cầu mới còn tạo thuận lợi cho việc kết nối hàng hóa giữa Khu chế xuất Tân Thuận, hệ thống cảng ở khu Nam với các khu đô thị, khu công nghệ và đầu mối giao thông phía Đông.

Theo phương án thiết kế đoạt giải Nhất, cầu Thủ Thiêm 4 lấy cảm hứng từ hình tượng sóng nước phương Nam, tạo điểm nhấn kiến trúc trên sông Sài Gòn. Cầu chính gồm ba nhịp vòm liên tục, với sơ đồ nhịp 85m + 180m + 85m. Công trình bảo đảm tĩnh không thông thuyền 15m; vòm chính sử dụng kết cấu thép, dầm chủ là kết cấu liên hợp thép - bê tông. 

Tuyến được tổ chức từ cao độ thấp ở hai đầu cầu, sau đó nâng dần về khu vực trung tâm. Cách tổ chức này vừa tạo hình dáng kiến trúc, vừa mở ra tầm nhìn về sông Sài Gòn và đường chân trời thành phố.

Một điểm đáng chú ý trong thiết kế là không gian dành riêng cho người đi bộ và xe đạp. Theo phương án, không gian đi bộ trên cầu được kết nối trực tiếp với công viên dưới chân cầu và hạng mục cầu đi bộ. 

Ý tưởng này được nghiên cứu từ thực tế cầu Ba Son sau khi đưa vào khai thác đã trở thành một điểm thu hút người dân đến tham quan, ngắm cảnh. Tuy nhiên, phần vỉa hè tại đây còn hạn chế nên không gian dành cho người đi bộ chưa thực sự thuận tiện.

Với Thủ Thiêm 4, không gian này được tính toán ngay từ khâu thiết kế. Đáng chú ý, cầu đi bộ có thể được neo trực tiếp vào cầu dành cho xe cơ giới thay vì xây dựng thành một công trình độc lập, qua đó được kỳ vọng tiết kiệm đáng kể chi phí. TP.HCM sẽ tiếp tục giao đơn vị tư vấn nghiên cứu kỹ hơn về giải pháp kỹ thuật và chi phí để xác định việc đầu tư cầu đi bộ ngay trong giai đoạn 1 hay thực hiện ở giai đoạn sau.

Dự án cầu Thủ Thiêm 4 có tổng chiều dài khoảng 2,16km, trong đó phần cầu dài hơn 1,6km. Công trình được thiết kế với quy mô 8 làn xe, gồm 6 làn xe cơ giới và 2 làn xe hỗn hợp. Điểm đầu dự án nằm trên đường Nguyễn Văn Linh, khu vực giao với cầu Tân Thuận 2, thuộc phường Tân Thuận. Điểm cuối kết nối đường Nguyễn Cơ Thạch, trục Bắc - Nam của Khu đô thị mới Thủ Thiêm, thuộc phường An Khánh.

Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án khoảng 5.063 tỷ đồng, sử dụng hoàn toàn nguồn vốn ngân sách TP.HCM. Dự án được chia thành hai thành phần. Trong đó, dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư có vốn khoảng 1.385 tỷ đồng; phần xây dựng cầu có tổng mức đầu tư khoảng 3.678 tỷ đồng. Theo kế hoạch, dự án sẽ được chuẩn bị để khởi công trong quý IV/2026 và hoàn thành, đưa vào khai thác trong quý IV/2028.

Khi hoàn thành, cầu Thủ Thiêm 4 không chỉ giải quyết bài toán kết nối giao thông trước mắt mà còn được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển cho hai khu vực ở hai đầu cầu. Ở phía Nam, tuyến cầu kết nối trực tiếp với Nguyễn Văn Linh, qua đó liên thông với mạng lưới giao thông khu vực, Khu chế xuất Tân Thuận và hệ thống cảng. Ở phía Đông, công trình tiếp cận trực tiếp Khu đô thị mới Thủ Thiêm, nơi đang hình thành một trung tâm đô thị mới của TP.HCM.