Cây phật thủ trên đất Liên Châu

Thương lái thu mua phật thủ tại trang trại của gia đình ông Nguyễn Quang Hòa, xã Liên Châu.

Những ngày này, gia đình ông Nguyễn Quang Hòa tất bật chăm sóc, tỉa cành, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng cho vườn phật thủ, sẵn sàng bước vào vụ thu hoạch cao điểm phục vụ nhu cầu của người dân trong dịp Tết Nguyên đán. Được biết, ông Hòa quê ở xã Hoài Đức (Hà Nội) - địa phương vốn nổi tiếng với nghề trồng phật thủ. Tuy nhiên, do đất đai bạc màu, hiệu quả sản xuất ngày càng giảm, khoảng 5 năm trước, ông cùng một số hộ đã tìm đến Liên Châu, thuê đất bãi ven sông Hồng để gây dựng lại nghề truyền thống. Đến nay, vườn phật thủ của gia đình ông có gần 1.000 gốc, cho doanh thu bình quân khoảng 600 triệu đồng/năm, tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động địa phương.

Ông Hòa chia sẻ: “Tôi nhận thấy, đất bãi ở đây rất phù hợp, tơi xốp, giàu phù sa, nguồn nước thuận lợi nên mạnh dạn thuê hơn 1ha đất để trồng phật thủ. Ban đầu cũng gặp nhiều khó khăn vì phật thủ vốn là cây khá “kỹ tính”, đòi hỏi chăm sóc cầu kỳ từ tưới tiêu, tỉa cành đến phòng trừ sâu bệnh. Bù lại, nếu nắm vững kỹ thuật, cây cho quả gần như quanh năm, sản lượng ổn định, giá trị kinh tế cao. Phật thủ có vụ chính là vào dịp Tết Nguyên đán, giá có thể lên đến vài trăm nghìn đồng/quả. Ngày thường giá phật thủ từ 30 - 40 nghìn đồng/quả, nhưng vào dịp lễ Tết, những quả to đẹp, nhiều “ngón tay” có thể được bán với giá từ 200 - 500 nghìn đồng/quả”.

Cùng với ông Hòa, gia đình anh Nguyễn Tất Sang là một trong những hộ tiên phong mạnh dạn đầu tư trồng phật thủ tại Liên Châu. Năm 2021, anh Sang thuê 1ha đất, trồng khoảng 600 gốc phật thủ. Ngoài học hỏi kinh nghiệm từ các hộ đi trước, anh chủ động tìm hiểu nhiều mô hình trong và ngoài tỉnh, kết hợp nghiên cứu tài liệu, thông tin trên mạng internet để áp dụng vào thực tế sản xuất.

Anh Sang chia sẻ: “Trồng phật thủ đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm lâu năm. Cây không phải lúc nào cũng ra quả đồng đều, nên người trồng phải biết can thiệp đúng thời điểm để cây ra hoa, đậu quả gối vụ quanh năm. Trung bình mỗi vụ, vườn phật thủ của gia đình tôi cho thu hoạch từ 5 - 7 tạ quả. Những tháng cao điểm, giá bán cao gấp nhiều lần so với ngày thường, giúp gia đình có nguồn thu ổn định”.

Mô hình trồng cây phật thủ của gia đình chị Nguyễn Thị Hoan, thôn Nhật Chiêu, xã Liên Châu cho thu nhập khoảng 400 triệu đồng/năm.

Trước đây, phần lớn diện tích đất bãi của gia đình chị Nguyễn Thị Hoan, thôn Nhật Chiêu trồng chuối tiêu hồng và đu đủ. Nhận thấy tiềm năng của cây phật thủ, gia đình chị đã thuê thêm đất của các hộ dân, chuyển đổi hơn 4 mẫu đất sang trồng trên 900 cây phật thủ. Với việc chăm sóc và ứng dụng các kỹ thuật đặc biệt, vườn phật thủ của gia đình cho ra quả gối vụ quanh năm, với số lượng bình quân từ 50 - 70 quả/cây; trừ chi phí cho thu nhập bình quân khoảng 400 triệu đồng/năm, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 10 lao động địa phương.

Hiện nay, cây phật thủ chủ yếu được trồng tại khu bãi bồi ven sông Hồng thuộc thôn Nhật Chiêu, xã Liên Châu. Nhờ điều kiện đất đai màu mỡ, khí hậu phù hợp, phật thủ sinh trưởng tốt, cho mẫu mã đẹp và hương thơm đặc trưng. Điểm nổi bật của loại cây trồng này là giá trị kinh tế cao, đặc biệt vào dịp Tết Nguyên đán. Nếu như giá phật thủ trung bình trong năm dao động từ 30 - 50 nghìn đồng/quả, thì từ rằm tháng Chạp, giá có thể tăng gấp đôi, gấp ba; những quả to, đẹp, nhiều nhánh đều, màu vàng óng có thể đạt mức 300 - 500 nghìn đồng/quả, thậm chí cao hơn.

Đáng chú ý, các hộ trồng phật thủ trên địa bàn xã hiện nay chủ yếu áp dụng phương pháp canh tác theo hướng hữu cơ, nhằm bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng, giữ được mẫu mã đẹp và hương thơm tự nhiên.

Nhận thấy tiềm năng kinh tế và giá trị lâu dài của cây phật thủ, chính quyền xã Liên Châu đã đưa loại cây trồng này vào quy hoạch phát triển nông nghiệp theo hướng chuyên canh, tập trung với tổng diện tích khoảng 30ha. Mô hình trồng phật thủ không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân mà còn góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn Liên Châu. Từ những bãi đất ven sông trước đây sản xuất manh mún, hiệu quả thấp nay đã hình thành các vùng trồng tập trung, quy mô lớn. Cùng với sự phát triển của cây phật thủ, hệ thống hạ tầng phục vụ sản xuất như đường giao thông nội đồng, kênh mương tưới tiêu từng bước được đầu tư, nâng cấp; đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được cải thiện, góp phần tích cực vào xây dựng nông thôn mới nâng cao trên địa bàn.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay của người trồng phật thủ Liên Châu vẫn là đầu ra chưa thật sự ổn định. Dù có thương lái thu mua quanh năm, nhưng thị trường vẫn phụ thuộc nhiều vào dịp Tết; thương hiệu sản phẩm chưa mạnh nên dễ bị ép giá. Bên cạnh đó, chi phí nhân công tăng cao, thời tiết diễn biến thất thường cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sản xuất.

Trong thời gian tới, xã Liên Châu tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy hoạch vùng trồng phật thủ tập trung; khuyến khích người dân đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất; hướng dẫn người dân áp dụng quy trình trồng, chăm sóc phật thủ theo hướng an toàn, hữu cơ, nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Đồng thời, tổ chức tập huấn kỹ thuật, chuyển giao giống phật thủ chất lượng cao, hỗ trợ người dân tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi để phát triển sản xuất; khuyến khích liên kết theo chuỗi giá trị, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Thúy Hường